Dobruca’dan yükselen ses: Grigore Kiazim

* Grigore Kiazim: O ne tamamen Rumen ne de tamamen Türk

Grigore Kiazim, en büyük Rumen kobzarlarından biriydi ve mandolini Rumen folklor tarihine ilk kazandıran kişiydi. 12 Şubat O’nun doğum
günüdür.

***

"Bu konuyu ele almaya karar verdiğimde, TVR arşivini araştırmaya başladım. 50 yaşını dolduran Grigore Kiazim'in zengin görüntülerini görünce çok mutlu oldum. Bu da onun o dönemde takdir edildiğini kanıtlıyor, çünkü kobzar'a tamamen adanmış birkaç program var. İtiraf etmeliyim ki, bu mütevazı insan Grigore Kiazim'i yeniden keşfettim, çünkü adı Türkçe'den böyle çevriliyor." Dana Ioniţă, "La portile Orientului" TVR 2 programının yapımcısı.

***

"Grigore Kiazim, Romanya'daki Dobrogean'ın genel imajı olmalı. Çünkü o ne tamamen Rumen ne de tamamen Türk. Sadece geleneksel Rumen müziği çalmıyor. Tamamen Türk müziği de çalmıyor. O bir karışım. Bükreş'e yerleştiğinde yanında getirdiği bir karışım. Onun imajı geleneksel müzikte eşsiz."

Alin Trocan, Folklorist ve üniversite asistanı

***

“Grigore Kiazim, Dobrogean şarkılarının büyük bir rhapsodisti ve mandolin, cobza ve banjoda ulusal çapta tanınmış bir solistti. Cobza için en büyük başarısı, bu enstrümanla etkileyici bir solo eser yaratma cesaretinde yatmaktadır. Rumen folkloruna özgü bir enstrüman olmayan mandolini Rumen folklorunda tanıtması ve eşsiz bir virtüözlükle halk ezgilerini icra etmesi nedeniyle Grigore Kiazim'in benzersiz olduğunu söyleyebiliriz.”

Baear Kiazim, sanatçının torunu

***

Kiazim kardeşlerin mandolininin son teli “koptu”

Eski Tuna Nehri ile Arrubium kalesinin kalıntıları arasında yer alan, Maçin Dağları'nın tarihi zirvelerine yayılmış bir Dobrogean kasabası olan Maçinli, özel bir kimliğe sahip bir karakter olan kardeşlerin sonuncusu Kiazim Reihan'ın vefatıyla acı dolu anlar yaşadı; İster iş yerinde, "Academia briciara" diye adlandırdığı berber dükkanında; ister katıldığı partilerde, ister Kültür Evi sahnesinde, ister Relutu Caddesi'nde olsun, her zaman dikkat çekerdi. İyi mizah anlayışı, aşırı konuşkanlığı, herkese karşı dost canlısı tavrıyla tanınırdı; her an bir selam, bir şaka, bir kucaklama hazırdı. Varlığı, toplulukla birlikte yaşamanın neşesini yansıtırdı.

Geniş el hareketleri, ritmik ve hızlı adımlarıyla dinamik bir yürüyüşü vardı ve fark edilmeden geçemezdi.

Akordeoncu Titi Pastorcici, öğretmen Nistor Petre ve davulcu Florea Pandele ile birlikte, "Gençlik Perşembesi" olarak bilinen ilk gençlik akşamlarını başlattı.

Ayrıca tanınmış bir müzik aleti yapımcısıydı. Keman, gitar, mandolin, cobza ve kontrbas yapıp tamir ederdi.

Müzik programının kalitesine her zaman önem veren bir sanatçıydı. En gelişmiş ses ekipmanına sahipti ve ünlü enstrümanistlerle (Gica Prandea, Prica, Mursecatu kardeşler, gitarist George, Cali ve Aurica ve daha birçokları) müzik grubunu kurmuştu. Onunla birlikte, birlikte şarkı söylediğimiz partilerde ve geniş ailemizdeki yaşam anlarında özel sanatsal anlar yaşadık.

Yaşadığı gibi, bir alev olarak öldü.

Kiazim kardeşlerin Maçin’den gelen mandolininin son teli koptu.

Allah rahmet eylesin! Allah onları huzur içinde dinlendirsin!

Baear Kiazim - Torunu