HAMDİ YILMAZ & NİJERYA’DA NELER OLUYOR?
“Nijerya’da nereden çıktı?” diye soranlara cevabım peşindir. Sizinki can da, halkının yüzde 43,6’sı Müslüman olan Nijerya’dakiler patlıcan mı?
Hadi Doğu Türkistan ve Kerkük’tekiler Türk olduğu için bırakın Müslüman olmayı insandan bile sayılmıyor. Ama, Nijeryalılar niye kaale alınmıyor?
İşe ansiklopedik bilgiyle başlayalım:
Yaklaşık 20 milyon Nijeryalı Avrupalılar tarafından 350 yıl köle olarak alınıp- satıldıktan sonra İngiltere 19. yüzyıl başlarından itibaren, Nijerya içişlerine karışmaya başlamış ve ilk olarak Lagos,1861 yılında bir İngiliz kolonisi haline gelmiş..
Nijerya’da milliyetçilik hareketlerinin başlangıcı Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş tarihlerine denk düşer. 1963 yılında ilan edilen Nijerya Federal Cumhuriyeti’nde 30 Mayıs 1967’de Doğu Bölgesi Biafra Cumhuriyeti adıyla isyan ettiyse de, Nijerya hükümeti dış güçlerin yardımıyla bu isyanı bastırdı. Fakat bu iç savaş 30 aydan fazla sürdü ve 20. yüzyılın en kanlı ve korkunç çatışmalarından biri oldu. Biafra bölgesi binlerce ölü ve birçok harap olmuş binayla doldu. 1970 yılından sonra olay yatıştı ve bu arada bulunan petrol yatakları Nijerya’nın hayatını değiştirdi. Daha sonra darbeler birbirini kovaladı. Küreselcilere peşkeş çekilen petrolün artığı ile gelen refah düzeyi iç olayları biraz hale yola koydu. Nijerya bugün için Afrika’nın en gelişmiş ülkelerinden biri sayılıyor..
İşte bu Nijerya’da halkın yüzde 20’si Yorubalar, yüzde 15,8’i Hausalar, yüzde 14,8’i İbolar, yüzde 10,5’i Pöller ve yüzde 38’i de diğer Afrika kabilelerden oluşuyor. Halkın yüzde 43,6’sı İslam, yüzde 40,8’i Protestan, yüzde 9,3’ü Katolik, yüzde 5,9’u da Animizm dini mensubu.
Şimdilerde ABD’nin başına 7 milyon dolar ödül koyduğu Nijerya’nın Boko Haram örgütü lideri Ebubekir Şekau'nun güvenlik güçleriyle girdiği bir çatışmada öldürülmüş olabileceğini belirtiliyor.
Buraya kadar okuduklarınızı 21 Ağustos 2013 tarihli yazımdan aktardım.
18 Ağustos 2022 tarihli Çin haber ajansı Xinhua’nın haberine göre Nijerya'nın ekonomik merkezi Lagos'taki güvenlik teşkilatları, kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafından yapılacak bir saldırı tehdidi nedeniyle Çarşamba günü şehri kısmi olarak kapattı. Haftalık polis toplantısında konuşan Lagos eyaletinin polis şefi Abiodun Alabi, polis ve şehirdeki diğer güvenlik kurumlarının mütecavizlere karşı hazır olduğunu söyledi. Alabi olası bir saldırı hakkında bilgi vermedi fakat polisin "olası mütecavizlerle mücadele etmek" amacıyla eyaletin farklı yerlerine durdur-ara noktaları yerleştirdiğini kaydetti. Polis şefi, toplumdan polis ve diğer güvenlik kurumlarını suç içeren davranışlarla ilgili bilgilendirmeye çağırdı. Afrika'nın en kalabalık ülkesi olan Nijerya, son zamanlarda insan kaçırma, terörizm, haydutluk ve korsanlık gibi sorunlarla mücadele ediyor.
NİJERYA'DA FIRINLAR BATIYOR
19 Ağustos 2022 tarihli BBC haberine göre de Emmanuel Onuorah kısa süre öncesine kadar politikayla pek ilgilenmediğini söylüyor. Fırıncı olan Onuorah, sadece ekmeğinin peşinde sıradan biriyken bir anda mesleğini yapmanın imkansızlaştığını gördüğünü anlatıyor. "Bir yılda buğday fiyatı yüzde 200, şeker fiyatı yüzde 150, pişirmede kullandığımız yumurta fiyatı ise yüzde 120 arttı" diyor ve ekliyor: "Zarar ediyoruz."
Bu nedenle 350 işçisinden 305'ini çıkardığını anlatan Onuorah "Şimdi ailelerini nasıl geçindirecekler?" diye soruyor. Nijerya Seçkin Ekmek Üreticileri Birliği Başkanı Onuorah, bu duruma karşı harekete geçmiş ve Temmuz ayında ülkedeki tüm fırıncıların dört gün boyunca kepenk indirmesini sağlamış.
Böylece hükümetin ithal etmek zorunda oldukları ürünlerde vergileri indireceğini umduklarını söylüyor. Hasat döneminin kötü geçmesi, pandemi sonrası talep artışıyla birleşince buğday ve sebze yağı fiyatları dünya çapında arttı. Ukrayna'nın işgali ise her şeyi daha da kötüleştirdi. Nijerya'da fırıncıların hammaddelerinin neredeyse tamamı ithal ediliyor. Fakat ekmek fiyatları Avrupa'dan çok daha düşük olduğu için hammadde fiyatlarındaki artışı üreticilerin tolere etmesi neredeyse imkansız. Zarar etmemek için aynı oranda fiyat artışı yapmaları gerekiyor.
Nijerya'da Temmuz'da gıda enflasyonu yüzde 22'ye çıktı. Halk gelirinin ortalama yüzde 59'unu gıdaya harcıyor.
Ülkede elektrik arzı da sorunlu olduğu için pek çok işyeri jeneratörlerde dizel yakarak kendi elektriğini üretiyor.
Fakat yakıt fiyatı yüzde 30 civarında arttı.Ülke petrol zengini olsa da Nijerya'da petrol rafinerisi bulunmuyor ve tüm dizel yakıtını ithal etmesi gerekiyor. Onuorah, katlanan masraflara rağmen ekmek fiyatlarını yüzde 10-12 artırabildiğini söylüyor, "Müşterilerim daha fazlasını ödeyemez" diyor: "Nijeryalılar yoksul, maaşlar artmıyor ve şirketler kapanıyor. Böyle devam etmek fırınlar için de sürdürülebilir değil. Bizler hayır kurumu değiliz, kâr etmek için kurulmuş şirketleriz. Ama şimdilik Nijeryalılar açlık çekmesin diye bu zorluklara katlanıyoruz."
