Rumen arkeologlar ‘Sanal Temeşvar Müzesi’ öneriyor
*Rumen arkeologlar, Timișoara'da gerçekleştirilen kapsamlı arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan ve tekrar toprağa gömülen Osmanlı’nın Temaşvar kenti kalıntıları için sanal müze önerisinde bulundular
Geçtiğimiz hafta Timişoara’da TİKA’nın katkıları ile yapılan ‘Romanya’daki Osmanlı Arkeolojisi’ başlıklı konferansta Rumen arkeologlar, son dönem kazıları sırasında ortaya çıkarılan ve tekrar toprağa gömülen Osmanlı eserleri için sanal müze önerisinde bulundular.
Gazete Balkan konu ile ilgili olarak Bükreş'teki "Vasile Pârvan" Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalışan, Romanya'daki Osmanlı arkeolojisi, özellikle Timișoara'daki Osmanlı arkeolojisi uzmanı arkeolog Adriana Gaşpar ile bir video röportaj gerçekleştirdi.
Önemine binaen Gazete Balkan Genel Yayın Müdürü Hamdi Yılmaz’ın sorusu üzerine Gaşpar’ın söylediklerini aynen aktarıyoruz:
“2006-2019 yılları arasında Timișoara'da gerçekleştirilen kapsamlı arkeolojik araştırmalarda Temeşvar Kalesi sur duvarına ait ve Timișoara'daki Osmanlı idaresi dönemine (1552-1716) tarihlenen çok sayıda yapı gün yüzüne çıkarıldı.
Birçoğu belgelerde bulunmadığından, bu keşifler Timișoara için son derece önemlidir.
Kale, stratejik konumu ve ticaret yollarına yakınlığı nedeniyle Osmanlı Devleti içinde çok önemli bir yere sahipti.
Dolayısıyla bu keşifler sadece Rumen kültürü için değil, Osmanlı İmparatorluğu'nun kalbi günümüz Türkiye'sinin siyasi sınırları arasında yer aldığından Türk kültürü için de önemlidir.
Arkeolojik araştırmalar sırasında, ahşap döşeli sokakların kenarlarında olukların olduğu, ekli evlerin, ibadethanelerin, mezarlıkların ve hamamların bulunduğu bir Osmanlı kentindeki gelişim aşamaları ile Temeşvar'ın evrimine dair çeşitli unsurlar gözlemlendi.
Tümü, bu dönemin Osmanlı şehirlerine özgü bir savunma sistemi ile güçlendirilmiştir.
Bu buluntulardan sadece Sultan Süleyman Camisinin duvarları onarılmıştır.
Keşiflerin geri kalanı yerinde tutuldu, kumla kaplandı ve şekilleri, farklı renklerle ve keşifle ilgili bazı açıklamalarla kaldırımın üzerine işaretlendi.
Yıllar geçti ve insanlar bu keşiflere ne olduğunu giderek daha fazla merak ediyor ama çoğunlukla nereden bilgi alabileceğini bilmiyor.
Temeşvar, Romanya'da arkeolojik olarak bu düzeyde araştırılmış tek kaledir.
Yerel müze, Romanya'da Osmanlı dönemine ait en geniş obje koleksiyonuna ev sahipliği yapan tek kurumdur.
Dobruca bile böyle bir arkeolojik bilgiye sahip değil.
Bu bağlamda, "Vasile Parvan" Arkeoloji Enstitüsü uzmanları, bu Osmanlı izlerinin yeniden inşa edilen bir İslam şehri imajının ne olduğu konusunda her yerden ve her zaman bilgi sahibi olabilen kamuoyuna tanıtılması için arkeolojik bulgulara dayanarak bir çözüm bulmuşlardır. Proje, Camii, hamam, sokak ve evlerin vs. çeşitli temsili görüntülerinin, kazıdan elde edilen görüntülere dayalı olarak yapılan rekonstrüksiyonların ve keşfedilen nesnelerin kopyalarının sergilendiği sanal bir gerçekliğin yaratılmasını içeriyor.
Bu yol, buranın tarihinin bu kadar önemli yönlerini bugünün ve gelecek nesillerin bilmesi için birkaç çözümden biri, hatta belki de son şans.
Osmanlı arkeolojisi ve ötesini teşhir etmenin ilk yolu budur.
Halk, görüntülere iki şekilde erişebilir: Açık Hava Görsel Müzesi aracılığıyla veya uygun bir Sanal Müze aracılığıyla.
Açık Hava Müzesi, kaldırımda işaretlenmiş keşifler ve üstte bilgi içeren etiketler ile kullanıcının Timișoara'nın tarihi merkezini zamanında görmesine olanak tanır.
Sanal Müze, kullanıcının daha fazla bilginin sergilendiği odalarla çevrili bir binanın avlusuna girmesine izin verir.
Her oda, kapının üzerine yazılan adla etiketlenecektir. Böylece, kullanıcı bu odaların içeriğini keşfedebilir ve 3 boyutlu olarak sergilenen nesnelerle etkileşime girebilir.
Yapılar söz konusu olduğunda, bunların rekonstrüksiyonları oluşturulacaktır.
Sanal Müze, Konferans Salonu; 1552 yılına kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun genişlemesi; 1552 Osmanlı taarruzu; Cami; Hamam; evler; çeşmeler; Sokaklar; mezarlıklar; tahkimat sistemi.
Konferans Salonunda projenin ortakları, projenin nasıl yapıldığı, neden önerildiği vb. konularda bilgiler yer alacaktır.
İmparatorluğun Avrupa'ya yayılmasıyla ilgili tarihsel bilgilere herkes aşina olmadığı için, imparatorluğun genişlemesine ayrılmış oda, kullanıcı belgeleri için çok önemlidir. Üçüncü oda, 1552'deki Osmanlı saldırısına ayrılmış olacak ve burada kullanıcı, bir İslam şehrinin ana unsurlarını (Cami, hamam, ev... .) görebilecektir.
(Gazete Balkan- Temeşvar)
İLGİLİ HAER LİNKİ
