Romanya’da yıldızı parlayan sektör: Savunma Sanayii

*Romanya, AB’nin savunma sanayisi için hazırladığı 150 milyar eurodan 20 milyar euro pay istiyor

Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Victor Negrescu

Romanya’da Avrupa destekli barut fabrikası kurulacak. Ülke, Savunma sanayiinde pek çok sözleşmeye sahip, sadece İsrail yatırımı Elbit’in 1000 çalışanı var.

Savunma Bakanlığı, askeri araçlara yönelik son büyük sözleşmeyi Kasım 2024'te imzaladı.

Türk şirketi Otokar, Romtehnica şirketi aracılığıyla Millî Savunma Bakanlığı'na 857 milyon avro (KDV hariç) karşılığında 1.059 adet COBRA II 4×4 Hafif Zırhlı Taktik Araç (ATBTU) teslim etmeyi taahhüt etti.

Sözleşmeye göre araçların büyük kısmı, 781 adedi, Romanya'da üretilecek.

1.000'den fazla aracın tamamı beş yıl içinde teslim edilecek ve sözleşmenin ilk yılı 2025 olacak.

Romanya'daki özel savunma sanayisi, yüzün üzerinde karlı şirketi bünyesinde barındırıyor.

Avrupa Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Victor Negrescu, Savunma Sanayisi ile ilgili lehte ve aleyhte yapılan tartışmalara katıldı. Konuyla ilgili basın yayın organlarının sorularını cevaplandıran Negrescu, “Romanya'nın tarihinde çok güçlü bir savunma sanayisine sahip olduğuna inanıyorum. Başarı örnekleri de olmasına rağmen maalesef bu potansiyelimizin bir kısmını kaybettik. Son dönemde bu alanda kamuoyuna bazı yatırımlar sunuldu.

---

Rumen dronlarımız var, son teknoloji uçaklar için pilot yetiştiriyoruz ve örneğin Ukrayna'da kullanılan askeri ekipmanların onarımını yapıyoruz. Ve Romanya çok şey yapabilir. Modernize edilmiş fabrikalarımız var, devlet fabrikalarımız var.”

Ancak Victor Negrescu, bunun yeterli olmadığını vurgulayarak, Romanya'nın nitelikli insan kaynağına ihtiyaç duyduğunu da sözlerine ekledi.

Negrescu’nun açıklamasının satır başları şöyle:

“Bir yandan yeni projelere, ne üretmek istediğimize, nerede ürettiğimize, hangi hammaddelere sahip olduğumuza bakmamız gerekiyor ama aynı zamanda nitelikli insan kaynağına da ihtiyacımız var. Askeri sanayinin en büyük zorluğu budur. Yaş sınırı çok ilerlemiş, neredeyse emeklilik çağına gelinmiş.

Sadece emeklilerin çalıştığı fabrikalarımız var, çünkü kalifiyeli, yetenekli elemanlarımız yok veya şimdi yenilikçi, ileri teknolojilerden bahsediyoruz ve dolayısıyla iyi eğitilmiş gençlere, araştırmacılara, bu yeni teknolojileri anlayan insanlara ihtiyacımız var. Dolayısıyla Romanya'da askeri sanayiye ilişkin düşünce tarzımızda tutarlı bir değişime ihtiyacımız var ve bu anlamda iş dünyasının desteğine ihtiyacımız olduğuna inanıyorum.

Avrupa Birliği'nin stratejik özerkliğe kavuşabilmesi için, üye olmayan devletlerin entegre olduğu ortak bir savunma pazarı yaratması, aynı zamanda ekonomilerinin entegrasyonunu da gözetmesi gerekiyor.

Romanya'da bir iş alanı, uzmanlık ve dahil olma isteği olduğuna inanıyorum, ancak bunun şeffaf hale getirilmesi gerekiyor ve bunu kolaylaştırabilecek bir unsur da Avrupa Yatırım Bankası'nı bu tür girişimleri desteklemeye ikna etmiş olmamız ve bu tür çabalara özel sermayenin de dahil olması.

Geçtiğimiz günlerde Brüksel'de Romanya'daki askeri sanayiyi temsil eden meslek odalarını bu amaç hakkında bilgilendirmeye davet ettim ve onlar da bana Romanya'nın bu önemli treni kaçırmayacağını temin ettiler.

Savunma bütçesindeki artışa, bu paranın Sağlık, Tarım, Ulaştırma vb. gibi diğer hayati sektörlerden çekilmesinden endişelendikleri için karşı çıkan sesler de var.

Savunma için okullardan, hastanelerden, yollardan para almamamız gerektiğine inanıyorum. Yeni kaynakların belirlenmesi gerekiyor ve bunun açıklanması gerekiyor.

Yani Avrupa Komisyonu 800-850 milyar avroluk bir plan başlattı, bunun sadece 150 milyon avrosunun yeni para olması gerekiyor. Geri kalanı ise mevcut paradan yapılan yeniden tahsisleri temsil ediyor. Aslında bahsi geçen diğer miktarlar mevcut değildir. Bunu özellikle söylememiz gerekiyor. Bu seçeneği tercih etmek isteyen herkes için hızlı bir çözümdür. Evet, parayı başka yatırımlardan çekmeyi tercih edecek çok az ülke var. Ama güçlü bir savunma istiyorsak, dirençli bir topluma, devleti ve demokrasiyi destekleyen vatandaşlara ihtiyacımız var.

Yani her iki bileşene de ihtiyacımız var.

Bu nedenle Avrupa düzeyinde Savunma alanının finansmanına yönelik çözümleri yoğunlaştırıyoruz, ister yeni bir Avrupa kredisi olsun. Bunun nasıl gerçekleştiğini görüyoruz, çok yüksek maliyetler çıkmaması için (ister bulalım ister bulmayalım), yeni Avrupa kaynakları, yani Avrupa bütçesine gelen kaynaklar. Ve burada örneğin Avrupa, gümrük vergileri, KDV'nin bir kısmını topluyor ve muhtemelen özellikle mevcut durumdan büyük ölçüde yararlananlara, finans kuruluşlarına veya ekonomiye kazandırmamız gereken kaynakların olduğu diğer alanlara uygulayabileceğimiz vergilerden bahsediyoruz, çünkü aslında askeri sanayiye yapacağımız bu yatırımlar katma değer, yani herkes için refah yaratacak.”

(Özgür Avrupa Romanya versiyonu / Puterea)