Romanya Tarihinde Türk İzleri – 12
Gazete Balkan Arşivi’nden
İlk Yayın Tarihi: 5 Ocak 2012
Proje ve Yayına Hazırlık: Hamdi Yılmaz
Araştırma ve Çeviri: İlmia Süleyman
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
Hunyadi Kalesi’ndeki Türk Efsanesi
Efsanemize geçmeden evvel, efsanedeki kalenin sahibi hakkında kısa bilgi aktarmayı gerekli gördüm.
Hunyadi Yanos, János Hunyadi (1407 civarı - 11 Ağustos 1456), Ortaçağ Macar ordu komutanıdır. Türkçe kaynaklarda "Hunyadi Yanoş" olarak da geçer.
Erdel (Transilvanya) bölgesinden, büyük olasılıkla Rumen kökenli bir aile olan Hunyadiler, 1409 yılında Kutsal Roma Germen İmparatoru ve Macaristan Kralı Sigismund’dan Hunyad kalesinin derebeylik haklarını aldılar.
János Hunyadi gençliğinde Kral Sigismund’un askeri hizmetine girdi. Bulgarlara, sonra Osmanlılara karşı savaşlarda yararlılıklar gösterdi. Macaristan kralı I. Ulászló (Lehistan kralı III. Władysław) taradından 1441’de Erdel voyvodalığına atandı. Hunyadi, Osmanlı Sultanı II. Murad’ın son zamanlarında Osmanlı ordusunu Belgrad civarlarında birkaç defa bozguna uğrattı.
Fatih Sultan Mehmed’i yerine geçirerek Manisaya çekilen II. Murad, Macarlarla 1444 yılında Segedin barışını imzaladı. İki hükümdar kutsal kitaplarına el basarak yemin etmelerine rağmen, Papanın teşviki ile barış bozuldu. İçinde Hunyadi’nin de olduğu Haçlı ordusu, Varnayı kuşattı. Varna Savaşında Haçlılar müthiş bir bozguna uğradı. Hunyadi, savaşta ölen kral I. Ulaszlonun yerine seçilen V. Laszlo’nun çocuk yaşta olmasından dolayı, naib sıfatı ile Macaristan’a hakim oldu, bu görevini 1446 ve 1453 yılları arasında sürdürdü.
Janos Hunyadi’nin 1456 Belgrad kuşatması sırasında Osmanlı kuvvetlerinin yenilmesinde oynadığı rol, daha sonraki yüzyıllarda Macar ulusal kahramanı olarak benimsenmesini sağladı. Hunyadi, 1456 kuşatması sırasında ordusunda yayılan veba salgını yüzünden öldü. Oğullarından Matyas, I. Matyas adıyla Macaristan kralı olarak hüküm sürdü (1458- 1490).
Evet, Hunedoara’ya varırsanız, ilk ziyaret etmeniz gereken Hunyadi kalesidir.
Neden mi?
Bazıları, Romanya’nın en güzel kalesidir derler ama benim ilgimi çeken bu kaledeki efsanedir...
Zlaşti deresi üzerindeki köprüden geçiyorsunuz ve adeta bir avlunun fırtınalı hayatına girdiğinizi zannederseniz.
XIV yüzyılda inşa edilen, Hunedoara'da bulunan Hunyad Kalesi, Transilvanya Prensliği'nin bir parçasıydı ve Drakula olarak bilinen Wallachia'lı III. Vlad'ın 1462 yılında esir alınıp 7 yıl boyunca burada esir tutulduğuna inanılıyor. Erdel Beyi Hunyadi zamanından kalma kale Gotik tarzına sahip olsa da Barok ve Rönesans mimari özelliklerini de barındırıyor.
Bu yerle ilgili üç efsane vardır yalnız sadece birisi konumdur.
Hunyadi kalesindeki su kuyusu... Efsaneye göre, İoannis de Hunyad’a ait bu kalede, üç Türk’ü esir almış. Özgürlük karşılığında, onlara bir kuyu açmalarını istedi. Suyu bulduklarında özgür olacaklardı. Efsaneye göre, Türkler bu kuyudaki suya ulaşmak için, 30 metre derinliğe ulaşmak için 15 yıl kazmışlar. Bu yıllar içinde Hunyadi ölmüş ve ardından kalan eşi Elisabeta Szilagyi, kocasının verdiği sözü yerine getirmemeye ve Türkleri öldürmeye karar verdi. Son dilekleri olarak, Türklere sadece kazdıkları kuyunun duvarına yazı yazmalarına izin verildi.
Mihail Guboğlu tarafından çevrilen bu yazıda, Türkler, imza olarak, “Suyun var fakat kalbin yok. Bu yazıyı yazan, kilisenin yanındaki kalede gavurlarda esir düşmüş Hasan’dır.” diye yazmış.
Yazıdaki eski Arapça karakterler, XV. yüzyıla aitmiş. Şu anki yazının yeri kutsal alandaki destek ayakların birisindedir. Turistler, mahkumların emeklerine saygı için ve sonra da bir dilek dileyerek kuyuya sembolik para atarlar.
Hunyadi Kalesi bugün müzeye dönüşmüş ve öğrendiğim kadarıyla yılda yaklaşık 70 bin turist tarafından ziyaret ediliyor.
Kaynak: “İn Romania info”/ Türkçebilgi.com/www.ropedia.ro
