Clujlu İbrahim Müteferrika anmalarının altıncısı gerçekleştirildi

*Bu yıl altıncısı gerçekleştirilen Clujlu İbrahim Müteferrika anma etkinliğinin altıncısına Büyükelçi Altan da katıldı

Cluj-Napoca’da, büyük kültür insanı İbrahim Müteferrika (1674–1745) anısına düzenlenen Kültürel Etkinliğin 19–25 Ocak 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen altıncısı başarıyla tamamlandı.

Her yıl düzenli olarak gerçekleştirilen bu etkinlik, zamanla uluslararası düzeyde tanınan bir kültürel marka hâline geldi.

Etkinlik, Turkish Multicultural Business Consortium Derneği tarafından, Babeș-Bolyai Üniversitesi bünyesindeki Türkoloji ve Orta Asya Çalışmaları Enstitüsü, Cluj-Napoca Belediyesi’ne bağlı Kentsel Kültür Merkezi ve Turizm Danışma Merkezi ile “Ana Aslan” Teknik Koleji iş birliğinde organize edildi.

Geleneksel bir nitelik kazanan etkinlik, önceki edisyonlarında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı, uluslararası alanda tanınmış sanatçı ve uzmanları ağırladı.

Bu isimler arasında; çini sanatı uzmanı, UNESCO “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanına sahip ve İstanbul’daki tarihî camilerin restorasyonunda önemli katkıları bulunan Mehmet Gürsoy; ebru sanatı uzmanı ve bu sanatın UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınmasının öncülerinden Atilla Can; desen uzmanı ve tarihî cami restorasyonlarıyla tanınan Kaya Üçer; ünlü tarihî dizi Muhteşem Yüzyıl’a katkı sunmuş hattat sanatçısı Mehmet Nuri Ünver ve Transylvanian Tulips Fest (2022) kapsamında Romanya Millî Marşı’nı kufi tekniğiyle icra eden sanatçı; ayrıca tezhip sanatçısı Münevver Ünver yer aldı.

2026 etkinliğinin merkezinde, matbaacı ve diplomat İbrahim Müteferrika’nın doğum yeri olan Kolozsvar’da düzenlenen Uluslararası “İbrahim Müteferrika” Konferansı yer aldı.

Konferans, Müteferrika’nın eserleri ve entelektüel kişiliği üzerine uzmanlaşmış seçkin akademisyenleri bir araya getirdi.

Açılış konuşması, Babeș-Bolyai Üniversitesi Türkoloji ve Orta Asya Çalışmaları Enstitüsü tarafından yürütülen akademik girişimlerin sürekli destekçisi olan, Türkiye Cumhuriyeti’nin Bükreş Büyükelçisi Özgür Kıvanç Altan tarafından yapıldı.

Büyükelçi Altan konuşmasında, İbrahim Müteferrika’nın Türk kültürü içerisindeki tarihsel ve entelektüel önemine dikkat çekerek, katılımcı akademisyenlere başarı dileklerini iletti.

Konferansa ayrıca, Türkiye Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Danışmanı Haşim Koç katılarak, Katip Çelebi’nin Müteferrika baskısı Kitab-ı Cihannüma’sında Antik Dünya başlıklı çalışmasını sundu. Etkinliğe, Romanya Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde Türk azınlığı danışmanı olarak görev yapan Dr. Vildan Bormambet de katıldı ve konferans bildirilerini ilgiyle takip ettti.

Program kapsamında, Müteferrika çalışmaları alanında yetkin akademisyenlerden Bulgar Bilimler Akademisi Balkan Araştırmaları Enstitüsü’nden Orlin Sabev, İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Dr. Recep Kankal, Gebze Teknik Üniversitesi’nden Dr. Hatice Sururi’nin bildirileri sunuldu.

