Sedasyonla diş tedavisi

*Dr. Yaşar Pala: “Amacımız, otizmli ve engelli çocuklarda diş tedavilerini sedasyonla yaparak onlara sağlıklı bir hizmet sunmak”

Çorlu’daki Optimed Sağlık Grubu tıp merkezinin ameliyathanesini diş tedavilerinde sedasyon için yöneten Anestezi Uzmanı Dr. Yaşar Pala geçtiğimiz hafta Romanya’ya bir ziyaret gerçekleştirdi.

Dr. Yaşar Pala, Gazete Balkan’a ziyaret amacı ve kendi meslek hayatı ile ilgili bir mülakat verdi.

Dr. Pala kendi meslek hayatı ile ilgili soruları cevaplandırırken, 1967 Ankara doğumlu olduğunu 1992 yılında Hacettepe Üniversitesi tip fakültesini bitirdiğini, 2 yıl mecburi hizmet yaptığını, Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Anestezi Uzmanlığı eğitimi aldığını, bir süre bu hastanede başasistan uzman doktor olarak çalıştığını, 2008 yılında özel sektöre geçtiğini, 2008’den 2020 yılına kadar 12 yıl Çerkezköy’deki Optimed Hastanesi'nde görev yaptığını, ardından 2,5 yıl Çerkezköy'de bir ağız diş sağlığı merkezinde genel müdür ve anestezi uzman doktoru olarak çalıştığını, halen Optimed Sağlık Grubunun Çorlu’daki tıp merkezinin ameliyathanesini diş tedavilerinde sedasyon için yönettiğini söyledi.

Dr. Pala, “Diş Sağlığı merkezinde anesteziye ayrı bir ihtiyaç mı var? Yani normal bir doktora gidiyoruz, iğne yapıyor uyuşuyor oldu bitti, öyle değil yani? Anesteziye kimler ihtiyaç duyuyor?” şeklindeki soruları cevaplandırırken de şöyle konuştu.

“Öyle değil şöyle: Çok güzel soru.

Diş tedavilerinde uyutulması zorunlu hasta grupları var. Bunlardan birincisi 4 yaşına kadar olan tüm çocuklar bunları kesinlikle uyutmalıyız.

Mülakat daha sonra şöyle devam etti:

-Hastaların yüzde kaçı sıfır dört yaş grubunu oluşturuyor?

*Toplumun kendi yaş grubuyla alakalı tabi, yani nüfus popülasyonuyla alakalı. Onu şu an bilmiyoruz. 0-4 yaş grubunun tamamı mecburi, onları kesinlikle diş hekimi koltuğuna oturtmuyorsunuz, yasak. Çünkü çocuklarda diş hekimi korkusu psikolojik travma olarak yerleşiyor ve çocuk bir daha ömrünün sonuna kadar diş doktoruna gitmiyor. Aynı şekilde 4 yaşından büyük çocuklarda da eğer çocuk korkuyorsa itiraz ediyorsa yine baskı kurmuyorsunuz, onları da uyutuyorsunuz.

-Salt bu amaçla mı uyutuyorsunuz?

*Evet, sadece diş tedavileri için uyutuyoruz.

-Korkunun önüne geçmek için..

*Evet

-Yetişkinlerde nasıl oluyor?

*Bu arada bir grup var, onu söylemem gerekiyor otizmli çocuklar, otizmli insanlar, fiziksel engelli, mental engelli olanlar..

-Mental derken neyi kastediyorsunuz?

*Zekâ geriliği olanlar. Bu hastaların diş tedavilerini zaten uyutmadan yapmak mümkün değil. Mecburen onları da uyutuyoruz. En son erişkinlerde aşırı bulantı, kusma refleksi olan insanlar var. Onlar kesinlikle ağızlarına bir alet girişine izin vermiyorlar. Direkt kusmaya başlıyorlar. Bir de çocukluktan gelen diş hekimi fobisi olan erişkinler var. Onlar da kesinlikle uyutulmadan işlem yapılamayan insanlardır.

*Bunları uyutarak tedavi ediyorsunuz.

-Anestezi Uzman Doktoru olarak sizin farkınız nedir?

*Benim farkım ne, Benim farkım şu. Normalde anestezide 2 tip uyutma var birisi genel anestezi yani narkoz. Bunu biz ameliyatlarda kullanıyoruz. Birisi de adı sedasyon olan basit uyku yöntemi. Bunu ise (sedasyon) herhangi bir tıbbi bir süreçte konfor amaçlı kullanırız. Şu anda mesela endoskopi yaptırdığımızda bizi uyutuyorlar o sedasyon. Veya çocuğa e

MR çekeceğiz. Çocuk MR sırasında da o çat çat çat seslerde durmaz. O zaman da uyutmak zorundayız, yine sedasyon uyguluyoruz. Burada ameliyat yapılamayan bir uyku yöntemi bu çünkü ağrı kesmez, sedasyon ağrı kesmez. O yüzden basit, çokbasit.

-Ağrı kesmez derken?

