HAMDİ YILMAZ & Oyun dışı bırakılmışlığın şaşkınlığı
‘Gürültülü kabadayı’ Donald Trump’ı ‘oyun alanından atan sessiz ve havalı çocuk’ Joe Biden, Avrupalı liderleri şaşırtmaya devam ediyor.
‘Donald Trump'ı mağlup ettikten sonra, birçok Avrupalı, Biden'ı fetheden bir kahraman olarak’ selamlamıştı.
Oysa, Birleşmiş Milletler (BM) haftası, Avrupa'nın Trump sonrası yenilenen Batı ittifakı umutlarının karşılanmadığını bir kez daha ortaya koydu.
“Bu, Avrupa'nın istediği Joe Biden değildi.”
Avrupalı liderler oyun dışı bırakılmışlığın şaşkınlığını yaşıyor.
Alman medya devi Alex Springer’in satın aldığı haberleri gelen Politico gazetesinin Avrupa versiyonunda bu konuyu değerlendiren bir makale yayınlandı.
AB liderlerinin beklediği, sayısız denizaşırı ziyaretlerinde fotoğraf çektirdikleri ve yıllık Münih Güvenlik Konferansı'na düzenli olarak katılan Biden'dı. Transatlantikçi Biden. Avrupalı Biden. Çok taraflı düşünce sahibi Biden!
“Biden, özel bir sanal Münih Güvenlik Konferansı'nda başkanlığının başlangıcını kutlamak için toplandığında, ‘Amerika geri döndü’ dediğinde, Avrupalı liderler onun Washington'un AB'ye yaklaşımını sıklıkla tanımlayan kibirli istisnailiği kastettiğini düşünmediler.”
David M. Herszenhorn ve Laurens Cerulus imzalı makalede Avrupalı liderleri şaşkınlığa uğratan Biden’in davranışları anlatılıyor. Ardından da şu ifadelere yer veriliyor:
“Ancak Cuma günü Biden, ‘Dörtlü’ liderlerini- Avustralya, Hindistan, Japonya ve ABD- Beyaz Saray'da bir araya getirerek ilk üst düzey BM Genel Kurul haftasını kapattı. Asya'ya odaklandığını ve Avrupalıları dışlayarak Biden, Berlin, Paris ve Brüksel'in ana ortaklar olduğu gençleşmiş bir Batı ittifakına liderlik etmek yerine, ABD çıkarlarına odaklanan daha küçük, bölgesel ittifaklara liderlik etmeyi planladığını açıkça belirtti.
“Dörtlü liderler de yaptığı açıklamada, ‘Dörtlü zirve, kendimizi ve dünyayı Hint-Pasifik'e ve başarmayı umduğumuz şeye yönelik vizyonumuza yeniden odaklama fırsatıdır’ dedi.”
Sonuç bildirisinde, “Eylül 2021 AB Hint-Pasifik İşbirliği Stratejisini de memnuniyetle karşılıyoruz” şeklinde bir satır yer aldı.
Ancak AB ülkelerinin, bu çabaya öncülük etmeye yardımcı olan odada değil, “yeniden odaklanan” kalabalığın arasında yer aldığı çok açıktı.
Örneğin teknoloji konusunda, ABD'nin Dörtlü ortakları, Washington'un Çin konusundaki tutumuyla- tam olarak Avrupalı meslektaşlarını kendi konumlarına ikna etmekte güçlük çektiği konularda- aynı çizgide olmaya daha istekli olduklarını kanıtladılar. Hindistan bu yıl Çin uygulamaları TikTok, WeChat ve diğerlerini yasaklarken, Avustralya ve Japonya da Washington'un geçtiğimiz yıllarda Çinli dev Huawei ve diğer Çinli devlere karşı baskısında yakın müttefikler olduklarını kanıtladılar.
“Biden, Avustralya'nın Fransız yapımı denizaltıları satın almak için yaptığı dev bir sözleşmenin iptalini de içeren İngiltere ve Avustralya ile yeni bir Hint-Pasifik stratejik ittifakı kurdu.”
AB'nin dış politika şefi Josep Borell, “Bu sadece bir denizaltı anlaşmasıyla ilgili değil. ABD ile ilişkimiz üzerinde daha geniş etkileri var” dedi.
Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ise, BM Genel Kurulu’nda yaptığı resmi konuşmada Özellikle Hint-Pasifik'te AB'nin stratejik bağımsızlığına duyulan ihtiyaca vurgu yaptı.
Biden’ı AB’ye sadık gören Avrupalı liderler de var.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen Danimarkalı haber sitesi Politiken'e Biden'ı "çok sadık" olarak gördüğünü söyledi.
“Akdeniz'deki provokasyonlar nedeniyle Türkiye'yi sert bir şekilde eleştiren Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis gibi bazıları ulusal veya bölgesel kaygılara odaklandı. Diğerleri, dünya barışı için adım atan Lüksemburg Başbakanı Xavier Bettel gibi daha yüksek irtifalarda uçtu.”
