Sibiu: Yabancı yatırım çekmede öncü şehir
*Yabancı yatırım açısından Almanların birinci, Hollandalıların ikinci olduğu Sibiu ilinde 57 Türk firması faaliyet gösteriyor
Bilinen Sibiu tarihi Papa III. Celestine imzalı belgelere göre 20 Aralık 1191 tarihine dayanıyor. O tarihte Sibiu bağımsız bir Alman Valiliği idi. 1321’de Köy konumunda olan Sibiu Hermannsdorf, 1366’da Hermannstadt adıyla anılıyor.
Sibiu istikrarlı bir şekilde gelişti, 15. - 18. yüzyıllarda Transilvanya'nın en güçlü kalesi ve en gelişen ve müreffeh şehirlerden biri haline geldi. Sibiu Kalesi, en önemlisi 1432, 1437, 1442 ve 1493'te gerçekleşen Osmanlı akınlarına karşı yüzlerce yıl direndi.
17. yüzyılın sonunda Türklerin Avusturyalılar tarafından yenilmesiyle, Transilvanya, başkenti Sibiu olan Habsburg İmparatorluğu içinde büyük bir prenslik haline geldi.
19. yüzyılın ilk yarısında, toprak sahipleri, Sibiu'nun etrafına yerleşti. Yavaş yavaş, şehirdeki Rumen nüfusunun varlığı giderek daha canlı hale geldi. 1761'den başlayarak Sibiu, Rumen Ortodokslarının Transilvanya'daki en önemli kilisesi ve kültürel merkezi haline geldi ve 1864'te Andrei Şaguna, merkezi Sibiu'da olan Transilvanya Metropolitliğini yeniden kurdu.
1863'te Transilvanya Diyeti burada çalışmalarını başlattı ve Rumen ulusu ve inançları için eşit haklar yasası için oy kullandı.
Transilvanya'daki en önemli siyasi parti olan Rumen Ulusal Partisi, 19. yüzyılın ikinci yarısında en büyük sosyal ve siyasi hareketi tetikleyen Sibiu'dan faaliyet gösterdi - 1867'den itibaren Transilvanya'nın Avusturya-Macaristan İmparatorluğu içinde Macaristan'a ilhak edildi.
19. yüzyılın ikinci yarısı ve 20. yüzyılın ilk çeyreği, Sibiu'da benzeri görülmemiş bir ekonomik ve sosyal gelişme ile bilinir.
Sibiu'nun 20. yüzyılın başında yaşadığı kentsel, ekonomik ve sosyal gelişme, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle durdu.
Sibiu’da 9 bin yıllık tarihi eserlere rastlanırken müzelerde yer alan eserler arasında Tatar yayı ve okları da bulunuyor.
Sibiu ayrıca 1918 Birliği'nin hazırlanmasında önemli bir rol oynadı ve Transilvanya'nın Romanya ile birliğinin ilan edilmesinden hemen sonra, 1 Aralık 1918'de Sibiu, hem Yönetim Konseyi (Transilvanya Hükümeti) hem de Büyük Konsey (Transilvanya Parlamentosu) burada konuşlanarak, 1919'un sonuna kadar eyaletin başkenti oldu.
Şehrin adı 1919'da resmen Sibiu olarak değiştirildi.
1945'te, II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Saksonların SSCB'ye sürgünü başladı. Alman kökenli 2.800 kişi sürgün edildi ve bunların çoğu bir daha geri dönmedi.
Komünist sistem, birkaç istisna dışında, eski şehre dokunmadı ve Sibiu, 1968'de aynı adı taşıyan ilin merkezi oldu.
21 Aralık 1989'da Sibiu'da komünizm karşıtı gösteriler başladı ve 22 Aralık'ta devam ederek 89 kişinin ölümüne ve yüzlerce kişinin yaralanmasına neden oldu. Sibiu, kronolojik olarak Timişoara'dan sonra komünist diktatörlüğe karşı ayaklanan ikinci şehirdi.
Şehir, son yıllarda önemli bir ekonomik ve kültürel canlanma yaşadı ve bugün Romanya'da en yüksek yabancı yatırım seviyesine sahip şehirlerden biri.
Sibiu, 2007'de Lüksemburg ile birlikte Avrupa Kültür Başkentiydi ve bu unvanı alan Doğu Avrupa'daki ilk şehirdi.
YABANCI SERMAYE AKIMI
Sibiu Bölgesi'ndeki doğrudan yabancı yatırım miktarı 2020’de 1,82 milyar avro iken 2021’de 1,88 milyar avroya, 2022'de ise 2 milyar avroyu aşarak rekor seviyeye ulaştı.
Yıllık 6,61 milyar leyin üzerinde iş hacmiyle Almanya, ardından 4,27 milyar ley ile Hollanda geliyor.
SİBİU’DAKİ TÜRK YATIRIMLARININ DURUMU
Sibiu’da 2023 yıl sonu itibarı ile 66 Türk vatandaşına ait toplam 45 aktif firması bulunuyor. Bu firmalardan 2’si 2000’den önceki yıllarda kuruldu. En eski firma 1999 yılında kurulurken, bu tarihten 1015 yılına kadar Sibiu’da kurulup da ayakta kalan firma sayısı 15. 2016’dan 2023 sonuna kadar kurulan firma sayısı ise 30. 2024 yılında ise Sibiu’da 12 Türk firması kuruldu. Böylece Sibiu’daki firma sayımız 2024 yıl sonu itibarı ile 57’ye ulaştı.
Bu firmalardan 2024 yılında kurulanlar ile 2023 yılında bilanço vermemiş gözükenler devre dışı bırakıldığında 2023 faaliyet yılı için bilanço veren 37 firmanın toplam cirosu 108 milyon 416 bin 796 ley (yaklaşık 21 milyon 814 bin euro) olurken, 38 firmanın çalıştırdığı işçi sayısı 202 kişi olarak belirlendi.
2023 yılında 26 firma toplam 6 milyon 156 bin 473 ley (1,3 milyon euro) kâr elde ederken, 27 firma ise toplamda 1 milyon 147 bin 717 ley zarar bildiriminde bulundu.
(Hamdi Yılmaz- Gazete Balkan)