*MR da ağrıyı kesmeye gerek yok. Endoskopide ağrıyı kesmeye gerek yok, ama dişte ağrıyı kesmek için bir avantajımız var. Lokal anestezi kullanıyoruz. Lokal anesteziyle dişleri uyuşturduğumuzda sedasyonu yanına ekleyerek basit olarak genel anestezi vermeden problemi çözüyoruz.

-Sizin farkınız bu.

*Evet, benim farkım bu.

-Kaç yıldır uyguluyorsunuz hocam?

*İki buçuk yıldır uyguluyorum. En son ulaştığım vaka sayısı 1332.

-Bu sadece sizin geliştirdiğiniz bir şey mi, yoksa dünyada gelişmiş de bize mi geç geldi?

*Dünyada vardı. Türkiye'de azdı çok azdı. Şu anda Türkiye'de çocuklara sedasyonla diş tedavisi yaptırabilen Anestezi Uzman doktor sayısı 4, Otizmli çocuklarda veya engelli çocuklarda sedasyon kullanan Anestezi Uzmanı bildiğim kadarıyla benden başka yok. Bu vakalar için tekim sanırım. Burada şöyle bir önemli nokta var, araya parantez açmak istiyorum, otizimli çocuklar genel anestezi aldıklarında herhangi bir sebeple bu bir ameliyat olabilir veya diş tedavisi olabilir. Bu çocuklarda, kesinlikle sıkıntı ortaya çıkıyor. Ya çocuk karakter değiştiriyor. Birkaç ay, bazen 6 aya kadar uzuyor; çok sinirli oluyor. Çok ajite oluyor. Çocuğa uygulanan tedaviler değişiyor. İlaçlar değişiyor. Genel anestezi sonrası başlıyor bunlar. Veya bu çocuklar biliyorsunuz sürekli rehabilitasyon merkezlerine gidiyorlar. Sürekli eğitim almak zorundalar. Yoksa topluma karışamazlar. Genel anestezi bu çocuklarda rehabilitasyonun geldiği iyileşme noktasını geriye çekiyor. Yani çocuk bulunduğu noktadan genel anestezi aldığında 1 yıl geriye gidiyor. Bu sefer aile için çok meşakkatli yeni bir dönem başlıyor. Tekrardan bir sene geriden rehabilitasyona başlıyorlar. O yüzden otizmli bireyler için diş tedavilerinde sedasyon bence zorunlu. Bugüne kadar 50 civarında otizmli hastaya hizmet ürettim. Bu 1332 kişiden 50’si otizmli birey, bunların içinde 5 tanesi erişkin, geri kalan 45 tanesi çocuk. Bu vakaların hiçbirinde biraz evvel bahsettiğim durum yaşanmadı. Ben Romanya'ya bu amaçla geldim aslında.

-Burada hiç hastamız var mı hocam?

*Var bir tane hastam, beni instagramdan bulup daha önceki çalıştığım merkeze çocuğunu getirdi. Biz 2 seansta onun dişlerini tedavi ettik. Bükreş'e yakın bir banliyöde yaşıyor. Hatta çocuğun annesi orada dahiliye uzman doktoruydu. Baba Türk,  çocuğun annesi Rumen. Çocuk 4 yaşındaydı ve çok hiperaktif bir çocuktu, durdurulamayan bir çocuktu. Çok güzel oldu. 2 seansta yaptık dişlerini. Şu an çocuk Romanya'da yaşıyor. Ben aileyle buraya geldiğimde bağlantıya geçmeye çalıştım ama geçemedim. Muhtemelen kendilerinin bazı sıkıntıları vardı. Çünkü ben Bükreş'e geldiğimde mutlaka sizi ziyaret edeceğiz hocam dediler ama bugünlerde ulaşamıyorum. Belki bir sağlık sorunları var veya başka bir şey, ulaşamadım kendilerine. Onlarla da ben röportaj yapacaktım, hatta. Onun videosunu çekecektim.

Dediğim gibi benim Romanya'da şu anda bulunma sebebim. Asıl olarak otizmli ve engelli çocuklarda diş tedavilerini Sedasyonla yaparak onlara sağlıklı bir hizmet sunmak.

Çalıştığım kurumda her branştan diş hekimi var. Çalıştığım kurum bir tıp merkezi ve bazı tıp branşlarında da uzman hekimler hizmet veriyor. Şu anda sedasyon ile diş tedavilerine odaklandık. Ameliyathanemiz sadece diş için özel dizayn edildi bu sene. Optimedlife Türkiye’deki bir grubun Romanya'daki kurduğu sağlık hizmeti sunucusunun adı. İş ortağımız Kenan Acar bey ile birlikte yönettiğimiz sistemin adı. Türkiye'deki grubun adı Optimed Sağlık Grubu.

Optimed Sağlık Grubu içinde 3 Merkez var. 2 tane hastane, bir tıp merkezi. Ben tıp merkezindeki ameliyathaneyi diş tedavilerinde sedasyon için yeniden dizayn ettim ve kullanıma açtım.

Bana bu fırsatı verdiğiniz için kendim ve bağlı olduğum Optimed Sağlık Grubu adına size çok ama çok teşekkür ediyorum. Saygılarımı sunuyorum.