‘Türkiye ve Romanya arasındaki bölgesel iş birliğinin artması bekleniyor’

*Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Meral Balcı, Türkiye ve Romanya'nın bölgesel istikrarın güçlendirilmesine katkıda bulunmak amacıyla enerji güvenliği, siber güvenlik ve sınır ötesi suçlarla mücadele gibi alanlarda ortak projeler geliştirdiğini söyledi

Avrupa yanlısı bağımsız aday ve eski Bükreş Belediye Başkanı Nicusor Dan'ın Romanya'da cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından, Türkiye ile Romanya arasındaki siyasi, ticari ve ekonomik ilişkilerin güçlenmesi ve bölgesel iş birliğinin artması bekleniyor.

Anadolu Ajansı'na konuşan Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Meral Balcı, seçimleri yerinde izleme fırsatı bulduğunu belirterek, Romanya'daki cumhurbaşkanlığı seçiminin ülkenin dış politika yöneliminde kritik bir dönüm noktası olduğunu söyledi.

Balci, bağımsız ve merkez sağ aday Nicusor Dan'ın, aşırı sağcı, AB karşıtı aday George Simion'u geride bırakarak cumhurbaşkanı seçildiğini kaydetti. "Bu sonuç Romanya'nın AB ve NATO ile entegrasyonunu sürdürme isteğini gösteriyor" diye ekledi.

Dan'ın zaferinin Türkiye-Romanya ilişkileri açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmesinin mümkün olduğunu belirten Öztürk, "2011 yılında her iki ülke arasında 'Stratejik Ortaklık' anlaşması imzalanmış, siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında iş birliği derinleştirilmişti. Dan'ın AB yanlısı ve NATO yanlısı politikaları, Türkiye ile mevcut iş birliğinin daha da güçlenmesinin önünü açabilir." dedi.

Özellikle savunma sanayi, enerji güvenliği ve ticaret gibi alanlarda yeni ortaklıkların kurulmasının muhtemel olduğuna işaret eden Balcı, "Dan'ın yolsuzlukla mücadele ve hukukun üstünlüğü konusundaki taahhütleri, Türkiye'deki benzer reform süreçlerine paralel olarak iki ülke arasında deneyim paylaşımını da teşvik edebilir." dedi.

'Karadeniz bölgesinin güvenliği ve istikrarı için kilit aktörler'

Balcı, Türkiye ve Romanya'nın Karadeniz Bölgesi'nin güvenliği ve istikrarı açısından önemli aktörler olduğunu belirterek, her iki ülkenin de NATO üyesi olarak bölgesel tehditlere karşı ortak stratejiler geliştirdiğini kaydetti.

Karadeniz'deki mayın tehdidine karşı Türkiye liderliğinde Romanya ve Bulgaristan ile birlikte yakın zamanda Karadeniz Mayın Karşı Tedbir Görev Grubu'nun kurulduğunu hatırlatan Prof. Dr. Eroğlu, "Bu iş birliği, deniz güvenliğinin sağlanması ve ticaret yollarının korunması açısından büyük önem taşıyor." dedi.

Balcı, Türkiye ile Romanya'nın enerji güvenliği, siber savunma ve sınır ötesi suçlarla mücadele gibi alanlarda ortak projeler geliştirmesinin bölgesel istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtti.

"İleride NATO çerçevesinde iki ülke tarafından düzenlenecek ortak tatbikatlar ve eğitim programları askeri iş birliğini daha da derinleştirebilir. Ayrıca Karadeniz'de ortak bir NATO komutanlığının kurulması gibi girişimler de bölgedeki güvenlik mimarisini güçlendirmeye hizmet edecektir" diye ekledi.

'Ekonomik iş birliği dünya çapında hızla gelişiyor'

Romanya'nın başkenti Bükreş'te bulunan Ortadoğu Siyasi ve Ekonomi Enstitüsü Program Direktörü Ecaterina Matoi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dünyada ekonomik iş birliğinin hızla geliştiğini belirterek, ikili anlaşmalar ve dinamik ekonomik tedbirlerle küresel ticaret standartlarının değiştirilmesinin sektörleri canlandırabileceğini söyledi.

