Nazım Turan & Bir Dilim Lezzet

Merhaba sevgili okurlar!

Bugün sizlere, dünya çapında en sevilen ve en çok tüketilen yiyecekler sıralamasında ilk üçte olan pizzadan bahsetmek istiyorum. Pizzanın neden bu kadar popüler olduğunu hiç düşündünüz mü? Bu sevgi sadece lezzetinden değil, aynı zamanda kültürel etkilerden de kaynaklanıyor.

Ben de birçok kişi gibi pizzayı çok severim, hatta ünlü bir gezgin sanatçının dediği gibi "hastasıyım". Pizzayla ilk tanışmam Romanya'da oldu. Öğle yemeği molasında hızlıca bir şeyler yiyip işimizin başına dönmek için bulduğum en iyi seçeneklerden biriydi. O zamanlardaki pizza ile bugünkü pizza arasındaki fark, eski model bir arabayla yeni nesil bir elektrikli araç arasındaki fark kadar büyük. Türkiye'de çeşit çeşit börekler, lahmacun ve etliekmek yiyen bir kültürden geldiğim için pizza ile kaynaşmam çok da zor olmadı.

2000'li yılların başında Romanya'da pek fazla pizza restoranı yoktu. Ancak Avrupa kapıları açıldığında, özellikle çalışmak için İtalya'ya giden ve oradaki restoranlarda, fast food zincirlerinde çalışan Romenler, pizza yapmayı iyice öğrenmiş ve ülkelerine dönüp öğrendiklerini Romen halkının beğenisine sunmuşlar. Birçok restoran menüsüne pizzayı eklemiş. Hatta televizyonlardaki "Ninja Kaplumbağalar" çizgi filmi sayesinde pizza büyük bir ün kazanmış. Özellikle çocuklar başta olmak üzere herkes pizza yemeye başlamış.

Pizzanın bu popülaritesi aslında boşuna değil. Çünkü bir porsiyon pizza siparişi verdiğinizde, içinde ekmeği, sebzesi, sosu ve hatta eti olan bir yemek yiyorsunuz. Hem lezzetli hem de ekonomik. Ayrıca paket servise çok uygun olduğu için uzaktan sipariş vermek de oldukça kolay. Ben özellikle odun fırınında pişmiş, hamuru iyi kabarmış ve malzemesi kaliteli pizzaları severek tüketiyorum. Bükreş'te yüzlerce alternatif restoran var, ama ben özellikle İtalyan olan ve pizzasını öne çıkaran restoranları tercih ediyorum. Yıllar içinde damak tadıma göre belirlediğim birkaç restoranda pizza yemeyi alışkanlık haline getirdim. Pizza yemek, benim için bir keyif ve tutku haline geldi. Özellikle roka ve fesleğenle, acılı zeytinyağı eşliğinde pizza yemeyi çok seviyorum ve bu lezzetli deneyimi herkese tavsiye ederim. Yaz aylarında sebzeli, soğuk mevsimlerde ise dört peynirli ve etli pizzaları tercih ediyorum. Ancak vazgeçilmez olanım deniz mahsullü pizzadır. Size bir sır vereyim: İnanın en güzel pizzaları ben İtalya'da değil Romanya'da yedim, neden bilmiyorum. Bu arada, pizza kesinlikle elle yenir; lütfen çatal bıçakla yemeğe çalışıp hem pizzayı üzmeyin hem de İtalyanları kızdırmayın.

Her şeyin bir tarihçesi olur da pizzanın olmaz mı? Bu güzel yemeğin kökeni MS 1. yüzyıla kadar uzanıyor. "Gurme" Marcus Gavius Apicius’un yemek kitabında yer alan tarifler ve Pompei kalıntılarında bulunan yapılar, o dönemde insanların damak tadını ne kadar önemsediğini gösterir. 1522'de Peru'dan getirilen domatesin Avrupa'ya girmesiyle birlikte domates sosu pizzanın ayrılmaz bir parçası haline gelmiş. Pizza tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri de Margherita pizza'nın doğuşudur. Margherita pizza, 1889 yılında Napoli’de Kraliçe Margherita için yapılmış ve kraliçenin adını almıştır. İtalyan bayrağının renklerini temsil eden bu pizza, domatesin kırmızısı, mozzarellanın beyazı ve fesleğenin yeşilinden oluşur. Pizzayı yapan Raffaele Esposito, Kraliçe Margherita'nın bu pizzayı beğenmesi üzerine ona “Margherita” adını vermiştir. Bu pizza, Napoli tarzı pizzaların en klasik örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Dünyaya pizzayı kazandıran Napoli pizzası, geleneksel yapım yöntemi ve kaliteli malzemeleri ile öne çıkıyor. Kullanılan unun kalitesi, mayalama süreci, ekşi maya gerekliliği, az maya kullanma zorunluluğu, domates sosunun San Marzano domatesi ile yapılması gibi pek çok detay bu işin püf noktalarını oluşturur. Diğer malzemelerin kalitesi, makine kullanmadan elle hamuru açma teknikleri, pizza fırınının özellikleri, pişirme süresi ve bu sürenin havanın nemliliğine göre ayarlanması gibi faktörler, Napoli pizzasının özünü oluşturur. Bu detaylar, stajyerler aracılığıyla tüm dünyaya yayılmış ve birçok ülkede Napoli tipi pizzalar gayet güzel yapılmaya başlamış.

