HAMDİ YILMAZ & ‘Kredi, saatli bomba!’

Fiyatlardaki önemli artış, Rumenlerin parası üzerinde giderek daha fazla baskı oluşturuyor. Enflasyonun olumsuzluklarından en çok etkilenenler arasında banka kredisi borcu olan 1,43 milyondan fazla Rumen etkileniyor.

Danışmanlık şirketi Frames ve Hukuk Bürosu Cuculis & Asociații tarafından yapılan bir analize göre, “gelecek olan reel finansal tsunamisi koşullarında, takipteki kredi oranının yüzde 10'u geçeceği göz ardı edilmemelidir.”

Analizin göstergelerine göre, “Romanya Merkez Bankası tarafından 2020 sonunda gerçekleştirilen stres testleri, bir risk senaryosunda, sorunlu kredilerin faiz oranının düştüğünü gösterdi.

Ancak o zamandan beri, ekonomik durum temelden değişti. Zincirdeki fiyat artışları, kredisi olan 1,43 milyon Rumen üzerindeki mali baskının önemli ölçüde artmasına neden oldu.

Sorunlu kredilerin oranı Aralık 2021'de %9,2'ye ve 2022'de %9,9'a ulaşabilir.

Gaz, enerji ve benzeri kamu hizmetlerindeki büyük fiyat artışları ne yazık ki, Kasım ayından itibaren en güçlü hissedeceğimiz fiyat artışlarının gerçek buzdağının sadece görünen kısmı. Rumenlerin maaşları artmadığı için, bu dönemde mali baskı yoğunlaştı”, Frames analizini gösteriyor.”

“Rumenlerin mali gücünün ciddi şekilde aşındığı göz önüne alındığında, ev, araba, tüketici kredi borcu bulunanların çoğu bir risk bölgesinde olacak, böylece kredileri yeniden planlamak, yeniden yapılandırmak veya yeniden finanse etmek kesinlikle gerekli hale geliyor.

Şu anda BNR verilerine göre kredi borcu olan 158.901 kişi var ve ödenmemiş kredilerin değeri 3,9 milyar ley.

Avukat Adrian Cuculis, Romania Libera gazetesindeki açıklamasında şunları söylüyor:

“Romenler, borçlarını yeniden müzakere edebileceklerini, evlerini, mallarını zorla infazdan kurtarmalarına izin veren yasaların sağladığı haklara sahip olduklarını bilmelidir. Uzmanlara başvurmak, adli yardım istemek, çünkü zor durumdakilerin çoğu için her gecikme günü risk derecesine göre sayılacaktır.”

Merkez Bankası (BNR) verilerine göre Ağustos ayı itibarı ile gayrimenkul yatırımları için

70,9 milyar ley, edilen ipotek kredileri 46.1 milyar ley, tüketici kredileri için ise 64,8 milyar ley bulunuyor.

Frames yöneticisi Adrian Negrescu’ya göre “Mortgage kredilerinin değeri geçen yılın aynı dönemine göre 8,7 milyar ley arttı.

Romenler için krediyle ev sahibi olmak, güvenlik ve bakış açısı ile ilgilidir. Tahminlerimiz, en karanlık senaryoda bile- iflaslar, işten çıkarmalar vb.- günlük yaşamla ilgili diğer maliyetlerin ötesinde, insanların odaklarında kredi faizi ödenmesinin öncelikli olacağını gösteriyor.”

BNR, son sistemik risk anketinde, "COVID-19 salgını bağlamında küresel belirsizlik riski ve sivil toplum sektörü tarafından verilen kredilerin geri ödenmeme riskinin yüksek düzeyde değerlendirildiğini" belirtti.

Oldukça uzun analizden bazı satırbaşlarını size aktarmış olduk.