ÜMİT BATMAZ & Elektrikli araç satışlarında 2022 değerlendirmesi
2020 yılının başında birdenbire pandemi ile karşı karşıya kalan dünyada, tüketim alışkanlıklarının yanı sıra üretim hatlarında da önemli değişiklikler oldu. Tüketicilerin satın alma alışkanlıklarını mağazaya veya markete gitmek yerine internet üzerinden satış yaparak eve teslimat yapan iş modellerini ve firmaları tercih ettiğini gördük. Aynı zamanda lojistik zincirlerinde oluşan baskının üretim hatlarını durdurduğunu da izledik. Üretim hatları duran üreticiler ve ülkeler üretim zincirlerini tekrar tanımlayarak farklı şekillerde organize etmeye başladılar. Bunun yanı sıra iklim değişikliğinin, beslenme biçimimizin ve tabii ticaret savaşlarıyla sınanan uluslararası ilişkilerin üretici ve tüketici alışkanlıklarında önemli değişikliklere yol açtığını halen görüyoruz. böyle bir ortamda otomotiv endüstrisi (tüketicilerin yönelimi, hükümetlerin destekleri, firmaların yatırımları, yeni teknolojilerin sağladığı imkanlar gibi) birçok etkenin yönlendirmesiyle çok uzun yıllardır küçük bir pazar o da sı olarak görülen elektrikli araçlara yoğun yatırım yapmaya başladı. Bu sayede elektrikli otomobiller pazarda çok önemli seviyelere ulaştılar.
Yazımızın içindeki Tablo 1’de elektrikli otomobillerin ve diğer otomobillerin dünya pazarındaki toplam satış rakamlarını veriyoruz. Bu rakamlara baktığımızda 2020’den itibaren yukarıda belirttiğimiz değişik gelişmelerin otomotiv pazarı üzerinde ki etkisini satış rakamları üzerinde görebiliyoruz. 2019’da 88 milyona ulaşan toplam pazar 2022’ye geldiğimizde 67 milyona gerilemiş görünüyor Bunun talebin azaldığını değil ama otomobil arzının azaldığını gösterdiğini biliyoruz. Bu tabii tek başına önemli bir araştırma konusu; gerek tedarik zincirleri gerek otomobil talebinin patlaması gerekse de elektronik yonga talebindeki yüksek artış şeklinde her bir ayrı bir etüt başlığı olabilir. Ancak elektrikli otomobiller açısından baktığımızda 2019’da 2.200.000 civarında olan satışın 2022’de 10.500.000’i geçtiğini görüyoruz. daha da çarpıcı olduğunu elektrikli otomobillerin toplam pazardaki payının %2,5’tan %15’in üstüne çıkmış olmasıdır. Bu rakamlar uzun zamandır özellikle pandeminin başından beri altını çizmekte olduğunuz otomobil pazarının elektrik dönüşümüne hızlı şekilde yöneldiğinin çok açık bir göstergesi olarak ele alınmalıdır.
| Dünya pazarında elektrikli otomobil satışlarının seyri (rakamlar yuvarlanmıştır) | |||
| Toplam Satılan Otomobil Sayısı | Satılan Elektrikli Otomobil Sayısı | Elektrikli Otomobillerin Pazar Payı | |
| 2019 | 88 000 000 | 2 200 000 | % 2,50 |
| 2020 | 73 170 000 | 3 000 000 | % 4,10 |
| 2021 | 66 700 000 | 6 750 000 | % 10,12 |
| 2022 | 67 200 000 | 10 522 000 | % 15,66 |
Tablo 1 Elektrikli otomobillerin satış rakkamları ve dünya pazarındaki paylarının gelişim 2019-2022
Şekil 1’in içinde yer alan dünyadaki en büyük elektrikli otomobil imalatçılarının bu rakamı nasıl paylaştıklarına baktığımızda birkaç önemli tespitte bulunuyoruz :
- Elektrikli araç pazarının dünya ticaretinin belirleyici 3 gücü arasında paylaşıldığını tespit ediyoruz : Çin, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri. O 3 büyük oyuncunun firmalarının ürettiği araçların toplamı 9.082.000’i aşarak üretimin neredeyse yüzde doksanına ulaşıyor.
- Çin’de irili ufaklı 15 civarında oyuncu varken Avrupa Birliği'nde oyuncu sayısı altıya Amerika Birleşik devletleri'nde ise üçe düşüyor.
- Japonya ve Güney Kore ile beraber dünyanın geri kalanının uzaktan adapte olmaya çalıştıklarını düşünülebilir. Otomotiv sektörünün bu 2 büyük oyuncu devletinin elektrikli araç yarışında geride kaldıkları gözlemleniyor. Böyle bir sonuca varmak için tabii ki çok erken ancak 2022 satış rakamları bu 2 ülkenin imalatçılarının geriden geldiklerini doğruluyor.
