Hamdi YILMAZ & KOMÜNİZM’DEN İLK KURTULAN ROMANYA KENTİ: TİMİŞOARA

Mayıs 1989:

Budapeşte Radyosu’nda ilk defa Papaz Laslo Tokes ismi duyuluyor. Tokes, Romanya İhtilali’in ilk kıvılcımı oldu. Tokes bundan sonra sık sık Macar televizyonları ve radyolarının dikkatinde olacaktı.

2-3 Aralık 1989:

Mihail Gorbaciov ve George Bush, Malta’da buluşuyorlar.

10 Aralık 1989:

Çekoslovakya’da Komünist olamayan çoğunluk oluşturan, bir hükümet iş başına geliyor.

Romanya’da Timişoara kentinde Papaz Tokeş, insanları çağrıda bulunarak, mahkemenin verdiği kararı görmelerini kilise evinden dışarıya atılmasına şahit olmalarını istiyor.

14 Aralık 1989:

Yaş şehrinde, “Romen Halk Cephesi’nin “Unirii Meydanı’nda düzenleyeceği anti Çavuşesku protesto mitinginin henüz hayata geçirilemeyeceği anlaşılıyor.

15 Aralık 1989:

Papaz Tokeş’in evi önünde, halk toplanıyor ve burada İstihbarattan bir görevliyi dövüyorlar. Akşam saatlerinde, Romen İstiklal Marşını büyük bir korkuyla söylüyorlar ve Çavuşesku’ya karşı cılız sloganlar atıyorlar.

16 Aralık 1989:

Papaz Laslo Tokeş’in evi önündeki halkın sayısı oldukça büyüyor ve kuvvet birleşimi yapılarak bütün Timişoara şehri Çavuşesku’ya karşı büyük cesaretle, sloganlar haykırıyor. Asıl ihtilal şimdi başlıyordu. Tutuklamalar yapılıyor.

17 Aralık 1989:

Sabah, güneş doğmadan önce, büyük sayıda tutuklamalar oluyor. Pratik olarak, gece sokakta dolaşanlar tutuklanıyorlar. Protestolar devam ediyor. Öğlen vaktinde, protestoculara karşı Elena Çavuşesku’nun emriyle ateş açılıyor.

18-19 Aralık 1989:

İstihbaratın katı baskıları yüzünden, anti Çavuşesku protestoları, biraz hafifliyor ama, hala halk ateşler altındadır.

20 Aralık 1989:

Halk o kadar acı çekmiş ki, artık pes etmemeleri gereken günün geldiğine karar veriyor. Timişoara’da, fabrikalarda çalışanlar da protestocuların yanına geliyor. Binlerce kişi, Çavuşesku’nun istifasını istiyor. Saat 18’de, Lugoj şehrinde de, protestolar başlıyor.

20 Aralık günü, Çavuşesku iktidarda olmasına rağmen Timişoara'nın komünizmden kurtulan ilk şehir olduğu gün olarak tarihe geçti.

20 Aralık 1989 akşamı İran ziyaretinden dönen Nikolay Çavuşesku olağanüstü hal ilan eder. Akşam televizyon kanalına çıkarak Timisoara'daki olayları holiganların, anti-milliyetçi unsurların, teröristlerin vb. işi olarak nitelendiriyor.

Aynı konuşmada Romanya Komünist Partisi (PCR) genel sekreteri, göstericilerin askeri birliklere saldırması nedeniyle sağlanan silahları kullanarak kendilerini savunmak zorunda kaldıklarını açıkladı.

21 Aralık 1989:

Protestolar ülkeye yayılmaya başlıyor: Arad şehri (saat 8), Timis (saat 9), Sibiu (saat 9:45), Cugir (saat 11), Tirgu Mures (saat 11:30), Resita (saat 12), Bükreş (saat12:40 – Çavuşesku miting düzenliyor ama bu olay ona karşı dönüyor çünkü buraya gelen halk protesto etmeye başlıyor, gitmesini haykırıyor), Braşov şehri (saat 13), Cluj (saat 15), Sibiu (saat 18), Nadrag (saat 18:45), Alba Iulia (saat 22:30) protestolar bir halk ihtilaline dönüşüyor..

***

26 Şubat 1918’de Çavuşesku’nun, Oltenia bölgesinde (Romanya’nın kuzey doğusu) Scorniceşti adında bir köyde doğduğu biliyor. Aslında okul kaydına göre doğum yerine bakılırsa, Tatarai diye bir köyde doğduğunu öğreniyoruz. Bu köy, buraya yerleşen birkaç Tatar Türk’ü tarafından kuruldu. Bundan dolayı Çavuşesku’nun asıl aile soyadı, Türkçe ‘Çavuşoğlu’ idi ve sonra değiştirildiği söylendi.

Nikolay Çavuşesku’nun babası, Andruta Çavuşesku, içkiyi seven biriymiş. Sürekli içki içtiğinden, bulanık kafayla Nikolay doğduğunda, başka isim bulamamış ve hayatta olan diğer oğlunun ismini koymuş. Yani, adamın her iki oğlanın ismi de Nikolay..

11 yaşındayken Nikolay, ayakkabı tamircisi kalfasıymış. Ayakkabıcı kalfası genç Nikolay, evden kaçıyor. Polis kayıtlarında onun için “sokak serserisi” tabiri yer alıyor. İlk tutuklanması ise 23 Kasım 1933’te oldu.