ÜMİT BATMAZ & Batarya geri dönüşümüyle ilgili gelişmeler - 05
Hyundai Kanada, Lithion ile Ortaklık Kurdu
Yeni teknolojilerle gelen büyük dijital enerji dönüşümünü, ekonomisi ve bölgesel kalkınma için önemli fırsat olarak gören hükümetlerden birisi Kanada hükümetidir. Kanada hükümeti gerek bataryalarda gerekse diğer yeni teknolojilerde yani güneş panelleri, rüzgar türbinleri, yarı iletkenler ve benzeri gibi yeni ekonomik ve sosyal ilişkileri tanımlayan gerçeklikleri belirli bir strateji çerçevesinde fırsat olarak değerlendirmeye çalışıyor. Tabii dünyadaki diğer devletlerin hükümetleri de benzer şekilde çalışmalar yapıyorlar. Kanada hükümeti 2021 yılında yayınladığı; Keşiften Geri Dönüşüme Kanada Kritik Mineraller Stratejisi: Kanada ve Dünya için Yeşil ve Dijital Ekonomiyi Güçlendirmek başlığını taşıyan raporda Kanada'nın batarya ve yarı iletken teknolojileri için gerekli olan kritik mineraller için nasıl bir çalışmayı üreteceğini inceliyor. Bu raporun özet giriş bölümünde kritik minerallerde Kanada'nın rolünü şu şekilde betimliyorlar : « Madencilikten üretime ve geri dönüşüme kadar kritik mineral değer zincirinin her noktasında Kanada uzmanlığını artırarak, iyi istihdam yaratacak, güçlü, küresel olarak rekabetçi bir Kanada ekonomisi inşa edecek ve iklim değişikliğiyle mücadele için gerçek adımlar atacağız. Bu stratejinin bir sonucu olarak, Kanada'yı müttefiklerimize kritik maden kaynaklarının güvenilir bir tedarikçisi olarak daha iyi konumlandıracağız. »
Raporun bütünü incelendiğinde ki bunu başka bir yazımızda daha detaylı olarak ele alacağız, madenlerin yeraltında keşfinden işlenmesi ve batarya ile elektrikli otomobil imalatına kadar birçok alanda detaylı stratejiler yer alıyor. Bu stratejilerimiz somut ifadesi her bir alanda verilecek devlet desteklerinin miktarlarıyla belirleniyor. Desteklerle ilgili olarak dikkat çeken nokta en büyük desteğin bir buçuk milyar Kanada doları seviyesiyle üretim teknolojileri ve bunun içerisinde yer alacak olan geri dönüşüm teknolojilerine ayrılmış olmasıdır. Hükümetin üretim ve geri dönüşüm teknolojileri alanındaki araştırma geliştirme faaliyetlerinin ne denli büyük kaynak tükettiğin farkında olduğunu rakamın büyüklüğünden anlayabiliyoruz. Ancak rapor yayınlandığı tarihte Kanada'da hazır burada çalışır hidrometeoroloji tesis bulunmuyordu.
2024’le beraber yeni gelen haberlerden, Kanada hükümetinin teşvik politikasının arzu ettikleri neticeleri vermeye başladığını görüyoruz. Kanada’da bir geri dönüşüm firması olarak kurulu olan Lithion Technologies isimli şirketin Güney Koreli otomobil imalatçısı Hyundai ile bir partnerlik anlaşması imzaladığı haberi geldi. Hyundai Auto Canada, yani Hyundai firmasının Kanada’da kurulu otomobil üretim ve dağıtım şirketi, elektrikli araç bataryaları için resmi geri dönüşüm ortağı olarak Kanadalı şirket Lithion ile bir ortak çalışma şeması kuruyor. İş birliği, 2021 yılında imzalanan ve Lithionʼun geri dönüşüm teknolojisini onaylayan bir anlaşmanın ardından gelmiş. Yeni sözleşmeye göre Lithion firması, lityum iyon bataryaların toplanmasını ve geri dönüştürülmesini desteklemek için Kanada genelinde 250'den fazla Hyundai bayisi ile birlikte çalışacak.
Toplama, taşıma ve sökme
Anlaşmanın bir parçası olarak, Lithion sadece bataryaları toplamakla sorumlu olacak. Buna ek olarak kullanılmış bataryaları Kanada içerisinde taşıyacak ve uygun şekilde parçalarının söküm işlemini de yapacak. Toplanan kullanılmış bataryalar, Lithionʼun Montreal yakınlarındaki Saint-Brunoʼdaki yeni geri dönüşüm tesisinde işlenecek. Söz konusu tesisin, batarya geri dönüşüm firması tarafından 2024 yılı ortalarında devreye alındığı ifade ediliyor. Tesisin mevcut kapasitesinin yılda 20.000 ton bataryayı siyah kütle haline getirme yine sahip olduğu bildiriliyor. Şirket, geri dönüşüm teknolojisi sayesinde pillerde bulunan minerallerin yüzde 98'ini geri kazandığını iddia ediyor. Geri dönüştürülmüş bataryalardan temel olarak lityum karbonatı, nikel sülfat ve kobalt sülfat elde edeceklerini belirtiyorlar.
Hidrometalürji Tesisi İnşa Halinde
Şirketin internet portalındaki bilgiye göre Saint-Brunoʼdaki yeni fabrikaları şu anda bataryaları kara kütle haline (Black Mass) getirebiliyor. Henüz hidrometalürjik tesis tamamlanmış değil. Zaten aşağıda göreceğiniz resimde olduğu gibi tesisin fotoğrafı yok ancak çizimlerini paylaşabiliyorlar. Söz konusu resimde de prosesin detayıyla ilgili herhangi bir bilgi bulunmuyor, sadece arzu edilen binanın dış görünüşü verilmiş. Batarya geri dönüşümünde en kritik nokta aslında bu hidrometalürjik tesisin ekonomik ve çevresel anlamda verimli şekilde çalışır hale getirilmesidir. Daha önce gördüğümüz geri dönüşüm teknolojileri arasında otomotivcilerin en çok ilgi gösterecekleri teknolojinin hidrometalürjik olacağını söyleyebiliriz. Bu tespiti teknik olarak prosesin verimliliği ve çıktılarının otomotiv açısından anlamlı hammadde olması sebebiyle ifade ediyoruz. Ancak görünen o ki, şimdiden birçok otomotiv imalatçısı benzer prosesleri geliştiren veya bu proseslerde yatırım yapan geri dönüşüm teknolojisi firmalarıyla ortak projeler yapıyorlar. Neden kendileri tek başlarına yapmıyorlar sorusunun yanıtını yazı dizimizin ilerleyen kısımlarında ele alacağız.
[i] https://www.lithiontechnologies.com/en/news/lithion-becomes-hyundai-s-official-partner-for-the-collection-and-recycling-of-el/
[ii] The Canadian Critical Minerals Strategy, FROM EXPLORATION TO RECYCLING: Powering the Green and Digital Economy for Canada and the World. https://www.canada.ca/en/campaign/critical-minerals-in-canada/canadian-critical-minerals-strategy.html Yayın Tarihi : 2021
