ÜMİT BATMAZ & KLASİK ANLAMIYLA ELEKTRİKLİ ARAÇLAR VE ÇİN JEOPOLİTİĞİ - 6
Olası Batı Hamleleri – Korunan Pazarlar
Batarya konusunda geride kalmış olan ABD ve AB’nin yoğun desteklerle özel sektörlerinin bu arayı kapatması için değerlendirdikleri seçenekleri incelemeye devam ediyoruz. Bu yazımızda ikimci sırada yer alan batarya imalat konusunu ele alacağız.
- Yenilenebilir kaynaklardan yerinde elektrik üretimi
- Batarya ve komponentlerinin yerli olarak imal edilmesi süreci
- Pazarın gelişimine paralel olarak ve imkan vermek için gümrüklerin yükseltilmesi
- Batarya hammaddelerinin madenciliğinin yeniden değerlendirilmesi
- Batarya geri dönüşümü teknolojilerinin yenilenmesi ve yerinde geri dönüşümle hammadde tedariğindeki baskıyı kaldırmak
- Yeni batarya teknolojileri geliştirilmesi
Şekil 4 - Avrupa Birliğinin 2018-2030 arasındaki gerçekleşmiş ve planlanan yatırımlarla rüzgar enerjisinden elektrik üretim kapasitesinin gelişimini gösteren grafik. Bu grafikte Avrupa Birliğinin aralıksız bir şekilde rüzgar enerjisi yatırımlarına devam ettiğini ve 2030’a gelindiğinde 2022 kapasitesinin iki katına ulaşılmış olacağını görüyoruz.
2. Batarya ve komponentlerinin yerli olarak imal edilmesi süreci
Şekil 6 - ABD Fabrika yatırımlarının yıllık ortalama gelişimi : Joseph Politano tarafından ABD İstatistik Kurumu verilerinden derlenen grafik, pandemi öncesinde yıllık ortalama 60-65 milyar dolar bandında gezen endüstriyel yatırımların CHIPS ACT sonrasında 250 milyar dolar seviyesine ulaştığı görülüyor. ABD CHIPS ACT ile endüstriyel yatırımlarını 4 katına çıkararak yeniden sanayileşme hareketini başlatmış görünüyor.
2020 yılındaki pandeminin yarattığı ekonomik ekonomik ve lojistik şoklar batılı pazar ülkelerin tedarik zincirlerini tekrar gözden geçirmelerine yol açmış bulunuyor. Sadece tedarik zincirinin verimsizliği değil aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadele anlamında da farklı bir bakış geliştirilmiştir. Bundan sonra uzak kaynaklardan ve karmaşık lojistik yollardan geçerek tedarik imkanlarından vazgeçilmesine karar verilmektedir. Bu bağlamda Çin'in elektrikli araç bataryaları ya da daha doğru tabiriyle lityum iyon bataryalar konusundaki ham madde ve komponent kaynaklarına hakimiyeti batılı ekonomilerin dönüşümünü zorlaştırmaktadır. Batılı hükümetler stratejik olarak bu şekilde bir bağımlılığın kendilerini uluslararası ilişkilerde zor durumda bırakacağını değerlendirmişler ve batarya ve komponentlerinin kendi ülkelerinde imalat imkanlarını geliştirmek üzere yoğun teşvik programları devreye sokmuşlardır. Amerika Birleşik Devletlerinde Biden yönetimi tarafından 2022 yılında devreye alınan kısaca ‘CHIPS Act’ olarak adlandırılan ve açılımı "Creating Helpful Incentives to Produce Semiconductors" (Yarı iletken üretmek için yararlı teşvikler yaratmak) olan kanun ile batarya ve yarı iletken teknolojilerine on yıl içinde 369 milyar dolarlık yatırımı öngörmektedir.[i]
Şekil 3’deki verilere göre ABD hükümetinin bu desteği endüstriyel yatırımların hızlı biçimde artmasını sağlamış bulunuyor. Sektörlere göre bu yatırımların dağılımına baktığımızda ise tam da CHIPS ACT ile hedeflendiği gibi yarı iletken, batarya, elektronik sektörlerinin en büyük payı aldığını görmekteyiz. ABD’nin bu hızlı sanayileşme hamlesinin bir kaç yıl içinde etkin netice üretmesini beklemek yerinde olacaktır.
[i] https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2022/08/09/fact-sheet-chips-and-science-act-will-lower-costs-create-jobs-strengthen-supply-chains-and-counter-china/ Yayın Tarihi : 09 Ağustos 2022, Konsültasyon Tarihi : 04/12/2024
