NAZIM TURAN & Utanma Duygusu
Son zamanlarda hepimizin farkında olduğu bir gerçek var: Utanma duygusunu ve arı neredeyse tamamen kaybettik. Eskiden, yanlış bir şey yaptığımızda yüzümüz kızarır, başımızı öne eğerdik. Ar ve utanma, bizi doğru yolda tutan, toplum içinde saygıyı ve ahlakı koruyan önemli duygulardı. Şimdi ise, insanlar başkalarının hakkını yerken, yalan söylerken, haksızlık yaparken hiçbir şey olmamış gibi davranıyorlar. Bu durum beni gerçekten düşündürüyor.
Ingrid Bergman'ın güzel bir sözü var: "Dünyayı bir tek utanan insanlar kurtarabilir." Ne kadar doğru bir söz! Çünkü utanmak ve ar, bizi kötü davranışlardan alıkoyan, vicdanımızı harekete geçiren duygulardır. Ama ne yazık ki, sokakta, iş yerinde, hatta devlet kademelerinde bile utanmazlık normal bir hale geldi. İnsanlar artık ne yaparlarsa yapsınlar, yüzleri kızarmıyor.
Bir de Nuri Pakdil'in şu sözü var: "Bir ülke, utanma duygusunu yitirmişlerle dolunca, sürgünler ülkesi olur." Bu sözün derinliğini gerçekten hissediyor musunuz? Bir düşünün, bir ülke utanmayı ve arı unuttuğunda, kendi değerlerinden uzaklaşır, insanlarını dışlar, toplumu mahveder. Adaletin olmadığı, herkesin sadece kendi çıkarını düşündüğü bir yer haline gelir. Böyle bir yerde huzur olur mu? Elbette olmaz.
Ama bence, bu durumu değiştirmek bizim elimizde. Toplum olarak tekrar utanmayı, arı hatırlamamız, ahlakımıza sahip çıkmamız gerekiyor. Her birimiz kendimize dönüp, "Ben doğru olanı yapıyor muyum?" diye sormalıyız. Yüzümüz kızarmalı, yanlış yaptığımızda özür dilemeyi bilmeliyiz. Çünkü utanmak ve ar, bir toplumun vicdanıdır; vicdanını kaybeden bir toplum, geleceğini de kaybeder.
Sonuçta, dünya ancak utanabilen insanların, ar sahibi olanların varlığıyla kurtulabilir. Yalanın, haksızlığın karşısında durabilmek için bu değerleri yeniden kazanmalıyız. Başını öne eğebilen, yüzü kızaran, "Ben yanlış yaptım" diyebilen insanlara ihtiyacımız var. Ancak bu şekilde doğruyu bulabilir ve geleceğe umutla bakabiliriz. Unutmayalım ki, utanmayanların ve ar sahibi olmayanların dünyasında bizler de utanır hale geldik. Bu durumu değiştirmek, bu değerleri yeniden toplumun temel taşı haline getirmek, hepimizin sorumluluğundadır.
