Romanya’daki Türk firmalarında sektör kayması
*Romanya’da en çok ciro yapan ilk 10 firmanın son 7 yıllık dönemde 5 sektörden 2 sektöre indiği görülüyor
Arkadaşımız Ümit Batmaz, Romanya’daki Türk firmalarının son yıllardaki durumunu Gazete Balkan’ın 17 Kasım Cuma günü akşam gerçekleşecek 16’ıncı Başarılı Türk Firmaları Ödül Töreni vesilesi ile yayınlayacağı Gazete Balkan Kataloğu için değerlendirdi.
Batmaz’ın Romanya’nın dış ticaret istatistikleri ve Gazete Balkan verilerini kaynak olarak kullandığı “Türk firmalarının Romanya’daki yatırımlarının değerlendirilmesi ve yeni fırsatlar” başlıklı yazısının satır başları şöyle:
ROMANYA DIŞ TİCARET ŞEMASI
Romanya'nın 2022 ticaret verilerine baktığımızda toplam ithalatının 2022 yılında 132 milyar dolar seviyesine ulaştığını görüyoruz. 2021’de 116 milyar dolar olan ithalat böylece yüzde 14 seviyesinde bir artış göstermiş. İhracatı ise aynı dönemde 88 milyardan yaklaşık 97 milyara çıkmış ve yüzde 10’luk bir artış göstermiş.
Aynı dönemde Türkiye'den yapılan ithalat 5 754 milyar dolardan 7 406 milyar dolara çıkmış. Bu yaklaşık yüzde 29’luk bir artışı ifade ediyor. Türkiye bu seviyeyle Romanya'nın altıncı en büyük ithalat partneri olarak sıralamada yerini alıyor.
Romanya'nın ithal ettiği ürünlerin niteliğine baktığımızda ise şu sıralamayla karşılaşıyoruz:
Önümüzdeki yıllarda bu sektörlere yapılacak yerli imalat ve hizmet yatırımlarının roman ekonomisine pozitif katkılarının olacağını ve aynı zamanda yatırım yapmak fırsatı sunduklarını da belirtmek gerekiyor.
2016-2022 TOPLAM CİRO KARŞILAŞTIRMASI
Romanya'da yerleşik Türk firmalarının 2016’dan 2022 ikiye kadar olan süredeki toplam cirolarının sürekli biçimde arttığını görüyoruz.
2016’da 9 milyar ley seviyesinden2022’de 18. 6 milyarlar seviyesine çıkan bir ciro değeri elde ediliyor.
2016-2020 Toplam 5 yıllık dönemde yüzde artış olarak 30 seviyelerinde kalırken 2021-2022 arasında 2 yıllık dönemde bu artış yüzde 59 seviyesine ulaşıyor. Türk firmalarının giderek daha fazla Romanya ticaretine entegre olduğunu bu verilerden anlayabiliyoruz.
İLK 10’DAKİ FİRMALARIN KARŞILAŞTIRMASI
İkinci olarak ciro sıralamasında ilk 10'a giren firmaların değerlendiriyoruz.
İlk ondaki firmaların isim ve niteliklerinden bağımsız olarak 2016 – 2022 döneminde genel ciro artışına paralel bir şekilde ciro artışı gösterdiklerini tespit ediyoruz. 2016’da 4,25 milyar ley seviyesinde olan ilk 10 firma cirosu 2022’de 9,1 milyar ley seviyesine çıkıyor.
Ayrıca ilk ondaki firmaların ilk 100 firmanın toplam cirosunun yaklaşık yarısını oluşturdukları tespit ediliyor.
Dolayısıyla ilk ondaki firmayı incelediğimizde toplam oluşturulan artı değerin yarısını değerlendirmiş oluyoruz. 2016-2022 döneminde cirolara göre ilk 10'a giren firmaların, cirolarının sektör bazında dağılımını görüyoruz. 2016 yılında toplam 5 sektöre dağılmış olan ilk 10 firma cirosu 2022’ye geldiğimizde 2 sektöre iniyor. 2016’da sanayi perakende toptan gıda tekstil ve geri dönüşüm sektörleri ilk onda yer bulurken, 2022’de sadece sanayi ve toptan gıda sektörlerinin temsilcilerini görüyoruz. Burada önemli olarak not edilmesi gereken nokta, yeni giren firmaların özellikle sanayici olmaları ve bunların yüksek ciro onlarla listeye girmelidir. Romanya'ya son yıllarda yatırım yapan Türk firmalarının sanayici olarak cirolarını önemli şekilde artırdıklarını tespit edebiliyoruz.
