Döviz bürolarında kur BNR’nin altına düştü
*Romanya’daki döviz bürolarında döviz kuru Merkez Bankası kur rakamlarının altına düştü
Sonbahar yaklaşıyor, herkesin finansal kaynaklara ihtiyacı var, ancak Romanya Merkez Bankası (BNR) paranın bankalara geri çekilmesini, bunun için de mevduat faiz oranlarının yükseltilmesini istiyor.
Döviz bürolarında da kur BNR kur rakamlarının altına düştü.
Ziarul Financiar gazetesinin haberine göre kısa vadede BNR, dünyada olup bitenleri göz önünde bulundurarak enflasyonla mücadele edemez. Bu arada, tüm büyük merkez bankaları bu yıl ve gelecek yıl enflasyonla mücadeleyi kaybetti.
ABD'de enflasyon Haziran'da beklentileri aşarak yüzde 9,1'e yükselirken, Avrupa'da da analistlerin beklentilerini aşarak yüzde 8,9'a yükseldi.
Merkez bankaları faiz oranlarını daha hızlı artırmaya başlasa ve bu büyüme oranını önümüzdeki dönemde de sürdüreceğini açıklasa bile aradaki fark çok büyük.
Dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD'de yüzde 9,8 enflasyon ile Merkez Bankası (FED) referans faiz oranını yüzde 2,25'e yükseldi ve Eylül ayında yüzde 3'e çıkacak. Ama yine de enflasyonun çok altında.
Avrupa'da, yüzde 8,9'luk bir enflasyonla, Avrupa Merkez Bankası'ndaki (EBC) faiz oranı eksi 0,5'ten 0'a yükseldi ve Eylül'de 0,5'e yükselecek, yine de yüzde 8,9'luk enflasyonun oldukça altında.
Romanya'da BNR'nin faiz oranı şu anda yüzde 4,75, enflasyon ise Haziran'da yüzde 15,05 olmuştu.
Ukrayna'da ortalık sakinleşene, enerji piyasası istikrara kavuşana kadar, en azından önümüzdeki 2 yıl içinde, Merkez bankaları, resesyona giren ekonomileri daha fazla vurmamak için faiz oranlarını çok fazla yükseltmemeye çalışıyor.
ABD ekonomisi, 2022'de ikinci çeyrekte art arda ikinci üç aylık düşüşünü kaydederek daha sonbahara bile girilmeden resmen resesyona girdi.
Bükreş'te, enflasyonun daha çok dışarıda olanlara bağlı olduğu düşünüldüğünde, Merkez Bankası için banka tasarruflarının durumu daha önemli hale geldi.
BNR, tasarrufların sert darbe aldığını ve kan kaybettiğini göz önünde bulundurarak bankaları ley cinsinden mevduat faiz oranlarını daha hızlı artırmaya zorlamak için para politikasını daha da sıkılaştırıyor.
Geçen yıl enflasyonun patlaması ve toplumda paniğe neden olan Ukrayna'daki savaş, bankalardan para çekilmesini veya Ley'den Euro’ya dönüşümü hızlandırmıştı.
Bankalar, daha sonra kredi vermede kullanılan en ucuz finansman kaynağı olan mevduat ve tasarruf faiz oranlarını yükseltmemek için var gücüyle çalıştılar.
Krediler için referans faiz oranı, çok daha hızlı büyüyen 3 aylık ROBOR'dur. Cuma günü, 3 aylık ROBOR yüzde 7,97'ye ulaştı ve 12 aylık ROBOR, yüzde 8,9 olarak kaydedildi.
Paranın fiilen alınıp satıldığı bankalar arası takas piyasasında faiz oranı 28 Temmuz Perşembe günü yüzde 6,06 oldu.
BNR'nin faiz oranlarını artırma baskısı, bankaların günlük işlemleri için para almak zorunda olduğu bankalar arası piyasadan başlıyor. Örneğin, Haziran'da faiz oranı yüzde 4,25 iken Temmuz'da pratikte yüzde 50 arttı.
