Köstence’de Hıdrellez Festivali
*Köstence’de Tatar Demokratik Birliği tarafından UNESCO Dünya Mirası Listesi kapsamında, Romanya Kültür Bakanlığı’ınca finanse edilen bir Uluslararası Hıdrellez Festivali etkinliği gerçekleştirildi
7-8 Mayıs 2022 tarihlerinde, Kültür Bakanlığı'nın desteğiyle, Venüs'teki Turqoise Plajı'nda, Tatar Demokratik Birliği tarafından düzenlenen ve gerçekleştirilen tarihi yeniden canlandırma festivalinin 7.'sinde yer alan Hîdîrlez Uluslararası Festivali'ne Mangalya ev sahipliği yaptı.
Tatar topluluğu, festivalde insanlığın yazılı olmayan kültürel mirasında yer alan geleneksel oyunların ¬Așîk (assyk), mangala (mancala), Togyzkumalak / Toguzkorgool, Kureș (kuresi-gures), halat çekme (tug of War) gibi sporların tadını çıkardı. Tarihi ok atma, ağaç güreşi (taiak tartis) vb], kültürel sergi, geleneksel yemek ve geleneksel müzik (yerel ve uluslararası topluluklar ve sanatçılar), Türk filmi, zanaat atölyeleri, ortaçağ silahlarının ve kostümlerinin kullanımı ve sunumu, “Dokuzkumalak Kompozisyonları” kitabının tanıtımı ve Hîdîrlez etkinliğine adanan 14 numaralı “Dobrogean Dergisi”nin tanıtımı gibi etkinlikleri de takip etti.
Hîdîrlez 2022 festivalinin resmi açılışında, Tatar, Macar, Türk, Gagauz, Bulgar, Romen ve uluslararası kültür etnik gruplarını onurlandıran, Tatar etnik grubunun kültürel değerlerinin uyum ve bir arada yaşama modeli olarak uluslararası düzeyde paylaşılmasına katkıda bulunan Romanya'daki Macaristan Büyükelçiliği temsilcisi SOLTÉSZ LEVENTE özel bir mesaj verdi.
Yapılan basın açıklamasında şu görüşler dile getirildi:
“Ukrayna (2014 yılından sonra Türkiye'deki Kırım mültecileri), Türkistan (Çinli mülteciler), Moldova (Gagavuzya), Türkiye ve Bulgaristan'dan gelen özel konukların katılımından onur duyduk. Tarihi yeniden canlandırma grubu, Nokors'un katılımı ise geleneksel yaratıcı atölyeler etkinliklerinde ve katılımcıların yay atmayı öğrendiği yaratıcı atölyelerde, geleneksel Tatar kreasyonlarını, ortaçağ silahlarının kullanımını, halk için sunum ve tarihsel yolculuk ustalığı ile organize yarışmalara katılmak suretiyle büyük katkı sağladı.
Türk-Tatar kültürünü bir dizi interaktif etkinlikle kucaklayan bu proje, kültürlerarası diyalogu, bilgi zenginliğini ve etnik gruplar arası bir arada yaşamayı teşvik edebilen yeni bir kültürlerarası teşvik etmeyi, UNESCO kültürel mirasında yer alan sanat, kültür, oyunlar ve geleneksel sporların, yemeklerin ve geleneksel müziğin insanlar arasında coğrafi, dini ve kültürel aidiyetlerin ötesinde bir iletişimi, farklılıkları yakınlık ve anlayış aracı haline getirmeyi hedefliyordu.
HÎDÎRLEZ 2022, Türk-Tatar etnik grubunun kültürünün ve kültürel çeşitliliğin, ulusal ve uluslararası düzeyde kültürlerarası eğitime olumlu bir değer olarak tanıtılmasına ve bilinmesine değerli katkılarda bulunmuştur.
Hızır'ın ve Hıdırellez etkinliğinin kökeni hakkında çeşitli rivayetler vardır. Bunlardan biri, Hıdîrellez'in Mezopotamya ve Anadolu kültürlerine, diğerleri ise Orta Asya'daki İslam öncesi Türk kültürüne ait olduğunu söyler. Kaynağını tam olarak tespit etmek mümkün olmasa da Tatar ve Türk kaynakları Arapçadan gelen Hîdîr = yeşil, yani 6 Mayıs'tan itibaren doğanın canlandığı ve 17 Kasım'da kış haklarına kavuştuğu anlamına geldiğini söylüyor. Türkiye ve Kuzey Makedonya, UNESCO'ya dosya yatırmış olsa da İslam ile alakası olmayan bu etkinlik, sadece bir folklordur ve bütün Karadeniz ve Akdeniz havzalarında kültür diye kutlanmaktadır.”
