HAMDİ YILMAZ & ANAYASA’YA DEĞİL YORUMCUSUNA BAK!

Anayasa değişikliği için hazırlıklar ve tartışmalar son hızla ilerliyor. Biz bu konuyu 2011 yılında genel seçim arifesinde Anayasa Mahkemesi Başkanı ile Bükreş’te konuşmuşuz. İşte o konuşmanın 26 Mayıs 2011 tarihinde yayımlanmış izlenimleri, belki faydası olur.

***

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç’ın Bükreş’te olduğunu dün yazmıştım. Basın toplantısında kendisine, Dünyanın en iyi yazılı anayasa metninin dağılan Sovyetler Birliği’nin Anayasa metni olduğunu, İngiltere’de ise yazılı bir Anayasa’nın hiç bulunmadığının söylendiğini hatırlatarak fikrini sordum.

Kılıç, anayasalarla ilgili yorumlardan çok, yorumu yapan kişilerin önemine dikkati çekti. “Yorum kamu vicdanına uygun olmalıdır” dedi. Hâkim ve yargıçların yorumlarının anayasaları yaşanır hâle getireceğini söyledi. Yargıçların tutum ve davranışları üzerinde durdu.

15’inci Avrupa Anayasa Mahkemesi Başkanlar Konferansı dolayısı ile Bükreş’te bulunan Kılıç’a, Türkiye’de seçim sonrası için yapılan anayasa tartışmalarını hatırlatarak, bu konunun diğer ülke başkanları tarafından kendisine sorulup sorulmadığını da sordum. Birkaç başkan sormuş.

Bu noktada kendilerinin anayasa değişikliği ile ilgili hazırlıkları olup olmadığı sorusunun sorulması üzerine, “Anayasaların temel görevi, insanların onurunu korumaktır. Anayasa insan onurunu koruyamıyorsa o anayasa yoktur. Her insanın onuru aynıdır” diyerek, altı milyar insanın onurundan bahsetti. “İnsan onuru hak ve özgürlüklerin toplamıdır. Anayasaya çoğunluk değil, çoğulculuk hakim olmalı” dedi. Yeni anayasa çalışmalarını yapacak siyasi partilerin bu anlayışla hareket edeceğini umduğunu söyledi. Anayasa’yı yorumlayan kişiler olarak kendilerinin bu tartışmalara girmeyeceklerini ve sessizce bekleyeceklerini söyledi.

***

Kılıç, yakında 50’inci kuruluş yılını kutlayacakları Türk Anayasa Mahkemesi’nin çok deneyimli ve birikimli olduğunu belirtti. Türk Anayasa Mahkemesi’nin Avrupa’da kurulan 4’üncü anayasa mahkemesi olduğunu söyledi. Kararları itibarı ile Türk Anayasa Mahkemesi’nin zengin olduğunu kaydetti.

Kılıç soruları cevaplandırırken, kendimi hukuk fakültesi öğrencisi gibi hissettim. Kılıç’ın anlattıkları her teorik ders gibi hayattan ve Türkiye’de yaşanan gerçeklerden kopuktu.

(Bu yazı 6 Ocak 2013 tarihinde yayınlanmıştır)