Pizza, 1900'lü yılların başında İtalyan göçmenler aracılığıyla okyanusu geçip Amerika'ya ulaşmış. New York'ta açılan ilk pizzacı ile popülerlik kazanmış. Savaş sonrası dönemde Amerikan askerlerinin alışkanlıkları arasında pizza da yer almış ve pizza, popüler kültürün bir parçası haline gelmiş. Dean Martin'in "When the moon hits your eye like a big pizza pie, that's amore" şarkısı, pizza sevgisini şarkı sözlerine bile taşımıştır.

-Hakkı Akdeniz’in İlham Verici ve Dramatik Başarı Hikayesi

Madem pizza New York’a geldi, oradan devam edelim; çünkü pizza dünyasında çok ilginç bir hikaye olan ünlü Türk pizzacı Hakkı Akdeniz’in hikayesi burada geçiyor. Aslen Diyarbakır Silvanlı olan Hakkı Akdeniz, 13 yaşına kadar Diyarbakır’da ayakkabı boyacılığı yapmış ve bir lahmacun salonunda çalışmış. Abisi ile beraber çalışmak için önce Kanada’ya gidiyor, ama orada oturum izni alamadığı için 2001 yılında ABD’ye göç eden Akdeniz, ilk gittiği yıllarda evsiz kalmış ve New York sokaklarında yatmak zorunda kalmış. Geceyi sokaklarda geçirirken, bir yandan da hayatta kalma mücadelesi vermiş. Kanada’da doğum yapan eşinin yanında olamamış. Bu zorlu günlerde tanıştığı evsiz bir Türk kadını aracılığıyla New Jersey’de bir restoran sahibi ile tanışmış ve burada işe başlamış.

Küçük bir pizzacıda işe başlayan Hakkı, burada azimle çalışarak pizza yapmayı öğrenmiş. 2009’da biriktirdiği parayla Aşağı Doğu Yakası’nda satılık küçük bir pizza dükkanı bulmuş. Ancak, başlangıçta işleri pek yolunda gitmemiş ve bir süre zarar edince kirayı ödeyememiş. Tam her şeyin sona ereceğini düşündüğü anda büyük bir fırsat yakalamış: 2010’da Javits Center’da düzenlenen Dünya Şampiyonu pizza yapımı yarışmasına katılarak birinci olmuş. Bu başarısı, ona büyük bir motivasyon ve yeni kapılar açmış. Ardından Rivington Caddesi’nde satılık bir dükkân almış ve açtığı pizza restoranlarına Champion Pizza adını vermiş.

Hakkı Akdeniz, şu anda 16 restoran ile hizmet veriyor. Bunlardan 7’si Champion Pizza, diğerleri ise farklı konseptteki restoranları. Akdeniz’in başarı hikayesi, sadece iş dünyasında değil, aynı zamanda topluma yaptığı katkılarla da dikkat çekiyor. 2012’de Sandy Kasırgası felaketinde ihtiyaç sahiplerine ücretsiz pizza dağıtarak gündeme gelmişti. Pandemi sürecinde de evsizleri unutmamış ve “New York’taki 4 pizza restoranımızın camına ‘Parası olmayan herhangi bir evsiz gelip yemeğini ve içeceğini ücretsiz alabilir’ yazdık. Yine evsizlere 14 TIR gıda yardımı yaptık. Ayrıca moda tasarımcısı olan eşim evde kumaştan maske yaptı ve yaklaşık 5 bin adet maskeyi evsizlere dağıttık” diye konuşuyor.

Hakkı Akdeniz, 2018’de ABD Temsilciler Meclisi’nin “sosyal adalet şampiyonu”, “toplumda lider” ve “iş dünyasında öncü” ile New York Eyaleti Meclisi tarafından da “topluma örnek hizmetler veren” ve “işinde eşsiz kişisel başarıya imza atan” bir birey ödüllerine layık görülmüştü. Evsizlere yaptığı yardımlarla Amerikan medyasında gündeme gelen Dünya Pizza Şampiyonu Hakkı Akdeniz, Superbowl reklamlarında oynayarak, isminden söz ettirmişti.

Türkiye pazarına ABD’dekinden farklı bir konseptle giriş Türkiye pazarına ABD’dekinden farklı bir konseptle giriş yapmayı planladıklarını söyleyen Akdeniz, “Champion Pizza’nın Türkiye’deki ilk şubesini İstanbul’da açacağız. Bu yıl sonuna kadar açmayı planlıyoruz. Daha sonra gençlere yönelik pizza okulları açmayı hedefliyoruz” diyor.

Ne etkileyici değil mi? Hakkı Akdeniz’in azim dolu bu hikayesini büyük bir hayranlıkla tebrik ediyorum. Onun azmi, çalışkanlığı ve başkalarına yardım etme isteği, hepimiz için ilham verici.

Tekrar pizzaya dönelim, İtalyanlar şöyle der: "Non si vive di solo pane." Anlamı: "Sadece ekmekle yaşanmaz." Yoruma gerek yok sanırım.

Pizza, dünya genelinde farklı kültürler ve mutfaklar tarafından benimsenmiş, sürekli evrim geçirmiş ve bugünkü popülerliğine ulaşmıştır. İster Napoli’nin geleneksel tarzında, ister New York’un ince dilimlerinde olsun, pizza her zaman lezzetli bir seçenektir.

Son söz: İyi pizza, arkadaşlarla paylaşılır. Paylaşım yapan arkadaşınız bol, size afiyet olsun!

*Hakkı Akdeniz’in videosunu şu linkten izleyebilirsiniz:

[Hakkı Akdeniz’in İlham Verici ve Dramatik Başarı Hikayesi](https://youtu.be/P-ny72lYq-w?si=RCyXz3S4C2RrV10w)