Ümit Batmaz & AB ülkeleri Çinli otomobil yatırımlarını çekmek için yarışıyor

*Avrupa ülkeleri, AB tarifeleri artarken bile Çinli Üreticilerin elektrikli otomobil fabrikaları açma talepleri ve istihdam için rekabet ediyor

*Almanya, İtalya, İspanya ve Macaristan Çinli üreticilerin peşinde

*Ümit Batmaz tarafından Reuters’dan çevrilmiştir

Avrupa hükümetleri, bir yandan kendi ülkelerinin otomobil pazarlarından büyük pay almaya başlayan Çinli üreticilerin elektrikli araçlarına karşı önlem almaya çalışırken bir yandan da yeni rakip üreticilerin getirmeyi vaat ettiği üretim yatırımlarından ve istihdamdan pay almak için kıyasıya rekabet ediyorlar.

Avrupa Komisyonu, Çin'in otomobil sübvansiyonlarını geçtiğimiz yıldan bu yana derinlemesine araştırıp, ithalat tarifelerini yeniden değerlendirdi, Aynı sürede Avrupa Birliği hükümetlerinin bazıları Avrupa’da fabrikalar inşa etmek isteyen Çinli otomobil üreticilerini ülkelerine çekebilmek için kendi yerel teşviklerini geliştiriyor .

Danışmanlık firması Bain & Company'nin ortağı Gianluca Di Loreto, BYD, Chery Automobile ve devlete ait SAIC Motor da dahil olmak üzere Çinli EV üreticileri için üretim maliyetleri kendi ülkelerinde çok daha düşük, ancak yine de markalarının bilinirliğini ve güvenirliğini oluşturmak istiyorlar. Ayrıca nakliye giderlerini azaltmak ve potansiyel olarak kalıcı hale gelecek gümrük tarifelerinden korunmak için Avrupa'da kurmaya istekliler, dedi. Di Loreto "Çinli otomobil üreticileri, Avrupalı müşteriler arasında ilgi görmek istiyorlarsa, otomobillerinin Avrupalı olarak algılanması gerektiğini biliyorlar" dedi. Bu da Avrupa'da üretim yapmak anlamına geliyor" dedi.

Danışmanlık firması AlixPartners'a göre, Çin markalı otomobil satışları geçen yıl Avrupa pazarının %4'ünü oluşturdu ve 2028 yılına kadar %7'ye ulaşacağı tahmin ediliyor. 2023'te yaklaşık 500.000 araç üreten Macaristan, 2025'te ikinci bir Avrupa fabrikası kurmayı düşünen elektrikli araç devi BYD tarafından geçen yıl duyurulan Çinli bir otomobil üreticisinin ilk Avrupa fabrika yatırımını güvence altına aldı. Yerel basında çıkan haberlere göre, Budapeşte ayrıca Great Wall Motor ile ilk Avrupa fabrikası için pazarlık yapıyor ve ülke, yabancı yatırımı çekmek için hedeflenen bölgelerde istihdam yaratma, vergi indirimleri ve rahat düzenlemeler için nakit teklif ediyor. Macaristan, Güney Koreli gruplar SK On ve Samsung SDI'nin yeni pil tesislerini ve Çinli pil devi CATL'nin planlanan fabrikasını desteklemek için son yıllarda 1 milyar dolardan fazla harcadı.

Çinli Leapmotor, Fransız-İtalyan ortağı Stellantis'in mevcut kapasitesini kullanacak ve Reuters, ikilinin Polonya'daki Tychy fabrikasını üretim üssü olarak seçtiğini bildirdi. Polonya'nın şu anda 10 milyar dolardan fazla yatırımı destekleyen bir dizi programı var. Polonya Kalkınma ve Teknoloji Bakanlığı Reuters'e verdiği demeçte, biri net sıfır ekonomiye geçişi destekleyen ve diğeri yüksek işsizlik bölgelerinde %50'ye varan kurumlar vergisi indirimi sunan bir program da dahil olmak üzere teşvikleri devreye almakta olduklarını bildirmiş.

