Tiftikcioğlu: Değişimi doğru zamanda kucaklamalısınız
*Garanti BBVA Romanya CEO’su Mustafa Tiftikcioğlu: Değişimi çok geç değil, doğru zamanda kucaklamalısınız
Garanti BBVA Romanya CEO’su Mustafa Tiftikcioğlu, Forbes Romanya dergisine bir röportaj verdi. Röportajın satır başları şöyle:
Yirmi yılı aşkın deneyime sahip bir bankacı, Garanti BBVA Romanya'nın yirmi beş yıllık tarihindeki en önemli dönüşümü başlattı. Mustafa Tiftikcioğlu'nun 50 milyon euroluk projesi nasıl görünüyor?
Her türlü büyük ölçekli finansman alanında yirmi yıllık deneyime sahip bankacı Mustafa Tiftikcioğlu küresel salgının ortasında Garanti BBVA Romanya CEO’su olarak atandı. Dönem ekonominin ve toplumun gideceği yönü tahmin edebilenlerin az olduğu bir dönemdi, Garanti BBVA Romanya, organik gelişimle piyasanın en önemli isimleri arasına girmeyi başaran az sayıdaki bankadan biri.
Boğaziçi Üniversitesi'nden endüstri mühendisliği alanında lisans ve ardından endüstri mühendisliği alanında yüksek lisans derecesine sahip olan dönemin yöneticisi, "Bankacılık sistemi, hızlandırılmış dijital dönüşüm ve sürdürülebilirlik ile desteklenen yeni bir döneme giriyor" dedi.
Tiftikçioğlu, ABD'deki Georgia Teknoloji Enstitüsü'nde ekonomik karar analizi konusunda uzmanlaştı.
"Bu arada yaşananları, pandemiyi, savaşları, yükselen enflasyonu, faiz oranlarını ve ortaya çıkan tüm sorunları düşünürsek, Romanya'nın makroekonomik evriminin, şirketlerin ve bireysel müşterilerin gelişiminin beklentilerden daha iyi olduğunu söyleyebilirim.
Zor bir dönemi beklediğimizden çok daha iyi bir şekilde atlattık, bu da Romanya için iyi bir haber" diyen Mustafa Tiftikcioğlu, kısa bir aradan sonra bir eklemeyle geri dönüyor: "Tüm bankacılık ortamına baktığımızda şunu söyleyebilirim ki; ortalamaya göre daha muhafazakâr bir tavrımız vardı, dolayısıyla artık çok düşük takipteki kredi oranlarıyla çok iyi bir portföy kalitesine ulaştık. Potansiyelimizin altında daha küçük artışlar olmuş olabilir ama geçen seneden itibaren…”
Durup kanepeye daha rahat oturuyor ve yeni aldığı Türk kahvesinin tadına bakıyor. “Benimki şekersiz ama görüşler bölünmüş durumda. Bazıları şekerli içiyor ama şekersiz içenlerin sayısı da bir o kadar fazla.”
Türk bankacı Tiftikçioğlu Romanya'ya geldiğinde bahsettiği dijitalleşme ve sürdürülebilirlik sadece portföy açıklamalarından ibaret değildi; o zamandan bu yana yayınlanan basın bültenlerinde sıklıkla önemli bir sürdürülebilir bileşene sahip projelerin finansmanından veya dijital kanalların veya ürün gruplarının lansmanından bahsediliyor. Ve bunun sonuçları bankacılık grubunun rekor yıllık raporlarında da görüldü.
Bu yılın ilk döneminden sonra Garanti BBVA Romanya'nın toplam aktifleri 15,9 milyar ley'e (Yaklaşık 3,2 milyar Euro) yaklaştı, ardından 2023'te bankanın toplam aktifleri 15,2 milyar ley'in üzerine çıktı. Ayrıca bu yılın ilk yarısında bankanın net kârı 78 milyon ley’i aştı ve bankanın net geliri bir önceki yıla göre yüzde 30'dan fazla artarak 319,6 milyon ley’e ulaştı.
Bu yılki artışlar, geçen yıl 521 milyon ley gelir üzerinden 177 milyon ley net kâr kaydetmesinin ardından geldi; bu rakam, 2022 rekorlarına göre daha düşük: 550 milyon ley gelir üzerinden 191 milyon ley kâr.
