Romanya Tarihinde Türk İzleri – 10
Gazete Balkan Arşivi’nden
İlk Yayın Tarihi: 27 Eylül 2009
Proje ve Yayına Hazırlık: Hamdi Yılmaz
Araştırma ve Çeviri: İlmia Süleyman
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
PEHLİVAN LAKAPLI BİR ROMEN’İN ÖYKÜSÜ
Kahramanlardan söz ettim ve bugün sizlere Türklerin arasında yaşamış Türkler’den öğrenmiş olan Pehlivanlık güreşlerine katılan bir Romen’in öyküsü. Bütün Dobruca’daki Türkler onu Dumitru değil de Pehlivan lakabıyla biliyor...
Bir köylü Romanya Gizli Servisi’nin kazdığı bir küçük çukurda 6 yıl saklandı. Dumitru adında Romen’in lakabı, Pehlivan imiş. Köyün adı Kızılmurat Romencesi de Movila Verde. Pehlivan, bahsettiğimiz çukuru, yine Gizli Servisin aradığı bir kişiyle kendi evinin bahçesini kazarak, orada bir oda oluşturarak adını da “mecburi oda” koymuşlar.
Teslim olduğunda Gizli Servis kendini küçük düşürmemek için, onun Türkiye’ye kaçtığı şeklinde tutanak tutmuşlar.
Dobruca için, özel bir durum, çünkü Pehlivan hiçbir zaman, bazı komşuları bilmelerine rağmen onu Gizli Servisin eline teslim etmeyip, ele vermemişler.
Movila Köyünün yaz sıcağı ve hareketsiz durumu bize ağır gelse de köyün sakini Ion’un göstereceklerini ve anlatacaklarını merak ederek aldırmıyoruz.
Ion komşusu Marin’e rastladığında, “Beeey, lütfen eve git eşin seni arıyor!” diyor, gülerek. Belli ki Türklerden kalma alışkanlık. Alışkanlığımız Romenlere de yansımış ki, birbirlerine “bey” diye hitap ediyorlar.
Bize dönüp, “Pehlivan’ın evini mi, çukurda kalanı mı, istiyorsunuz? Gelin göstereyim! ” diyor.
DOMUZ YAĞI İLE KÖYDEN UZAKLAŞTIRILAN TÜRKLER
Geçen asrın başlarında Pehlivan’ın dedeleri dağlardan Dobruca’ya geldiklerinde Kızılmurat köyünde Türkler vardı. Halkın rivayetine göre, Türkler bu köyü, Romenlerin çeşmelere domuz yağı sürmeleri sonucu terk etmişler. İon, “Her akşam sürüyorlardı. Müslümanlar buna dayanamayıp, evlerini satışa çıkarmışlar ve Türkiye’ye ya da bir kısmı Bayramdede yani şu anki İndependenta köyüne taşınmışlar” diye anlatıyor.
Dumitru Pehlivan’ı bütün Dobruca biliyor. “150 kiloluk taşı kaldırıyordu. Değirmene gidip kendisi buğdayını un yapıyordu. Tatar güreşçilerle yarışıyordu. Bir kişi bile onu yenemezdi.”
1951 yılında Pehlivan yine bir gün buğdayını değirmene götürüyordu. Orada Komünistlerin adamları vardı ve buğdayından alıyorlardı vergi diye. Buğdayını vermemek için başka uzakta olan Negreşti’teki köyün değirmene gitmeye karar vermiş. Ne var ki değirmene yaklaşınca, uzaktan Komünist polisleri gördü ve arkadaşıyla geriye dönmüş. Ama bir daha köylüler ikisini de görememiş. Köyden kaçmışlar ve yine Osmança adlı Türk köyünde ya da Romenlerde konaklamış. Sonra da evine geç saatte gizlice gelmiş ve arkadaşıyla bahçelerini kazmaya başlamışlar. Üç ay sonra dedesinin öldüğünü duydu fakat bir şey yapamadı. Tünel kazmışlar ve tehlike olduğunu hissettiği an, komşusunun bahçesinden çıkıp kaçıyordu.
1952’de 50 asker ve amirleri Pehlivanın evinin bahçesini alt üst etmişler, hiçbir şey bulamamışlardı.
ÖLÜMDEN ÖTE AMERİKELILER GELECEK
İon anlatmaya devam ediyor: “Sanıyorum 1957’de teslim oldu. Köyde bir af olayı duyuldu ve dayım Gizli Servis’in olduğu yere yani Negru Voda’ya kadar gidip teslim oldu. Orada onu Radinschi adında bir subay karşıladı. Bu subay yıllardır Pehlivan’ı arayan kişiydi. Radinschi Pehlivan’dan bir yazı vermesini isteyerek, elbette küçük düşmemek için, Pehliva’nın Türkiye’ye, bu yıllarda Türkiye’ye kaçtığını deklare etmesini istiyordu. Yaklaşık 6 yıl boyu arayışlarının boşa çıktığını gören ve kendilerini kurtarmak için bunu yaptırdılar. Pehlivan 1982’de öldü ve son kelimeleri de «daha yaşamam gerekiyordu.” oldu.
”Pehlivan’ın Amerikalıların gelmesini ve kendilerini kurtarması için beklemeye sabrı vardı fakat, zaman sabredemedi” diyerek, Ion gözlerini aşağı doğru indirdi.
Kaynak, Romania Libera Gazetesi
