İndirimli kapitalizm!

* Zara'dan üç kez 59,9 ley, 99,9 ley ve 69,9 ley bedelle aldığım beyaz spor ayakkabıların gerçek fiyatı ne kadar?

Komünizm döneminde doğduğum için, ürün yelpazesi çok zengin ve çeşitli değildi, hatta hiç yoktu; bu yüzden beğendiğim bir şeyi, bir daha bulamama ihtimaline karşı, iki kere satın alma eğilimindeyim!

İşte böylece sonbaharda Zara'dan inanılmaz bir fiyata, 59.9 ley’e, sayısız indirimlerin birinde, çok güzel beyaz spor ayakkabı aldım.

Ocak ayının başında, fiyat indirimleri tekrar başladığında, aynı spor ayakkabıyı buldum ve bu sefer 99,9 ley ödedi.

Şubat ayının ilk cumartesi günü, aynı beyaz spor ayakkabıyı Zara'da 69,9 ley fiyatla buldum.

Ayakkabıların tamamı, mağazaya ilk girdiklerinde 279,9 ley'lik bir fiyatıyla satışa sunulmuştu, en azından etikette öyle yazıyordu.

Bu spor ayakkabılar, asgari ücretin 2.500.000 LAK (Laos kipi), yani yaklaşık 115 dolar olduğu Laos'ta üretiliyor. Bunun brüt mü yoksa net ücret mi olduğunu bilmiyorum. Romanya'da ise dolar cinsinden asgari brüt ücret 970'tir.

Bu fiyat hareketlerini görünce, bu spor ayakkabıların üretim maliyetinin ne olduğunu, Zara'nın bir çift için ne kadar ödediğini ve dünyanın dört bir yanındaki mağazalara ne kadara girdiğini merak ediyorum, çünkü fiyatlar, en azından indirimler söz konusu olduğunda, farklılık gösteriyor. Bir indirim Viyana, Londra, Nice'te, başka bir indirim ise Bükreş, Timişoara, Iaşi veya Cluj'da geçerli.

Bana kalırsa, bir ürünün satış fiyatını belirlerken, üretim maliyetinin ötesinde, yaratım, araştırma ve geliştirme, pazarlama, tasarım, lojistik ve perakende maliyetleri ve son olarak da tüm zincir boyunca elde edilen kârı da hesaba katmanız gereken büyüleyici bir iş dünyası söz konusu.

Örneğin, bir iPhone'un maliyeti 90 dolar iken, tüketiciye perakende satış fiyatı 1.000 dolara ulaşıyor.

Perakende sektöründe, stok yönetiminden de para kazanılır, çünkü satılmayan eski ürünleri uzun süre raflarda veya depolarda tutmak mümkün değildir.

Birkaç hafta içinde üç farklı fiyata satılan beyaz spor ayakkabının perakende satış fiyatını hesaplama formülünü görmeyi çok merak ediyorum. Rekabetin yoğun olduğu, birçok oyuncunun bulunduğu durumlarda, kapitalizm fiyat üzerinde olağanüstü bir baskı oluşturur ve perakendecinin, yani şirketin mallarını satabilmesi için fiyatlar son derece hızlı bir şekilde düşebilir.

Dünyayı kasıp kavuran İspanyol markası Zara, diğer perakendecilerden ve mağazalardan çok daha hızlı bir şekilde koleksiyonlarda değişiklik yapılmasına olanak tanıyan bir iş modeli geliştirdi. Ve indirimler söz konusu olduğunda, indirimler her şeyin önüne geçiyor.

Bu, rekabetin olduğu kapitalizm versiyonudur. Bir de tekel olma ve rekabetle karşılaşmadan fiyatları yükseltme mücadelesinin olduğu kapitalizm versiyonu vardır. En ünlü Amerikalı yatırımcı Warren Buffett, yatırımlarını belirli formüllerin ötesinde, rekabetin az olduğu, giriş engellerinin çok yüksek olduğu, düzenlemelerin son derece yüksek ve bürokratik olduğu, bu durumun diğerlerinin bu sektöre girmesini engellediği ve son olarak, girdikten sonra ve rekabetin az olduğu bir ortamda, satış fiyatlarını yükseltebilmenin yanı sıra giderleri olabildiğince azaltabilmenin mümkün olduğu bir sektörde faaliyet gösteren bir şirketi satın alma fikrine dayandırdı.

Ekmek, süt, çikolata gibi ürünlerden tutun da spor ayakkabı, takım elbise, ceket veya arabaya kadar birçok ürünü satın alırken, lojistik, pazarlama ve finansal giderler ile kâr marjını da içeren tüm satış zincirine girmeden önce, o ürün veya hizmetin üretim fiyatını, yani maliyetini düşünürüz.

Zara'dan aldığım ve üç farklı fiyata satın aldığım beyaz spor ayakkabıların üretim maliyetini sürekli düşünüyorum.

Not: Bu makale bir ürün tanıtımı değildir, soran olursa diye belirtiyorum!

(Cristian Hostiuc / Business magazin)