Ümit Batmaz & ROMANYA OTOMOBİL PAZARI 2023 BİLANÇOSU
GİRİŞ : VERİLERİN KAYNAĞI OLARAK ACAROM
2023 yılı Romanya otomobil pazar açısından son 10 yıldaki en yüksek ikinci yeni otomobil satışının gerçekleştiği yıl oldu. ACAROM Sitesinde yer alan resmi bilgilerden derlediğimiz bu yazımızda, 2023 yılının sonunda otomobil satışlarının Romanya'daki seyrini sizler için yorumlamaya çalışacağız. Konuya uzak olanlar için kısaca ACAROM’u tanıtmak isterim. ACAROM tahmin edilebileceği gibi bir kısaltma ve açık hali Romence şu şekilde ifade ediliyor : ACAROM - Romanya Otomobil Üreticileri Birliği, otomobil sektörünün çıkarlarını temsil etmek amacıyla ilişkilendirilmiş, otomobil endüstrisinde faaliyet gösteren ticari şirketlerden oluşan bir meslek ve işveren derneğidir. ACAROM 1996 yılında kurulmuş bir kamu hizmeti kuruluşu olarak tanıtılıyor. ACAROM yönetimi 3 yıl görev yapan 11 üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından yürütülmektedir. Günümüzde ACAROM'un başkanı, AUTOMOBILE DACIA Genel Müdürü Sayın Mihai Bordeanu'dur. ACAROM Yönetim Kurulu'nun 2 Başkan Yardımcısı bulunuyor : FORD OTOSAN Romanya Başkanı Sayın Müjdat TİRYAKİ ve GIC Pitesti Genel Müdürü Sayın Silviu BADEA. ACAROM, Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği - ACEA aracılığıyla Romanya otomotiv endüstrisinin Avrupa düzeyindeki temsilcisidir.
2023 OTOMOBİL TOPLAM SATIŞ ADETLERİ
Geçtiğimiz yılın sonunda tüm markaların toplamında 142.488 yeni otomobil trafiğe kaydedilmiş. Bu rakam son 10 yılda karşımıza çıkan ikinci büyük rakam. Bundan önceki en yüksek rakam 2019 yılında ulaşılmış olan 161.562 adet yeni araç satışıydı. Yeni otomobil satışları görüldüğü
Şekil 1 Romanya'da yıllık bazda satılan yeni ve ikinci el otomobil satış adetleri
kadarıyla aradan geçen 3 senede pandemi öncesi seviyeye henüz ulaşabilmiş durumda değil. Fakat asıl dikkat çekici gelişme ikinci el araç girişinde görünüyor. 2017 yılında 520.457 olan ikinci el ithalat 2023 sonunda yıllık bazda 316.695 seviyesine inmiş bulunuyor. Toplam olarak baktığımızda ikinci el ve yeni araçların toplamında, pazarın daraldığını görüyoruz. Bunun temel nedenlerinin tüm Avrupa ülkelerinin yaşadığı pandemi ve Ukrayna savaşı bağlamında etkin olan enflasyonist baskının içerisinde yer aldığını söyleyebiliriz.
2023 OTOMOBİL SATIŞLARINDA İTHAL İKİNCİ ELDE GERİLEME
Şekil 1’de yer alan grafikte 2017 yılından bu yana Romanya pazarına giriş yapan, ikinci el ve sıfır araçların adetler olarak yıllık bazda gelişimini görüyoruz. Grafiğin verdiği önemli bilgilerden bir tanesi sıfır araç satışlarıyla ikinci el ithalat arasındaki makasın giderek kapanmakta olduğu bilgisidir. Bu gelişimi daha iyi gözlemlemek adına Şekil 2’ye bakmak gerekiyor. Bu grafikte Romanya'da yıllık bazda trafiğe giren 0 km yeni araçların ikinci el araçlara göre yüzdesel ifadesi yer alıyor. 2023’te %45 olarak ifade edilen değer o yılın yeni araç satışı miktarı olan 142.488’i yine aynı yılın ikinci el araç ithalat miktarı olarak verilen 316.695’e bölerek elde ediliyor. Dolayısıyla bu yüzde ne kadar büyük olursa yeni araçların satış imkanının o kadar fazlalaştığı anlıyoruz. 2017 yılında % 20’nin altında olan bu seviyenin 2023’te %45 seviyesine çıkması Romanya otomotiv sanayi ve sektörü adına aslında güzel bir gelişme olarak görülmelidir. Eski araçların trafiğe girmesi Romanya 'nın toplamdaki karbon emisyonunu olumlu
Şekil 2 İkinci el otomobil ithalatının yüzdesi olarak Romanya'da yıllık bazda yeni otomobil satışlarının gelişimi
olarak etkilemektedir. Özellikle hafif ticari araçlarda Romanya Avrupa topluluğunun en eski ve yaşlı parkına sahiptir. Aynı zamanda kullanım süresi olarak da araçlar Romanya'da diğer ülkelere göre daha uzun süre trafikte kalmaktadırlar. Bu nedenle yeni satılan araçların en son karbon emisyon düzenlemesine uygun olduğu düşünüldüğünde Romanya'nın karbon emisyonuna olumlu katkı sağladığını değerlendirmek zorundayız.
