Kişi başına düşen GSYİH yaklaşık 20.000 avro
*Romanya’da son 10 yılda kişi başına düşen milli gelir 2,5 kat artarak 20 bin Euro’ya yaklaştı
Romanya’da 16 Kasım 2014’te yapılan seçimlerde rakibi Victor Ponta’dan yüzde 2 civarında fazla oy alarak Cumhurbaşkanı seçilen Klaus Ionhannis’in 10 yılı aşkın görev süresinde, kişi başına düşen milli gelir 8 bin Euro’nun altından çıkarak 20 bin Euro’ya dayandı.
Fizik öğretmeni iken Sibiu Belediye Başkanı, ardından da Romanya Cumhurbaşkanı seçilen Alman Ulusal azınlığa mensup Klaus Iohannis Cumhurbaşkanlığı görevini Geçici Cumhurbaşkanı Ilie Bolojan’a bırakırken, Rumen basını da Onunla geçen 10 yılı değerlendiriyor.
“Romanya'daki yerel ekonomi, girişimci işletmeler ve çalışanlar açısından bu on yıl nasıl geçti? 2014'te neredeydik, bugün neredeyiz? Daha iyi olabilir mi? Daha kötü olabilir miydi?” sorularının cevabı aranıyor.
Romanya, Cumhurbaşkanı Klaus Iohannis döneminde ekonomik büyüme açısından önemli ilerlemeler kaydetti (GSYİH 2014'te 150 milyar eurodan 2024'te 350 milyar euroya yükseldi.
ZF’den Razvan Botea’nın derlediği habere göre Romanya'nın kişi başına düşen GSYİH'si Klaus Iohannis'in 10 yıllık görev süresi boyunca 2014'te 8.000 avronun altındayken 2024'te 18.400 avronun üzerine çıktı. Ekonomi mevcut tahminlere göre büyürse, Romanya'nın kişi başına düşen GSYİH'si 2025'te 20.000 avronun üzerinde olacak.
Bir ülke veya bölgedeki yaşam standardını ölçmek için en çok kullanılan ölçü birimi, GSYİH rakamının nüfusa bölünmesiyle elde edilen değerdir. Yarı başkanlık veya parlamenter cumhuriyetle yönetilen Romanya'da, başkanın ekonomik kalkınmaya katılımı genel olarak asgari düzeydedir. ABD gibi başkanın aynı zamanda yürütme görevi de üstlendiği başkanlık cumhuriyetlerinde, başkana ülkenin ekonomik büyümesinden bir pay verilebilmektedir.
Sonuç olarak, Romanya'da kişi başına düşen GSYİH büyüme tablosu, Cumhurbaşkanı Klaus Iohannis'in iki dönemlik iktidarının arka planıdır ve bu görevi sırasında aldığı tedbirlerin bir sonucu değildir.
İŞ DÜNYASI KONUŞMUYOR
ZF, Romanya'nın son on yıldaki ilerlemesini ölçmek, nereden başladığımızı ve nereye geldiğimizi görmek için bugün bir dizi makroekonomik ve ticari göstergeye bakıyor. Duygusallığın ötesinde, rakamlar bugünün Romanya'sının genel bir resmini sunuyor. Ve iş dünyasının sesi, "siyasi alana" çok fazla girmek istemiyor gibi görünüyor. Ziarul Financiar iş dünyasına şu üç soruyu yöneltti: Klaus Iohannis'in Romanya'daki 10 yıllık dönemini nasıl değerlendiriyorsunuz? Daha fazlasını yapabilirler miydi ve hangi alanlarda? Geleceğin siyasi liderlerinden beklentileriniz neler? Cevaplar çoğunlukla "Bakalım, siyaset alanına müdahale eden konularda yorum yapmak istemiyoruz" şeklinde oldu.
Doktor ve diğer sağlık sektörü çalışanlarının maaşlarında dikkat çekilen derleme haberde şöyle denildi:
INS (Ulusal İstatistik Kurumu) verilerine göre, Klaus Iohannis'in cumhurbaşkanlığı yaptığı iki dönem boyunca eğitim sektöründeki ortalama net maaş son on yılda neredeyse dört kat artarak Kasım 2014'te yaklaşık 1.570 ley iken Kasım 2024'te 6.000 leyin (1200 Euro) biraz üzerine çıktı.
Öğretmen maaşlarında en hızlı artış son iki yılda yaşandı; öğretmen maaşları yüzde 50'nin üzerinde arttı. Öğretmen protestoları ve hükümetle yapılan müzakereler sonucunda 2023 ve 2024 yıllarında önemli artışlar sağlandı.
İŞLETMELERDEKİ DURUM
Rakamlar, Romanya'daki girişimci işletmelerin son on yılda katlanarak büyüdüğünü açıkça gösteriyor. 2014 yılında ekonomide en az bir milyar ley cirosu olan sadece 10 girişimci şirket vardı. Geçtiğimiz yıl 60 tane böyle şirket ve şirket grubu vardı; bu da "bir girişimcinin hayatının en güzel yılları" hakkında kendi kendine konuşan basit bir resim.
PİZZANIZI KİM GETİRİYOR?
2014 yılında Klaus Iohannis Romanya'da iktidara geldiğinde, Avrupa Birliği dışındaki ülkelerden gelen işçiler konusu yaygın bir konu değildi; Nepal'den veya Bangladeş'ten gelen bir kuryeye kapınızı açmazdınız, onları restoranlarda veya inşaat alanlarında görmezdiniz. O dönemde Romanya'da AB dışından gelen yaklaşık 11.000 işçi çalışıyordu. Son yıllarda sayıları önemli ölçüde arttı ve zirveye 2018'deki 18.800'den 2019'da yaklaşık 33.300'e ulaştığımızda ulaştık. O zamanlar pandemiden veya ekonomik yavaşlamadan bahsetmiyorduk, sadece şirketlerde insanlara olan büyük ihtiyaçtan bahsediyorduk.
Zamanla inşaat, HoReCa, lojistik ve imalat gibi çeşitli sektörlerde yerel işgücü eksikliği yaşanırken, bu çalışanların sayısı artmaya devam etti. 2024 yılında Romanya'da AB dışından çalışanların sayısı 100 bini aştı; bunların büyük bir kısmı Nepal, Hindistan, Sri Lanka, Bangladeş ve Pakistan gibi ülkelerden geliyor. 2025 yılında maksimum kota yine 100 bin kişi olacak.