"Evet ilk bakışta 2023'te sonuçlar daha düşüktü ama bunun basit bir açıklaması var. Geçen yıl bankanın Romanya'daki varlığından geçtiği en önemli organizasyonel dönüşüm programını başlattık" diye açıklıyor Mustafa Tiftikcioğlu ve ekliyor:
"Bir bakıma yaptığımız şey, arabayı sürerken arabanın motorunu değiştirmek gibi, çünkü elbette dönüşüm sırasında bankayı kapatamayız ama her şeyin günün 24 saati çalışması gerekiyor. Ama biz bunun olacağını düşünüyoruz. Çabaya değer."
Mustafa Tiftikcioğlu, bunun sadece basit bir modernizasyon değil, bankacılık bilişim altyapısının tamamen değişmesi olduğunu belirtiyor. "Biz buna temel bankacılık dönüşümü diyoruz, ancak bu yalnızca temel bankacılık sistemleri değil. Bunun müşteri temasıyla da alakası var çünkü merkez bankacılığı sistemimiz ve tüm kanallarımızın yanı sıra iç operasyonel altyapımızı da değiştireceğiz." diyor.
2022 yılında başlayan süreç, ardından durum tespiti aşamasına geçildi, BT sistemi tedarikçilerine yönelik satın alma işlemleri başlatıldı ve 2023 yılından itibaren maliyetler kurumun mali sonuçlarını etkilemeye başladı.
Bankacı Tiftikçioğlu, "Süreç tamamlanana kadar harcanacak 50 milyon Euro'dan bahsediyoruz ve bu tutarların CAPEX ve OPEX'te (sermaye ve işletme giderleri - vs.) daha yüksek seviyelerde görülmesi normal. Bir de bunlara yeni ciro vergisini de eklersek, 2023'te elde ettiğimiz sonuçların ne olduğunu anlıyoruz. Bu yıl gerçekten çok iyi" diyor ve Garanti BBVA Romanya'nın dijital yetenekleri açısından hem müşteri hizmetlerini hem de iç süreçlerin verimliliğini etkileyecek "kuantum bir sıçrama" öngörüyor.
Tiftikçioğlu banka tarihindeki önemli anları da şöyle özetliyor:
“Garanti BBVA, 25 yılı aşkın bir süredir piyasada ve belirleyici kritik anlardan biri, 2010 yılında tam bankacılık lisansına geçişimiz oldu. Daha sonra şube olarak faaliyet göstermek yerine piyasada faaliyet göstermek üzere tam bankacılık lisansı aldık. Sonrasında BBVA grubunun Türkiye'deki ana şirketimizin hisselerini satın aldığı 2012 ile 2017 yılları arasında bir başka belirleyici an olduğunu düşünüyorum. Böylece 2017'de bankanın kontrolünü ele geçirdiler ve biz de birleşip BBVA Grubu'nun bir parçası olduk; bu da yine belirleyici bir an oldu."
Peki ülkenin en dinamik bankalarından biri olan Garanti BBVA Romanya, faaliyet sonuçlarının 25 yılı aşkın geçmişindeki herhangi bir dönemden daha iyi olduğu bir dönemde neden böyle bir mücadeleyi seçti?
"Bunun çok önemli bir zorluk olduğu doğru, çünkü harcadığımız paraya ek olarak, önemli çabalar sarf etmesi gereken liderliğin ve ekibin daimi katılımına da ihtiyacımız var. İyi ve kârlı bir bankamız var ama uzun vadede rekabetçi kalabilmek için teknolojik gelişmeleri takip etmeniz ve stratejinizi buna göre ayarlamanız gerektiğini düşünüyorum. Evet, bunu aşamalı olarak yapabilirsiniz ve ekibin bakış açısına göre belki daha kolay olurdu, ancak BT araçlarının ve dijitalleşmenin gelişme şekline bakarsak, belirli durumlarda büyük sıçramalar yapmanız gerektiğini görüyoruz", diye ekliyor Bankacı, değişiklikler uygulandıkça faaliyet sonuçlarında da önemli sıçramalar görülmesini beklediğini belirtiyor. "Dönüşümden sonra büyüme hızının artmasını bekliyoruz. Hem iş hem de kârlılıkta büyüme görmeliyiz.”
Garanti BBVA Romanya lideri ile yapılan görüşmede bulut teknolojisi, yapay zeka, fintech gibi kavramlar öne çıkıyor. “Geleneksel bankacı konuşmasını bilmediğimi düşünebilirsiniz ama akıntıya karşı yüzemezsiniz. Değişimi çok geç değil, doğru zamanda kucaklamalısınız."
