Ümit Batmaz & Avrupa Komisyonunun Elektirikli Araç İthalatına Vergi Kararları ve Etkileri
Bu kez yazımıza öncelikle bir haberle başlayalım.
Reuters Ajansının verdiği habere göre, Alman lüks otomobil üreticisi BMW 20 Haziran 2024 Perşembe günü yaptığı açıklamada, elektrikli araçları için batarya hücresi imalatçısı Northvolt ile imzalamış olduğu 2 milyar euroluk (2.15 milyar dolar) batarya hücresi siparişini iptal ettiğini söyledi. Alman basını, İsveçli şirketin 2020'de imzalanan batarya hücreleri için uzun vadeli bir tedarik sözleşmesini zamanında teslim edemediğini bildiriyor.
BMW, "Northvolt ve BMW Group, Northvolt'un faaliyetlerini yeni nesil pil hücreleri geliştirme hedefine odaklamaya ortaklaşa karar verdi" şeklinde bildirimde bulunmuş. Açıklamada, "BMW Group, Avrupa'da yüksek performanslı bir döngüsel ve sürdürülebilir pil hücresi üreticisi kurmaya büyük ilgi duymaya devam ediyor" deniliyor. Ayrıca haberde Northvolt’un, Reuters'in yorum talebine hemen yanıt vermediği aktarılıyor.
BMW’nin bu açıklamasının Avrupa Komisyonu’nun Çin menşeili elektrikli araçlarla ilgili vergi artışı kararının hemen peşine gelmesi ilgimizi çekiyor. Bilindiği gibi Avrupa Komisyonu geçtiğimiz hafta Çin'den gelen elektrikli araçların gümrük vergilerinde bir artışa gitmişti ve vergi seviyesini %50 düzeyine getirmişti. Avrupa Komisyonu'nun bu kararı da aslında Amerika Birleşik Devletleri'nin geçen ay yine Çin menşeili elektrikli otomobillere getirdiği %100 gümrük vergisinin devamında söz konusu olmuştu. Dolayısıyla daha önceki yazılarımızda belirttiğimiz gibi Avrupa ve ABD pazarlarının Çin’de üretilen elektrikli otomobiller tarafından ele geçirilmesi konusunda yerel hükümetlerin devreye girdiğini görüyoruz. Tabii aslında bu gümrük vergilerinin artışı 2 sebebe dayanıyor. Öncelikle ABD ve Avrupalı hükümetlerin verdiği elektrikli araç teşviklerinin amacının ne olduğunu hatırlamamız lazım. Avrupa Birliği ve ABD yönetimleri, elektrikli araç alan tüketicilere verdikleri desteklerle Avrupa veya Amerika'daki otomobil imalatçılarının elektrikli araç teknolojisi geliştirmek için ihtiyaç duydukları finansmanı sağlamak amacı güdüyorlardı. Ancak 2020’de başlayan pandemiden bu yana gerçekleşen destekler ve bunların bunların piyasadaki elektrikli araç satışına etkisine baktığımızda, genellikle Avrupalı veya Amerikalı imalatçıların Çin'de imal ederek kendi pazarlarına ithal ettikleri elektrikli araç miktarını hızla arttırdıklarını gördük. Tabii aynı zamanda Çin hükümetinin finansal olarak doğrudan veya dolaylı olarak büyüttüğü Çinli markaların da bu açılan kapıdan ilerleyerek Avrupa ve Amerikalı pazarlara girmek için adım attıklarını birlikte izledik.
T&E'de araçlar ve emobilite tedarik zincirleri kıdemli direktörü Julia Poliscanova şunları söylemiş[i] : "Tarifeler, otomobil üreticilerini Avrupa'da EV üretimini yerelleştirmeye zorlayacak ve bu iyi bir şey çünkü bu işleri ve becerileri istiyoruz. Ancak tarifeler, eski otomobil üreticilerini uzun süre korumayacak. Çinli şirketler Avrupa'da fabrikalar kuracak ve bu gerçekleştiğinde otomobil endüstrimizin hazır olması gerekiyor."
Ancak Çin'de üretilen hücreler Avrupa'dakinden en az %20 daha ucuz olduğundan ve Çinli batarya üreticileri teknoloji ve tedarik zincirlerinde önde olduğundan lityum iyon pillere yapılan yatırımlar da risk altında. Bunun yanısıra ABD oldukça iddialı devlet destekleri yoluyla batarya yatırımlarını kendi pazarına doğru çekiyor. Bu noktada AB Komisyonu açısından, temiz ve döngüsel üretim ve "Made in EU" hedefleri için Avrupa fonlarından finansal desteklerin devreye girmesi önem taşıyor. Tabii endüstriyel yatırımların gerçekleşmesi zaman alan bir süreci öngörüyor ve bu süreçte pazarın korunmasız kalmaması Avrupa’da yerleşik hücre üretimi için rekabet açısından önem taşıyacaktır. Avrupa’da yerleşik batarya imalatı henüz hazır olmadığından batarya ve elektrikli araçlara uygulanan gümrük tarifeleri sektörün geleceği açısından belirleyici olacaktır. Bugün itibarıyla ABD ve Çin ile karşılaştırıldığında, AB şu anda batarya hücresi ithalatında en düşük gümrük tarifelerine sahiptir.
Getirilen yeni gümrük yükümlülüklerinin Çin’de imal edilerek Avrupa pazarına sunulan araç miktarını azaltacağını düşünebiliriz. Ekteki grafik bu vergiler devreye girmeden önce hazırlanmış ve 2024 yılında Çin imalatı araçların Avrupa’daki toplam elektrikli araç satışının %25’ine ulaşmasının öngörüldüğünü görüyoruz. Yeni gelen gümrük vergileriyle bu orana ulaşılamayacağını ve elektrikli araç pazarında ve batarya pazarında Avrupa’da yerleşik imalatın ivme kazanmasını bekliyoruz.
[i] https://www.transportenvironment.org/articles/one-in-four-evs-sold-in-europe-this-year-will-be-made-in-china-analysis