Şekil 3 2017 - 2023 Yılları arasında Romanya'da trafiğe giren yeni araç satışları ve ikinci el otomobil ithalatı rakamlarının toplamı
2023 SATIŞLARDA BİR DURAKLAMA VEYA GERİ DÖNÜŞ YILI
Romanya'da yıllık bazda trafiğe giren yeni araç satışları ve ikinci el otomobil ithalatı toplamına baktığımızda 2017’den bu yana aşağıya doğru giden eğilimin 2023’te az da olsa artış sağladığını tespit ediyoruz. 2022’de 445.660 seviyelerine düşmüş olan toplam otomobil arzı 2023’te 459.183 adet ile yaklaşık %3 artmış görünüyor. Tabii burada önemli olan toplamda 13.523 olan artışın 13.160 adetinin 0 km yeni otomobil satışlarında geliyor olması tespitidir. 2017’den beri 2019 yılındaki küçük istisna dışında sürekli aşağıya giden bu grafiğin, 2023’te artış pozisyonuna geçmesi eğilimin kırılıp kırılmadığı hakkında soru işareti oluşturuyor. Önümüzdeki dönemde artışların seviyelerine bağlı olarak ileriki yıllarda otomotiv piyasasının ne şekilde gelişeceğini tekrar ele almak gerekecektir. Şu an itibarıyla, geçmiş yıllardan gelen eğiliminin kırıldığını söylemek için bana göre çok erkendir.
Şekil 4 Romanya'da yeni otomobil satışlarında markaların pazardaki adetlerinin yılara göre değişimi
Şekil 5 DACIA markasının dışındaki markalara baktığımızda Romanya'da yeni otomobil satışlarında markaların pazardaki adetlerinin yılara göre değişimi
2023 YILINDA DA YİNE SATIŞ ŞAMPİYONU DACIA OLDU
Romanya otomobil pazarında diğer ülkelere göre farklı konumda olan bir marka var bildiğimiz gibi. Dacia markası ülkenin ürettiği milli değerlerden biri olarak otomotiv piyasasında varlığını perçinleyecek sürdürüyor. 2023 yeni otomobil satışlarının marka bazında dağılımını gösteren Şekil 4’e baktığımızda bu durum çok açık biçimde görülüyor. Yıllık bazda 45.280 adetlik satışıyla Dacia markası toplam 142.488 adetlik pazarda %32’lik pazar payıyla açık ara önde görülüyor. Dacia markasının Avrupa pazarlarında benzer şekilde gördüğü takdir, bu markanın Romanya'dan çıkarak uluslararası pazarlarda da iddiasını sürdürdüğünü gösteriyor. Diğer markaların pazardaki durumunu görmek için Dacia'nın dışarıda bırakıldığı 5 numaralı şekile bakmamız gerekecek. Bu grafikte 2021 ve 2022’de ggeriye düşmüş olan Renault ve Skoda'nın, Toyota’yı yakaladığını görebiliyoruz.
2023 sonunda Renault 10.562 adetle en çok satan markalar arasında Dacia'nın arkasından ikinci sıraya oturuyor. Hemen peşinde foto finişle 10.529 adetle Toyota 10.376 adetle de Skoda yer alıyor. Görünen o ki Toyota 2022 seviyesinde sabit kalırken Renault ve Skoda hızlı yükselişle sırasıyla birinci ve üçüncü sıraya yerleşmişler.
