ÜMİT BATMAZ & PILDER Batarya Teknolojileri Zirvesinden İzlenimler -3

Elektrikli araçlar ve batarya tasarımları : Çeşitli kaynakların yaptığı gelecek elektrikli araç pazarı öngörülerine göre 2030 yılına kadar yılda 25 milyondan fazla elektrikli aracın satışının beklendiğini söyleyebiliriz. Otomotivin gerektirdiği batarya performansı, bataryaların tasarımlarını tekrar ele almayı ve bir yandan karbon emisyonlarını azaltırken diğer yandan maliyetlerini minimize etmeyi gerektiriyor. Otomobil üzerinde uygulamalarının genişleyerek çoğalması beklenen bataryalarıyla, elektrikli otomobillerin menzil, şarj süresi ve dayanıklılık konularında performanslarını geliştirmeleri bekleniyor. Batarya tasarımlarında hücre kimyasının geliştirilmesinin yanı sıra hücreden batarya paketine doğrudan uygulama yakın zamanda yaygınlaşması muhtemel teknikler arasında yer alıyor. Buna ek olarak bazı firmaların bataryaları doğrudan aracın kaportasına yerleştirme yönündeki çalışmalarının batarya uygulama teknolojisinde de yeniliklere yol açması olasılık dahilinde görülüyor. Elektrikli araç imalatçılarının otomobil pazarının en büyük adetlere ulaştığı 3 büyük pazarda yani Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'de bataryanın ve otomobilin maden çıkarılmasından geri dönüşümüne kadar olan tüm değer zincirindeki operasyonların karbon emisyonundan sorumlu tutuluyor olması, doğal olarak otomotiv piyasasında büyük bir devrimi ifade ediyor. Otomotiv firmalarının geri dönüşümü de sürdürülebilirlik ve maliyet performans dengesini gözeterek en baştan tasarlayarak yeni bir forma dönüştürmeleri kaçınılmaz görünüyor.

Yapay Zeka Destekli Batarya Arıza Tespiti : Arıza nedenini tespiti veya diagnostik adını verdiğimiz operasyonları otomobil üzerinde tahmin atölyelerinin nasıl yaptığını iyi kötü herkes görmüştür. Bu diagnostik çalışması daha çok araç arıza bildiriminde bulunduktan sonra gerçekleşir. Özellikle eski teknoloji otomobillerde arıza ekranı yoksa arıza yaşandıktan sonra ancak servise gidilebiliyor. Yeni geliştirilen yapay zeka tabanlı anormallik algılama uygulamaları batarya bileşenlerini izlemede devrim niteliğinde gelişmeler içeriyor. Bataryalardaki olası sorunlar artık 2-3 ay öncesinden alınan verilerin analizi neticesiyle ön görülebiliyor. Bu fonksiyon batarya ile ilgili güvenlik risklerini azaltıyor. Ek olarak bataryaların performansını iyileştiriyor. Yani batarya arızası sebebiyle yolda kalmanın veya daha önemli güvenlik risklerinin oluşmasının önüne geçiliyor. Tabii bu aynı zamanda otomobil imalatçıları için de araçların uzaktan arıza tanıma yöntemleriyle yedek parça ve tahmin atölyelerinin kapasite yönetiminde büyük bir esneklik sağlıyor. Sonuçta müşteri açısından konfor ve arızanın giderilmesinde maliyet avantajı ön plana çıkıyor.

Bataryayı Araç Üzerinde Değiştirmeye Yönelik Teknolojiler : Elektrikli otomobillerde kullanıcıların önemini sorularından bir tanesi birini gibi şarj süresi oluyor. Bu konuyla ilgili 2.010 lu yıllarda önemli çalışmalar yürüten Renault firması, Türkiye'de üretilen Renault Fluence modeli üzerinde bataryayı değiştirerek aracı gönderme üzerine kurulu bir model geliştirmişti. Bu modelde aracın bataryası servis istasyonlarındaki özel bir atölyeye gidiyor ve orada 3 dakika içinde batarya sökülüp yerine yenisi takılarak%100 şarj edilmiş şekilde yoluna devam edebiliyordu. Bu teknoloji şimdi Çin'in pil değiştirme istasyonu konsepti olarak Avrupa ve ABD'de ilgi görüyor. Bu tür bir çözüm şarj süresini indirgen erken altyapı anlamında önemli miktarda yatırıma ihtiyaç gösteriyor. Eğer Çinli firmalar altyapı yatırımının gerekliliğini azaltacak çözümler üretebilirler ise ileride bu modelin de piyasada kendine yer edindiğini görebiliriz.

Diğer Alternatif Teknolojiler

Na-ion (Sodyum-iyon) Piller ve Elektrikli Araçlar İçin Yeni Bir Dönem

Na-ion (Sodyum-iyon) teknolojisi, elektrikli araçlar için resmi olarak onaylandı ve seri üretimde ilk sodyum-iyon bataryalı elektrikli araçların piyasaya girişine çok yakın gözüyle bakılıyor bu teknoloji şarj başına 230 km'lik bir sürüş menzili ve daha hızlı şarj süreleri (%30'dan %80 SoC'ye 15 dakika) vaad ediyor. Özellikle soğuk iklimlerde ve hızlı şarj talepleri için lityum iyona uygun bir alternatif olarak öneriliyor. Ek olarak, 13.000 çevrimden sonra bile %83 kapasiteyle devam eden uzun ömürleri, bu teknolojiyi elektrikli araçlardan büyük ölçekli enerji depolama çözümlerine kadar hem dayanıklılık hem de verimlilik için uygun bir çözüm haline getiriyor. Ancak bu çözümün otomobilde sadece düşük performans ve sınırlı bütçe uygulamaları için yer bulacağı öngörülüyor.

Hidrojen Uygulamaları ve Gelecek

Zirvede doğrudan sonuçlarla ele alınmasa da kulislerde konuşulan konulardan bir tanesi de hidrojendi. Bilindiği gibi hidrojen konusunda daha önce de yazıldığı gibi, 30 ila 40 yıl arasında bir sürede hidrojen teknolojisinin kullanılabilir hale gelmesi bekleniyor. Önümüzdeki denklemde hidrojen kullanılabilir hale gelene kadar fosil yakıtlarla mı devam edeceğiz yoksa elektrikli araçlara geçmek zorunda mıyız gibi bir soruyla karşı karşıyayız. Bugün elimizdeki en iyi teknoloji elektrikli araçlar olduğundan önümüzdeki dönemde otomotivin bataryalı araçların üzerinde büyük ilerlemeler yaparak gelişmesini seyredeceğiz. Ben ile ilgili araştırma çalışmaları tabii ki önümüzdeki 40 yıl içinde gelişerek devam edecektir. Elektrikli araçların yaygınlaşması hidrojen araştırmalarının sona ermesi anlamına gelmeyecektir.