Dokuz Kumalak Oyunu Festivali tanıtıldı
*UNESCO tarafından da kabul edilen Mangala Türk zekâ oyunları çerçevesinde Eylül ayında düzenlenecek olan etkinliğin tanıtımı yapıldı
Romanya’da 2019 yılında Tatar Demokratik Birliği (TDB) tarafından başlatılan ‘Dokuz Kumalak Festivali’nin tanıtımı yapıldı.
Uluslararası Dokuz Kumalak Festivali 16-19 Eylül 2022 tarihlerinde Romanya’da düzenlenecek.
Tatar Demokratik Birliği (TDB), Türkistan kökenli Türk zeka oyununun Romanya’ya tanıtılmasını sağlamiş, Dokuz Kumalak Festivalleri düzenlemiş ve Antalya’da düzenlenen Dünya Dokuz Kumalak Şampiyonası'na katılmıştı.
Kazakistan’ın Bükreş Büyükelçiliği’nde Uluslararası Dokuz Kumalak (Togyzkumalak) Federasyonu Başkanı Alikhan Baymenov ile özel bir gün geçiren TDB yetkilileri sembolik hediyelerle onurlandırıldı.
UDT'nin ulusal ve uluslararası turnuvalar düzenlediği, uluslararası turnuvalara katıldığı ve hatta Antalya-Türkiye'deki Dünya Togyzkumalk Şampiyonası'na katıldığı göz önüne alınarak, Romanya'da bu entelektüel sporun gelişimi için ortak strateji birlikte belirlendi.
DOKUZ KUMALAK OYUNU NEDİR?
Dokuz Kumalak oyunu Türkistan (Orta Asya) kökenli bir Türk Zeka Oyunudur. Oyunun en yaygın olarak oynandığı iki ülke Kazakistan ve Kırgızistan’dır. Çevre ülkelerde de bu ülkelerdeki kadar yaygın olmasa da oyun büyük oranda oynanmaktadır. Yaklaşık 10 yıldır sürdürülen oyunu Dünya’ya tanıtma ve yayma çalışmaları neticesinde oyun bugün Avrupa’nın birçok ülkesinde, Amerika’da ve Afrika’da oynanmaktadır. Romanya’da Mangala Federasyonu çalışmaları ile oynanmaya başlamıştır.
4000 yıllık Türk Zeka Oyunu olarak bahsedilen oyun aslında Romanya’da oynadığımız mangala oyunu değil, Dokuz Kumalak oyunudur. Dokuz Kumalak oyunu arkeolojik kazılarda bulunan Dokuz Kumalak kayasının yaşının tespit edilmesi ile ortaya çıkmıştır ki dünyanın en eski zeka oyunlarından biridir hatta en eskisidir.
Şu anda Türkiye’de oynanan mangala oyunuyla kural benzerliklerine sahiptir.
DOKUZ KUMALAK NASIL OYNANIR?
Dokuz Kumalak oyunu iki oyuncu arasında her oyuncu için dokuz küçük kuyunun yan yana bulunduğu ve ayrıca her oyuncu için birer tane büyük kuyunun bulunduğu oyun tahtasında oynanır. Küçük kuyulara otağ, büyük kuyulara ise kazan adı verilir.
Oyuna her otağa dokuzar adet taş yerleştirilerek başlanır. Otağlara oyun başında bırakılan dokuzar taşın haricinde her oyuncunun kazanında oyunun ilerleyen aşamalarında kullanmaları için bulunan birer adet farklı renkte tuz taşları vardır.
Turnuvalarda oyuna kimin başlayacağına yapılan eşlendirmeye göre karar verilir. Eşlendirme kuralları turnuva yönergeleri ve talimatlarında verilir. Kişiler kendi aralarında oynadıklarında hangi tarafın başlayacağına kura ile karar verilebilir.
Oyuna başlayan taraf ilk hamlesini istediği kuyusundan yapar. Kuyusundaki tüm taşları alır ve ilk taşını taşları aldığı kuyuya bırakarak elindeki tüm taşları saat yönünün tersinde otağlara dağıtır. Taş dağıtımı buraya kadar Türk Mangalası ile aynıdır ufak bir detay haricinde. Dokuz Kumalak oyununda taş dağıtan oyuncu ne kendi ne de rakibin kazanına hiç bir zaman için taş bırakmaz. Kazanlar sadece kurallar çerçevesinde kazanılan taşların biriktirilmesi içindir. Eğer hamle yapılan kuyuda tek bir taş var ise Türk Mangalası oyunundaki gibi o taş bir sonraki kuyuya bırakılarak hamle yapılır.
Dokuz Kumalak oyununda rakibinizden taş alabilmek için direkt olarak tek bir kural mevcuttur. Bu kuralda aynı Türk Mangalasında olduğu gibi dağıttınız taşlar ile son taşınızın rakibinizin kuyusundaki taş sayısını çift sayı yapmasıyla olur. Taşları dağıttığımızda elinizdeki son rakip otağlardan birine gelir ve bu kuyudaki taş sayısı çift sayı olursa bu otağdaki taşları alarak kazanınıza taşırsınız.