Matoi, Türkiye'nin bölgesel düzeyde bir enerji merkezi olma girişiminin önemine işaret ederek şunları söyledi: "Mevcut boru hattı şebekesine ve Bulgaristan ile yeni enerji geliştirme ve ticaret altyapıları konusunda devam eden iş birliğine ek olarak, Türkiye, tarihi ve güçlü ekonomik-kültürel bağları nedeniyle Romanya enerji pazarını daha yakından incelemeye karar verebilir. Hidrojen sülfürün kullanımında öncü olan Türkiye, bu tür projelerin çok yönlü olumlu etkileri nedeniyle herhangi bir kıyıdaş ülkeye iş birliği sunabilir."

Türkiye'nin Romanya ve Bulgaristan ile olumlu bir ticaret dengesine sahip olduğunu belirterek, Ankara'nın Avrupa ile önemli ölçüde ticaret yaptığını vurguladı.

Matoi, Avrupa'nın Türkiye'nin en önemli ticaret ortağı olduğuna işaret ederek, "Son dönemde Schengen Bölgesi'nin Romanya ve Bulgaristan'ı da kapsayacak şekilde genişletilmesi, iş dünyası temsilcilerinin hareketliliğini önemli ölçüde artırıyor ve turizmi kolaylaştırıyor" dedi.

"Romanya gibi Doğu Avrupa ülkeleri, AB ile Türkiye arasında bir geçit ve bağlantı noktası olmaya devam ediyor" diyen Çavuşoğlu, Türkiye ile AB arasında genel anlamda olumlu bir gelişme ve iş birliğine işaret eden temel unsurların bulunduğunu kaydetti.

'Türkiye'nin Romanya'ya doğrudan yatırımları artırma potansiyeli var'

İki ülkenin Karadeniz bölgesindeki gelişmeleri optimize etmesinin ve küresel ölçekte rekabetçi bir altyapı oluşturmasının önemli olduğunu belirten Matoi, "Böylece ticaret ve ekonomik ortaklar temelde daha verimli ve geleceğe dönük hale gelebilir" dedi.

Türkiye'nin Romanya'daki doğrudan yatırımlarını artırma potansiyeline sahip olduğunu belirterek, "Karşılıklı olarak, Romanya'nın Türk mal ve hizmetlerine olan talebi de nispeten güçlü. Rumen girişimcilerin Türkiye'ye yatırım yapmayı düşünmeleri için teşvikler var." dedi.

Matoi, "Kültürel ve coğrafi yakınlık ve her iki tarafın bölgenin ekonomik kalkınmasına ve istikrarına katkıda bulunma konusundaki güçlü kararlılığı, karşılıklı ticaret ve yatırım için uzun vadeli garantilerdir" dedi ve Romanya ile Türkiye'nin iş birliği çerçevelerinin sistematik olarak kısa vadeli piyasa endekslerine veya faiz oranlarına bağlı olmadığını sözlerine ekledi.

Dan, aşırı sağcı ve milliyetçi rakibi George Simion'u yenerek 26 Mayıs'ta başkanlığı devraldı. Bu yılki seçimler, itirazlar sonrasında 2024 seçimlerinin iptal edilmesinin ardından yapıldı.

Sonuçların bölgesel istikrar için önemli bir dönüm noktası olması bekleniyor.

Dan, açılış konuşmasında ulusal istikrarın ve demokratik kurumlara güvenin yeniden sağlanmasının önemini vurguladı. Ayrıca Romanya'nın Avrupa Birliği ve NATO ile bağlarını güçlendirme sözü verdi.

Orta Koridor ve Karadeniz üzerinden gerçekleştirilecek projeler, Türkiye ile Romanya arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine ve ikili işbirliğinin daha ileri bir boyuta taşınmasına imkân tanıyabilir.