ÜMİT BATMAZ & Batarya geri dönüşümüyle ilgili gelişmeler - 10
Biden Yönetiminden Batarya Geri Dönüşümüne 450.000.000 $ fon
ABD'den Lityum İyon Geri Dönüşümü için Dev Yatırım
Çin'in Avrupa'nın geçmek için hazırlandığı yeşil dönüşümü önceden tespit ederek bunun kaynaklarına yönelik hızlı girişimleri büyük devlet finansmanıyla gerçekleşmişti. Elektrikli araçlara geçilmesi konusunda düşünce geliştirip kamuoyu oluşturmaya çalışan insanların uzun zamandır söylediği gibi, kanun koyucunun bir pozisyon alması söz konusu olmadan bu geçişin tamamlanması olası değildi. Bugün Amerika Birleşik Devletleri de hem sanayileşme hamlesi hem yeşil ekonomi hem de ticaret savaşları bağlamında çok büyük destekleri devreye almış bulunuyor. Bu destekleri bir yandan CHIPS (Creating Helpful Incentives to Produce Semiconductors - Yarı İletken Üretimine Yardımcı Teşvikler Oluşturulması ) kanunu çerçevesinde bir yandan da diğer devlet kurumlarının fonlarıyla kamu ve özel sektör şirketlerine aktarıyorlar. Bu bağlamda batarya geri dönüşümüyle ilgili çok önemli bir fonu geçtiğimiz ay Toronto'da kurulu olan Li-Cycle isimli bir firmaya vermeye karar verdiler. Bu kararla birlikte Biden-Harris yönetiminin, Amerika’da yeşil ekonomiyi destekleme ve istihdam yaratma çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüklerini söyleyebiliriz. Hem muhafazakarların hem demokratların desteklediği bu yasayla firmalara verilen veya vaad edilen fonların yeni başkan geldiğinde de aktarımının engellenemeyeceğinin altını çizmemiz gerekir.
Daha önce temiz enerji yatırımlarının istihdam üzerindeki etkilerini ele aldığım yazıda da belirttiğim gibi, bu adımlar hem çevreye hem de ekonomiye çift yönlü katkı sağlıyor. Bu kez ABD Enerji Bakanlığı (DOE), lityum iyon pil geri dönüşümüne yönelik 475 milyon dolarlık dev bir krediyle dikkatleri üzerine çekti. Rochester, New York’ta kurulacak olan bu tesisin, yaklaşık 825 kişilik inşaat işinden 200’den fazla kalıcı istihdama kadar geniş bir iş fırsatı yaratmayı hedeflediği bildiriliyor.[i]
Ernest Scheyder imzalı ve 7 Kasım 2024 tarihli haberde, Reuters, Li-Cycle'ın ABD batarya geri dönüşüm tesisi planlarının anahtarının Enerji Bakanlığı finansmanı olduğunu belirtiyor. Bu çok önemli bir gelişme olarak görülmelidir, Li-Cycle’ın hisseleri geçen sene son 6 ayda %70’den fazla değer kaybetmişti. Bunun gerekçesi olarak şirketin üretmeyi planladığı nikel ve kobalt gibi ham maddelerdeki fiyat düşüşlerinin yanı sıra firmanın son 3 yıldır Amerikan hükümetinden elde etmeye çalıştığı kredinin bir türlü gelmemesinin de etkisi olduğu kesindir. Şimdi bu kredi kararıyla Li-Cycle’ın önünde yeni bir pencere açılmış bulunuyor.
Projeyle, her yıl yaklaşık 180 bin elektrikli araç (EV) üretimi için geri dönüştürülmüş malzeme sağlanması planlanıyor. Bu yatırımla birlikte, Biden-Harris yönetiminin elektrikli araç tedarik zincirlerini yerli kaynaklarla güçlendirme hedefini bir adım daha ileri taşıdığı yönetim kaynaklarının ifadesi olarak kayıtlara geçiyor. Temiz enerjiye geçişte atılan bu somut adım, daha önce yeşil ekonomiye geçişte Avrupa ile ABD arasındaki rekabet konusunu incelediğim yazının da yankılarını hatırlatıyor.
Li-Cycle’ın Rolü ve Yeni Tesisin Önemi
Dünya çapında lityum iyon pil geri dönüşümü konusunda lider olan Li-Cycle, bu projeyle ABD’deki faaliyetlerini genişletecek. Şirket, kullanım ömrü dolmuş pillerden ve üretim atıklarından elde edilen hammaddeleri "siyah kütle" (black mass) adı verilen bir ara ürüne dönüştürecek. Siyah kütle, batarya geri dönüşüm endüstrisinin, lityum bataryalar parçalandığında anot ve katot malzemelerinden oluşan filtrelenmiş kahve benzeri koyu siyah malzemeyi tanımlamak için kullandığı terimdir. Bu işlem, Rochester, Arizona ve Alabama’daki üç tesiste gerçekleştirilecek. Ardından bu siyah kütle, Rochester’da inşa edilecek "Hub" tesisinde ileri işleme tabi tutulacak. Yani aslında Primobius’un Avrupa'da uygulamaya çalıştığı iş modelinin birebir aynısı Amerika Birleşik Devletleri'nde de kendine yer buluyor.
Resim 1 - Li-Cycle firmasının New York borsasındaki 2024 yılı boyunca fiyatlandırma gelişimi. Kaynak : Yahoo Finance
Yeni tesis, Kuzey Amerika’nın en önemli geri dönüştürülmüş lityum karbonat kaynaklarından biri olmayı hedefliyor. Tesis, tam kapasiteyle çalıştığında yılda 180 bin elektrikli aracın batarya ihtiyacını karşılayabilecek. Bunun çevresel etkisi ise oldukça çarpıcı: Benzin tüketiminde yılda 270 milyon litre tasarruf ve 633 bin tonluk karbon emisyonunun önlenmesi olarak hesaplanıyor. Biden-Harris yönetiminin bu stratejik adımı, sadece ABD’nin elektrikli araç piyasasında liderlik çabalarını güçlendirmekle kalmıyor, aynı zamanda yeşil ekonomi odaklı kalkınma hedeflerini de pekiştiriyor. Daha önceki yazılarımda vurguladığım gibi, temiz enerjiye yapılan her yatırım, sadece bugün değil, geleceğimiz için de büyük bir kazanç anlamına geliyor.
[i] https://www.reuters.com/sustainability/sustainable-finance-reporting/washington-seals-475-million-loan-battery-recycler-li-cycle-ahead-trumps-arrival-2024-11-07/