İspanya ve İtalya peşinde

Almanya'dan sonra Avrupa'nın en büyük ikinci otomobil üreticisi ülkesi olan İspanya, dördüncü çeyrekte Barselona'daki eski bir Nissan tesisinde yerel bir ortakla üretime başlayacak olan Chery'den yatırım kararını aldı. Chery'nin, İspanya'nın elektrikli araç ve batarya tesislerini çekmek için 2020'de başlattığı 3,7 milyar avroluk programdan faydalanması bekleniyor. Çinli Envision Group, 3.000 kişilik istihadam yaratan 2,5 milyar avroluk pil fabrikası için program kapsamında şimdiden 300 milyon avro teşvik aldı. İspanya, Stellantis'in CATL ile Avrupa'da planladığı dördüncü devasa fabrikaya da (gigafactory) ev sahipliği yapabilir.

Chery, şirketin planları hakkında bilgi sahibi olan bir kaynağın Reuters'e verdiği demeçte, Avrupa'da ikinci ve daha büyük bir tesis planladığını ve Fiat-üreticisi Stellantis'e rakip olmak için ikinci bir otomobil üreticisini çekmek isteyen Roma da dahil olmak üzere farklı hükümetlerle görüşmelerde bulunduğunu bildirdi.

İtalya, 2025-2030 yılları arasında 6 milyar avro değerindeki ulusal otomotiv fonunu hem otomobil alıcılarına hem de üreticilere yönelik teşvikler için kullanabilir. Çinli Dongfeng, Roma ile yatırım görüşmeleri yapan diğer birkaç otomobil üreticisi arasında yer alıyor. İtalya Sanayi Bakanlığı ile beraber Dongfeng ve Chery’nin Reuters’in, yorum taleplerine yanıt vermediği bilgisi habere eklenmiş.

Reuters’in kendi konuya aşina kaynaklarından derlediği bilgilere göre tanınmış MG markasının sahibi SAIC firması Avrupa’da iki yeni tesis kurmayı hedefliyor. Kaynaklardan biri, bu yatırımlardan ilkinin Temmuz başında duyurulmasının beklendiğini ve mevcut bir tesiste yıllık 50.000 araca kadar üretimi hedefleyen bir kit montaj tekniği kullanacağını söyledi Aynı haber kaynağı, SAIC'in ikinci Avrupa fabrikasının sıfırdan inşa edileceğini ve yılda 200.000'e kadar araç üreteceğini de sözlerine eklerken Almanya, İtalya, İspanya ve Macaristan'ın SAIC'in konum kısa listesinde olduğunu söyledi. Ancak SAIC, Reuters’in yorum talebine yanıt vermemiş.

Avrupa'da maliyetlerin kontrol edilmesi

Avrupa'da Çinli otomobil üreticileri, işçilikten enerjiye ve mevzuata uygunluğa kadar her şey için daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya. Ancak Çin malı otomobilleri ihraç etmenin maliyetleri hızla artabilir ve zaten dar olan marjları tehdit edebilir. Bain & Company'den Di Loreto, Çin'de üretilen 15.000 avroluk bir otomobilin 500 ila 3.000 avro arasında nakliye ve lojistik maliyeti gerektirdiğini söyledi.

Di Loreto, Çinli otomobil üreticilerinin Kuzey Avrupa'daki işgücü maliyetlerini rekabetçi üretim için çok yüksek bulabileceğini, daha güneyde ise İtalya veya İspanya'nın daha düşük işçilik maliyetleri ve nispeten yüksek üretim standartları arasında bir denge sunduğunu söyledi.

Di Loreto, daha düşük maliyetli araçlar için cazip yerlerin Doğu Avrupa ve şu anda çoğunlukla AB için yılda yaklaşık 1,5 milyon otomobil üreten ve BYD, Chery, SAIC ve Great Wall ile görüşmelerde bulunan Türkiye'yi içerdiğini söyledi. Türkiye'nin AB ile olan gümrük birliği ve AB üyesi olmayan ülkelerle yaptığı serbest ticaret anlaşmaları, tarifesiz araç ve parça ihracatını garanti ediyor. Bilindiği gibi geçen günlerde Türk Hükümetiyle imzalanan oldukça avantajlı bir anlaşma ile bu Çinli üreticilerden BYD senede 150.000 adetlik imalat yapacağı bildirilen bir fabrika kurmayı taahhüt etmiş bulunuyor.