Bunun yanı sıra, “Müteferrika ailesi”ne yeni katılan araştırmacıların çalışmaları da yer aldı: Transilvanya Protestan Arşivi’nden Prof. Gábor Sipos, Romanya Bilimler Akademisi Cluj Şubesi- Transilvanya Araştırmaları Merkezi’nden Bilimsel Araştırmacı Dr. Páll Szabó Ferenc, İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Prof. Alpaslan Hamdi Kuzucuoğlu, Yunus Emre Enstitüsü Bağdat Türkçe okutmanı Yusuf Karakahraman, Galați “Dunărea de Jos” Üniversitesi’nden Dr. Adi G. Secară, Babeș-Bolyai Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden Öğr. Gör. Dr. Judith Bartalis-Ban, Selçuk Üniversitesi’nden Serkan Selalmaz, “George Barițiu” Ulusal Koleji tarih öğretmeni Vladimir Alexandru Bogosavlievici ve diğer davetliler de katılımda bulunu.

Altı yıldır kesintisiz olarak düzenlenen etkinlik, Kentsel Kültür Merkezi Müdürü Dr. Cristian Manolachi, Cluj-Napoca Belediyesi Turizm Danışma Merkezi temsilcisi Karin Elisabeth Hann ve “Ana Aslan” Teknik Koleji Müdürü Prof. Dr. Petronica Pop’un katılımlarıyla da desteklendi.

Etkinlik programı kapsamında iki kitap tanıtımı da gerçekleştirildi: Orlin Sabev’in alanında temel başvuru eseri olarak kabul edilen The Müteferrika Press. Arabic Typography in an Ottoman Context (De Gruyter, 2025) adlı çalışması ile Adi G. Secară’nın Şair Dervişlere Sesleniyor ve Rendez-vous cu Scufița Roșie în Pădurea Spânzuraților (2025) adlı kitapları da sergilendi.

Bunun yanı sıra, Avrupa Birliği ülkelerindeki Türkoloji okullarının tarihî gelişimi, oluşumu ve kurumsallaşmasına odaklanan bir eğitim döngüsünün açılışı yapıldı.

İlk davetli öğretim üyesi, Bulgar Bilimler Akademisi’nden Prof. Orlin Sabev oldu ve Bulgaristan’da Türkolojinin Tarihî Gelişimi başlıklı dersi yüz yüze ve çevrim içi olarak sunuldu.

Bir hafta boyunca ziyarete açık olan İbrahim Müteferrika temalı sergide, TMBC Derneği Dokümantasyon ve Sergi Merkezi’ne ait tablo koleksiyonu sergilendi; bu yılın özel davetlisi olarak Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçısı Meral Evcin Özdemir yer aldı.

Etkinlik kapsamında ayrıca, “Ana Aslan” Teknik Koleji’nin Kuaförlük ve Ekoloji bölümlerinden 60 öğrencinin katılımıyla yaratıcı uygulama atölyeleri düzenlendi. Öğrenciler, Prof. Dr. Petronica Pop’un koordinasyonunda ve konuk eğitmen Meral Evcin Özdemir rehberliğinde, ipek kozası kullanarak Türk sanat ve kültürünü deneyimleyerek, saç süsleri ve çiçek broşları tasarladılar. Çalışmalarda, Romanya Millî Günü’ne ithafen kırmızı, sarı ve mavi renklerin tercih edilmesi dikkat çekti.

Etkinlik, bu yıl da kültürel bir markanın, tarihsel bir şahsiyet olan İbrahim Müteferrika aracılığıyla iki kültür arasında nasıl güçlü bir referans noktası ve diyalog köprüsü oluşturabileceğini açıkça ortaya koydu.

Proje Direktörü Assoc. Prof. Dr. Margareta Aslan’ın özverili çalışmaları, etkinliğin özgün ve uyumlu bir biçimde gelişmesine önemli katkı sağladı.

TMBC tarafından geliştirilen, deneme ve uygulama aşamasında bulunan bir diğer proje ise, USAMV Cluj ile Şırnak Üniversitesi iş birliğinde yürütülen Clusiensis Müteferrika lalesi çeşidinin oluşturulmasına yönelik proje oldu. Proje, USAMV tarafindan proje sorumlusu olarak atanan Prof. Dr. Mirela Cordea’nın önemli katkıları ve mükemmel iş birliği sayesinde geliştirildi.

İbrahim Müteferrika’ya adanan sergide yer alan bazı eserler, Türkoloji Enstitüsü bünyesinde özel olarak düzenlenen bir bölümde kalıcı olarak sergilenmek üzere transfer edilmiş olup, yıl boyunca ücretsiz olarak ziyaret edilebilinecek.