HAMDİ YILMAZ & Ekonomideki son durum
Adevarul yazarlarından Ion M. Ionita, Romanya ekonomisindeki son durumu şöyle özetliyor:
“Bulgaristan Avro Bölgesine, Romanya ise mali çalkantı alanına yaklaşıyor. Romanya büyüyen bütçe açıklarını kapatmak için rekor seviyede faiz oranlarıyla borç almak zorunda kaldı.
Romanya küresel salgına olduğu gibi Ukrayna- Rusya savaşına da hazırlıksız yakalandı. Çatışmanın patlak vereceğini tahmin edemediği için bir gecede değişen yeni bir gerçekliğe uyum sağlamak için de hızlı harekete geçemedi.
Büyük açıklarla bir pandemiye girdik ve daha da büyük açıklarla çıktık. Enerji krizine cılız ve düşük yatırımlı bir sektörle girdik, fiyatları sınırlayarak ve maliyetleri dengeleyerek son teslim tarihlerini ertelemekle yetindik. Savaş bizi, devletin gitgide daha fazla harcama yapmayı taahhüt ettiği ve bunun için aydan aya daha fazla borç aldığı aynı ekonomik paradigmada yakaladı. Üç ay sonra haberler çok kötü geldi. Romanya yüzde 8'in üzerinde faiz oranlarıyla borçlanmaya başladı.
Merkez bankası BNR'nin enflasyon raporuna göre, önümüzdeki aylarda enflasyon başlangıçta tahmin edilenden daha keskin bir şekilde artacak ve sadece gelecek yılın ikinci yarısında yüzde 10'un altına düşmesi muhtemel.
Aynı zamanda, bu yıl için ekonomik büyüme tahmini keskin bir şekilde düşüyor ve EBRD tarafından bu yılki bütçenin temel aldığı yüzde 4,6 seviyesine kıyasla yüzde 2,5 olarak tahmin ediliyor. Ve yılın ilk üç ayında kaydedilen ticaret açığı, geçen yılın aynı döneminde kaydedilenden 1,83 milyar avro daha yüksek olan 7,16 milyar avro ile rekor seviyeye ulaştı. Ama işler burada bitmiyor. Önümüzdeki aylarda devlet, halk için gaz ve elektrik faturaları ödemek zorunda kalacak. Bütün devlet, iktidar koalisyonu tarafından Parlamento'dan geçirilen sosyal paketteki meblağları ödemek ve iş ortamına vaat edilen parayı bulmak zorunda kalacak.
…
Hükümet ihtiyaçları kredilerle finanse ediyor. Tıkanık bir yolda ilerlemeye çalışacağız.
Bütün bunlar, dünya ekonomisinin derin bir çalkantı içinde olduğu ve belirsizliklerin en üst düzeyde olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Kamu borcunu artırmanın zamanı değil, ama Romanya'nın inatla yaptığı şey bu. Paradoksal olarak, krizin fırsatları Romanya için son derece elverişli olabilir. Romanya ekonomisini dönüştürmek için eşsiz bir şans olan son avroya kadar Avrupa fonlarının kullanılmasının zamanı geldi. Ulaştırma yollarının, demiryollarının ve limanların geliştirilmesi, savaşın yeni gerçekliğinde hayati hale geldi. Ukrayna ve Moldova Cumhuriyeti için Romanya, bu ülkelerin Karadeniz'e ticari erişiminin olabileceği tek kapı olmaya devam ediyor. Kara ve deniz kaynaklarından gaz kullanımının başlaması ve enerji üretimi ve iletim sektöründeki büyük yatırımlar, Romanya ekonomisinde ve bölge planında bir paradigma değişikliğine yol açabilir. Bu zor zamanlarda büyük ölçekte, ancak potansiyelle düşünmenin zamanı geldi. Bunlar, başka koşullarda düşünülemeyecek olan derin değişiklikler meydana getirebilecek anlar.
Almanya, on yıllardır sürdürdüğü politikasını yanlış gördüğü için birkaç gün içinde bıraktı. Pek çok alanda arkamızda gördüğümüz Bulgaristan, 1 Ocak 2024'te avro bölgesine girişini ilan ediyor. Komşularımızın uzun süredir takip ettiği ve Avrupa'daki yaşam standartlarına yakınlaşma açısından da olsa bir plandı. Birliğin Romanya'dan çok daha fazla toparlanması var, Bulgarlar hedefe yaklaşıyor.
Tek Avrupa para birimini benimseme kriterlerine yaklaştığımız için, Romanya'nın euroya katılma planları uzun yıllardır terk edildi.
Onlara saygı duysaydık, Romanya zaten avro bölgesinde olmalıydı. Tıpkı 2018'de projeyi torpido etmemiş olsaydık, Karadeniz gazını işletme durumunda olacaktık. Böylesine rahat bir çoğunluğa sahip olan Bükreş hükümetinin çok geç olmadan uyanmasının zamanı geldi. Artık ihtiyaçlarımızı karşılamak için her biri 50 Euro'luk bir kuponla kredilerle yaşayamayız. Tamamen farklı bir kalkınma temelli politikaya ihtiyaç var.”