Mustafa Tiftikcioğlu, bir bankacılık grubunun fintech ile ilişkisini daha iyi anlayabilmek için öncelikle regülasyondan başlamamız gerektiğine inanıyor. "Bankalar oldukça sıkı bir şekilde düzenleniyor, ancak fintech'lerde düzenleme daha esnek. Fintech'lerin belirli alanlarda ilerlemesinin nedeni budur. Bir bankaysanız ve bir fintech ile belirli ortaklıklar yapmayı düşünüyorsanız, bunu güvenlik sistemleriyle, KYC (müşterinizi tanıyın) prosedürleriyle, AML (kara para aklamayı önleme - n.ed.) sistemleriyle uyumlu hale getirmeyi düşünmelisiniz. . Bu çok önemli. Dolayısıyla büyük değişiklikler hedefliyorsanız bile düzenlemeye ve onun sınırlarına uymayı düşünmelisiniz.”
Öte yandan bankacı, fintech'lerin belirli ürünleri geliştirme gücü olsa bile bankacılık sektörünün kapasitesi, müşteri ağı ve finansal gücü olmadan bunları büyük ölçekte hayata geçirmesinin zor olacağına inanıyor.
"Yani bir bakıma rakip olarak kabul edilebiliriz ancak aynı zamanda her iki tarafın da belirli avantajları ve dezavantajları olduğundan, en iyi çözümün birlikte gelişmek olduğunu düşünüyorum."
Romanya bankacılık piyasası yakın zamanda bir birleşme ve satın alma çılgınlığına girdi ve on beş yıl önce piyasada faaliyet gösteren 40'tan fazla oyuncunun yaklaşık dörtte biri ortadan kayboldu. En iyi dört oyuncunun varlıkların yarısından fazlasını kontrol ettiği bir piyasada, aktif grupların çoğu için zorluk rekabete ayak uydurmak olmuştur. Bir yandan temeller çok güçlü, dolayısıyla bankacılık sistemi her geçen yıl en yüksek kâra ulaşıyor, ancak diğer yandan rekabet baskıları artıyor. Hatta Garanti BBVA ile ilgili olarak pandemiden önce de satış sürecinin başlayacağı bilgisi vardı.
Tiftikçioğlu, "Eminim ki her holding düzeyinde ilgili taraflar veya danışmanlarla sık sık temaslar oluyor ve bu normal bir şey. Şu anda üzerinde çalışılacak böyle bir proje yok. Alternatif aramıyoruz. Dolayısıyla asıl hedefimiz (çünkü stratejik açıdan da atabileceğimiz en iyi adımın bu olduğunu görüyoruz), bu projeyi tamamlayıp yeteneklerimiz açısından çok daha rekabetçi ve daha iyi bir altyapıya geçmek." şeklinde konuşuyor.
Geçen yılın sonunda Romen bankaları, önceki yıla kıyasla altı milyar ley'den fazla artışla neredeyse 70 milyar ley tutarında özsermaye biriktirmişti. Aynı dönemde kümülatif net kâr, 2022'deki değere göre üçte birden fazla artarak 13,7 milyar lei gibi rekor bir seviyeye ulaştı. Kârdaki artış ilk çeyrekte de devam etti; Mevcut bilgilere göre tüm pazarın seviyesi 3,7 milyar lei'nin üzerindedir; bu, 2023'teki rekordan yaklaşık yüzde 10 daha fazladır.
-78,2 milyon ley, Garanti BBVA Romanya'nın bu yılın ilk yarısından sonraki net kârını temsil ediyor
-15,87 milyar ley, Garanti BBVA Romanya'nın bu yılın ilk yarısından sonraki toplam aktiflerini temsil ediyor
Garanti BBVA Romanya CEO'su Mustafa Tiftikçioğlu, "Bu arada yaşananları, pandemiyi, savaşları, yükselen enflasyonu, faiz oranlarını ve ortaya çıkan tüm sorunları düşünürsek, Romanya'nın makroekonomik evriminin, şirketlerin ve bireysel müşterilerin gelişiminin beklentilerden daha iyi olduğunu söyleyebilirim.” Şeklinde konuşuyor.
Garanti BBVA Romanya CEO’su Mustafa Tiftikcioğlu, son olarak, “Geleneksel bankacı konuşmasını bilmediğimi düşünebilirsiniz ama akıntıya karşı yüzemezsiniz. Değişimi çok geç değil, doğru zamanda kucaklamalısınız." diyor.