- Tüm dünyada gözler oyunu değiştirecek oyuncu olarak TESLA’nın üzerindeyken Çin'den BYD ve Avrupa'dan Volkswagen'in TESLA’yı yakalayıp geçecek rakamlara yaklaştıkları gözleniyor.
| ÇİN | BYD | 1 847 745 | 4 306 462 |
| Geely | 348 624 | ||
| GAC | 287 462 | ||
| SAIC | 250 765 | ||
| Chery | 250 765 | ||
| Changan | 238 532 | ||
| Dongfeng | 226 300 | ||
| Hozon | 146 789 | ||
| CHJ Automotive | 128 440 | ||
| Great Wall Motors | 122 324 | ||
| NIO | 122 324 | ||
| Xiopeng | 122 324 | ||
| Leap Motor | 110 092 | ||
| Sokon | 103 976 | ||
| ABD | TESLA | 1 314 330 | 2 072 740 |
| GM | 581 040 | ||
| Ford | 177 370 | ||
| EU | Volkswagen | 837 920 | 2 703 363 |
| BMW | 428 135 | ||
| Mercedes Benz | 336 391 | ||
| Stellantis | 513 761 | ||
| Volvo | 250 765 | ||
| RNM Alliance | 336 391 | ||
| Pacific | Toyota | 110 092 | 605 505 |
| Hyundai | 495 413 | ||
| Diğer | Diğerleri | 833 931 | 833 930 |
| TOPLAM | 10 522 000 |
Tablo 2 DÜnya otomobil pazarında 2022 EV üreticileri ve üretikleri adetler
Bu satış neticelerine baktığımızda dünyada elektrikli otomobil pazarının hızlı biçimde gelişmeye devam ettiğini söylüyoruz. Özellikle batarya konusunda ileriye gitmiş olan ülkelerin örneğin Japonya ve Güney Kore’nin elektrikli araç imalatında geri kalmış olmaları ilgi çekici bir olgu olarak karşımıza çıkıyor. Ancak bu ülkelerin aradaki farkı hızlı biçimde kapatmaları hiç de şaşırtıcı olmayacaktır. Aynı şekilde Avrupalıların da hızlı biçimde ilerleyeceğini düşünebiliriz. Avrupa'da sürmekte olan 20’den fazla batarya fabrikasının inşaatı ve yatırım çalışmaları önümüzdeki dönemde Avrupalı imalatçılara büyük bir fırsat verecektir. Bu yeni fabrikaların devreye girmesiyle Uzakdoğu'dan batarya ve batarya sistemleri ithal etmekten kurtulacak olan Avrupalı üreticiler hem maliyetlerini kontrol altına alacaklar hem de istedikleri boyutta ve şekilde batarya çalışmalarını derinleştirebileceklerdir.
Bir diğer önemli konu Çinli veya Asyalı imalatçıların Avrupa pazarında kendilerine yer bulmasıdır. Şekil 2’de 2022’de Avrupa'da en çok satılan elektrikli otomobil markalarını göreceksiniz. buna göre en yüksek satışı Volkswagen yaparken ikinci sırada Tesla yer alıyor, ancak alt sıralara baktıkça Hyundai ve Geely gibi Asyalı imalatçıların önemli miktarlarda aracı bu pazara soktuklarını tespit ediyoruz. Eğer Avrupalı imalatçılar ürettikleri elektrikli araçları bu pazarlarda satabilirlerse o, durumda otomobil müşterisini cezbedebilmek için kalite savaşlarının performans savaşlarıyla elele gideceğini düşünebiliriz. Ancak eğer ticaret savaşları bugünkü eğilimini sürdürürse, bu durumda Çinli imalatçıların Çin'de, Avrupalı imalatçıların da Avrupa pazarında sınırlı şekilde kalmaları söz konusu olacaktır. İçinden geçtiğimiz yoğun belirsizlik döneminde sadece ekonomik ve siyasal göstergeler değil aynı zamanda otomotiv pazarında da önemli değişiklikler ve belirsizliklerin olduğunu bir kez daha teyit ediyoruz. Ne var ki, dünyadaki iklim değişikliğiyle baş edebilmek ve yaşam tarzımızı değiştirerek uygarlığın ve insan soyunun devamını garanti altına almak için fosil yakıtlardan uzaklaşarak elektrikli otomobil kullanımına geçeceğimiz artık kesinleşmiş görülüyor. Hidrojeni bekleyenler de var tabii ancak o başka bir yazının konusu.
