Ekonomik büyüme tahmini revize edildi
*Romanya’da sadece mart ayında bütçe açığı yüzde 16 oranında artarak 16 milyar ley oldu, ancak hükümet azalan gelirlerini fiyat artışları sonucu KDV gelirlerinin artışı ile telafi edecek
Romanya’da, Ukrayna'daki savaşın ve enerji krizinin ekonomik zararına ilişkin yapılan ilk değerlendirmelere göre Bütçe açığı yalnızca Mart ayında yılın ilk iki ayına göre yüzde 65 artarak 16 milyar Ley'e (3,23 milyar Euro) ulaştı. Ülke GSYİH’nın yüzde 1,19’una karşılık gelen bu açıktan sonra Hükümet büyüme tahminini sert bir şekilde düşürdü.
Finans analisti Aurelian Dochia, “Bunun kamu maliyesindeki bozulmanın sadece başlangıcı olduğu çok açık.” dedi.
Dochiha, Bütçeye Avrupa Birliği’nden, Ulusal İyileşme ve Dayanıklılık Planı (PNRR) faslından 2021’den 2022’de gelmesi gereken 4 milyar Euro’nun da henüz harcanmadığını söyledi.
ZF’den Răzvan Botea’nın haberine göre Bütçe açığındaki artışın, devlet bütçesine gelmesi gelen gelirlerin yavaşlamasından kaynaklandığı, yılın ilk iki ayında gelirler yüzde 28 artarken, yılın üçüncü ayında bu artış yüzde 21'e düştü. Aynı zamanda, bütçe uygulamasına göre harcamalar ise hızlandı.
Finans analisti Aurelian Dochia, "Bunun, kamu maliyesindeki bozulmanın sadece başlangıcı olduğu çok açık, çünkü harcamaların artması gerektiği düşünüldüğünde, 2022'nin tamamı ve belki de ötesi için bütçe gelirlerini önemli ölçüde etkileyen bir dizi önlem son zamanlarda alındı. Ukrayna'daki kriz, mülteciler vb. ile bağlantılı olarak ortaya çıkan yükümlülükler var" diyor.
Geçen Perşembe günü, Ulusal Strateji ve Tahmin Komisyonu, Romanya ekonomisinin 2022'deki evrimine ilişkin yeni beklentileri yayınladı. Buna göre reel ekonomi, bütçede tahmin edildiği gibi yüzde 4,6 yerine yüzde 2,9 büyüyecek.
Hükümetin yeni tahmini, piyasadaki en iyimser tahminlerden biri olmaya devam ediyor. Ekonomistler, savaşa ve enflasyona rağmen ekonominin resesyona girmeyeceğine inansalar da gördükleri ilerleme 2022'de yüzde 2,5'e kadar çıkıyor ve bazı büyüme tahminleri ise yüzde 1'in altında. Savaşın etkisi hala analiz aşamasında, ancak Romanya'nın Rusya ve Ukrayna ile olan ticari bağları, en azından ihracat tarafında, etkinin sınırlı olduğunu gösteriyor.
Ancak herkes bir konuda hemfikir: enflasyon artmaya devam ediyor ve 2022'de ikiye katlanıyor. Böylece, devletin ekonomik yavaşlamadan elde ettiği gelirde kaybettiğini, enflasyon yoluyla kazanıyor, çünkü özellikle KDV’den daha yüksek fiyatlar, her şeyden önce, devlet bütçesine daha yüksek gelirler anlamına geliyor.
Hükümet ve ekonomistler, 2022'de olduğu kadar 2023'te de ekonomik büyüme için Ulusal İyileşme ve Dayanıklılık Planı'nın (PNRR) en önemli çapalardan biri olduğunu söylüyorlar. Ancak Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan bütçe uygulamasına göre, Romanya'nın PNRR hesaplarına yaklaşık 4 milyar avronun girmesinden 3 aydan fazla bir süre sonra tek bir avro harcanmadı.
Dochia, "Neredeyse bir ay önce, PNRR'den gelen paranın, hibe avanslarının ve kredilerin bir kısmının 3,9 milyar avro civarında BNR'de kullanılmayı beklediğini söylüyorum. Ayrıca euro cinsinden negatif faiz oranları dikkate alındığında faiz de uygulanıyor.
Mali analist ve eski Maliyeden Sorumlu Devlet Bakanı Florin Andrei de, diğer pek çok fırsat gibi, Romanya'nın da reform ve bürokrasi eksikliği nedeniyle bu Avrupa parasını çekmeyi kaçırma riski var." dedi.
Genel olarak, konsolide genel bütçenin uygulanması Mart ayında keskin bir şekilde kötüleşti. Harcama arttıkça devlet gelirleri yavaşladı. Böylece, Finance tarafından yayınlanan belgeye göre, devlet gelir vergisinden elde edilen gelirler, 2022'de ilk sömestrde yüzde 74 azaldı. Bununla birlikte, aynı zamanda, KDV gelirleri neredeyse yüzde 40 artarak 24 milyar lei'ye yükselirken, sosyal katkı paylarından (emeklilik ve sağlık sigortası) gelen devlet gelirleri 2022'de 33 milyar ley (Yüzde 9) arttı.
Toplam harcamalar yüzde 19 artarak 120 milyar leye yükseldi. En yüksek artış faizde kaydedildi.
Devlet bütçesinden yapılan yatırımlara yapılan harcamalar ise yılın ilk çeyreğinde yüzde 15 azalarak 4,5 milyar leyden 3,9 milyar leye düştü.