Habere göre ipotek kredisi alacaklar önümüzdeki 6 ay içerisinde faiz oranlarının artmasını beklemeliler.
Bankalar BNR'nin baskısı altında, ama aynı zamanda parasızlıktan dolayı, bankalar geçen ay mevduat faiz oranlarını ley olarak artırdı, ancak yine de insanları geri döndürme başarısı gösteremedi gibi görünüyor. Toplumda ise satın alma gücü düştü.
En büyük bankalarda 1 yıl vadeli mevduat faizi yüzde 5,8 ile yüzde 6,5 arasında. Raiffeisen Bank 2 yıl sonra faiz oranını yüzde 7'ye çıkardı. Muhtemelen önümüzdeki haftalarda özellikle sonbaharın gelmesi ve bankaların Ley'e ihtiyacı olacağı için diğer bankalarda da faiz artışları göreceğiz.
BNR tarafından yayınlanan en son verilere göre, Haziran ayında nüfusun ley cinsinden mevduatı nominal olarak yüzde 0,2 artarak 156 milyar Ley'e ulaştı. Mevduat 1 yıl öncesine göre nominal değerde eksi yüzde 0,5, enflasyon dikkate alındığında reel olarak eksi yüzde 13,5.
Nüfusun Euro mevduatına gelince, Haziran ayı yüzde 0,6'lık bir düşüş getirdi, bakiye 126 milyar ley, tabii ki döviz karşılığı. Bir yıl öncesine kıyasla, nüfusun avro cinsinden mevduatı yüzde 14,2 arttı.
Dünya şimdi tatilde, temmuz ve ağustos aylarında insanların parayı kenara koyduğuna dair bir işaret yok.
Ancak sonbahar ve ardından kış geliyor ve özellikle para politikası daha sıkı hale gelirse bankaların finansal kaynaklara ihtiyacı olacak.
Bankalar, özellikle çok para yatırdıkları devlet tahvillerinin değerindeki düşüş, sermayelerini tükettiği için kaynaklara ihtiyaç duyuyor.
Parayı bankalara geri getirmek ya da nüfusun tasarruf etmesini sağlamak için faiz oranlarının daha yüksek olması gerekiyor ve sonbaharda özellikle satın alma gücü azaldığından ve kapasitenin azalmasından dolayı nüfusun kaynakları için oldukça yakın bir mücadele göreceğiz.
5 Ağustos Cuma günü BNR, faiz oranında yeni bir artışın beklendiği yeni bir para politikası toplantısı yapacak.
Maliye Bakanlığı son günlerde piyasadan önemli meblağlarda para çekmeyi başardı. Ağustos ayında Maliye Bakanlığı'nın piyasadan alacağı 5 milyar ley var.
Ley faiz piyasasında işler sürekli hareket halindeyse, döviz piyasasında BNR, ley-Euro döviz kurunu artırmak için değil, düşmesini önlemek için çaba gösterir.
Döviz kuru piyasası "yasta", döviz kuru alış için 4,89 ley/Euro'ya ve satış için 4,91 ley/Euro'ya düşüyor.
Şubat ayında, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısından sonra, 5,1 leyden satın alacak avro bulamadıysanız, şimdi döviz bürolarının çok avroları var, sattıklarından fazlasını alıyorlar ve bu da döviz kurunun 4,91 leye düşmesine neden oldu. Cuma gününden itibaren 4,9351 ley/Euro BNR döviz kurunun altında gerçekleşti.
Leye faiz oranları ne kadar yükselir ve Euro aynı kalır ise, hatta düşerse, paranızı ley olarak, bankada tutmak o kadar kârlı olur.
Mevduat faizi mücadelesinin özellikle sonbahardan itibaren nasıl sonuçlanacağı merakla bekleniyor.
