HAMDİ YILMAZ & Ek vergi gelirse hangi Türk firmaları etkilenecek?
Romanya’da son günlerde yeni vergi tartışmaları hızlanıyor.
Koalisyon hükümetin sosyal demokrat kanadı yani Başbakanın partisi 50 milyon euronun üzerinde cirosu olan firmaların cirolarının yüzde 1’i oranında ek vergi alınmasını istiyor.
Koalisyon hükümetinin liberal kanadı ise cirosu 100 milyondan yukarı olan firmalardan cirolarının yüzde 0,5’i oranında ek vergi ‘alınabileceğini’ söylüyor.
Bu tablodan en azından yüz milyon eurodan yukarı cirosu olan firmaların etkileneceği anlaşılıyor. Gerisi, koalisyon partilerinin hangi rakamlar üzerinde anlaşma sağlayacaklarına bağlı.
Halen, kâr edip etmediklerine bakılmaksızın hiç işçi çalıştırmayan firmalardan cirolarının yüzde 3’ü, 1 işçi çalıştıran firmalardan ise cirolarının yüzde 1’i oranında vergi alınıyor.
Hükümetin ciro üzerinden ek vergi alma isteği akla 2008 küresel krizi sırasında Macaristan’ın ek vergi uygulamasını akla getiriyor.
Romanya, 2008 krizini kamu çalışanların maaşların yüzde 15, emeklilerin maaşlarını yüzde 25 kesinti uygulayarak ve KDV oranını yüzde 24’e çıkararak aşmaya çalışmıştı. Yani bedeli geniş halk kesimleri ödemişti.
Macaristan ise yükü tamamına yakını Alman 32 adet firmanın sırtına yüklemişti. Almanya bu duruma tepki göstermiş, o günkü Şansölye Angela Merkel, Macaristan’a bunun bedelini Avrupa Birliği içerisinde ödetmeye çalışmıştı.
Dönelim Romanya’ya, hükümetin tartışmaya açtığı günden bu yana en büyük tepki iki büyük işveren kuruluşlarından biri olan Concordia'nın başkanı Dan Şucu, “Hükümetin yeni vergiler getirmesi veya mali kolaylıkları derhal geçerli olacak şekilde ortadan kaldırması kabul edilemez ve bütçe israfını azaltmak için duyurulan adımlar biçimsel değil, özsel olmalıdır” dedi.
Dan Sucu, “Sahip olmadığınız parayı harcayıp sonra vergi mükelleflerine daha fazla ödemeleri gerektiğini söyleyemezsiniz” şeklinde konuştu.
Derken, Ziarul Financiar Gazetesi hedef tahtasına ….yabancı gıda marketler zinciri Profi’yi koydu ve hakkında şunları yazdı:
“Örneğin, Romanya ekonomisinin en büyük oyuncularından biri olan ve sanayi veya enerji tedarikçileri gibi enerji krizinden etkilenmeden 2022'de zarar eden şirketler arasında yer alan Profi şirketinin 11,6 milyar ley'lik bir cirosu ve 286 milyon ley net zararı vardı. 2021'de 9,5 milyar ley'lik iş ve 131 milyon ley'lik zararı vardı.
Bu koşullar altında Profi ne 2021'de ne de 2022'de gelir vergisi ödemedi.
İlk senaryoda, ciro üzerinden yüzde 1 vergi ile Profi, devlet bütçesine 2022'de 230 milyon ley, 2021'de ise 95 milyon ley, yani toplamda 325 milyon ley ödeyecekti.
İkinci senaryoda, yüzde 0,5 gelir vergisiyle Profi, devlet bütçesine bu tutarın yarısını, yani 163 milyon ley ödeyecekti.”
Gazete ikinci olarak da Rus firması Lukoil’i hedef alarak şöyle yazdı:
“Diğer bir örnek ise 2022'de 13,4 milyar ley'lik bir iş hacmine ve 235 milyon ley'lik bir kâra, yani %2'den az bir marja sahip olan Lukoil'dir. Lukoil, 2022 yılında yüzde 16 oranında yaklaşık 38 milyon ley gelir vergisi ödedi. Yüzde 1'lik ciro vergisi olsaydı, Lukoil 2022'de 134 milyon ley, yüzde 0,5'lik bir vergiyle ise bu tutarın yarısı, yani 67 milyon ley ödeyecekti.
TÜRK FİRMALARININ DURUMU
Koalisyon partilerinin savundukları iki alternatiften biri olsaydı bankalarımızın dışında Romanya’daki Türk firmalarından 6 veya 14 firma etkilenecekti.
17 Kasım’da yapılacak Gazete Balkan’ın Başarılı Ödül Töreni verilerine göre 2022 yılında ciroları 100 milyon euroyu geçen firmalar baz alınırsa, Ford Otosan, Arctic, Martur, Kastamonu Romania, Marathon ve Yıldız Entegre Romania ek vergi ödeyecek.
50 milyon euro cirodan yukarısı baz alınırsa yukarıdaki firmalarımıza ilaveten, Deco Fruct, Omnia Europa, Toros Agroport Romania, Şişecam Romania, Erdemir Romania, Intertoy Zone, Delta Aluminiu ve Kanal D Romania firmalarımız ek vergi ödeyecekler.
