BM Mahkemesi Sırp Devlet Güvenlik Görevlilerinin Cezalarını Artırdı
*Jovica Stanisiç ve Franko Simatoviç, 1990'larda Bosna ve Hırvatistan'daki savaşlar sırasında Sırp savaş birimleri tarafından Sırp olmayanları sürmeye yönelik bir 'ortak suç girişimi' kapsamında işlenen suçlardan 15'er yıl hapis cezasına çarptırıldılar
Lahey'deki Ceza Mahkemeleri İçin Uluslararası Artık Mekanizma Çarşamba günü, eski Sırbistan Devlet Güvenlik şefi Jovica Stanisiç ve yardımcısı Franko Simatoviç'e verilen cezaları, mahkumiyetlerine karşı yaptıkları itirazları reddederek 15'er yıl hapis cezasına yükseltti.
BM mahkemesinin Yugoslav savaş suçları davalarında verdiği son karar olan kararda, iki kişinin Sırp olmayanları Hırvatistan ve Bosna-Hersek bölgelerinden zorla ve kalıcı olarak sürmek için ortak bir suç girişimine katılmaktan suçlu oldukları belirtildi.
Mahkeme yaptığı açıklamada, "Yargıçların Stanisiç ve Simatoviç'i çeşitli Sırp güçleri tarafından 1992 yılında Bosna-Hersek, Bijeljina, Zvornik, Bosanski Samac, Derventa ile Sanski Most'ta işlenen suçlardan ve 1995 yılında Trnovo ve Sanski Most'ta işlenen suçlar için ortak bir suç örgütünün katılımcıları olarak sorumlu bulduklarını" söyledi.
Açıklamada, "Hırvatistan'daki Dalj Dağı'nda Haziran 1992'de işlenen bir cinayetten de mahkum edildiler" denildi.
2021'de iki kişinin yeniden yargılanmasındaki ilk kararda, mahkeme heyeti onları o zamanki Sırbistan cumhurbaşkanı Slobodan Miloseviç liderliğindeki ortak bir suç örgütüne karışmaktan beraat ettirdi. Her iki isim de Miloseviç rejiminin güvenlik aygıtında kilit isimlerdi.
İlk karar onları yalnızca, Bosna'nın Bosanski Samac bölgesinde suç işleyen Kırmızı Bereliler olarak bilinen silahlı bir polis gücü olan Devlet Güvenlik Servisi'nin Özel Harekat Birimi'ne yardım ve yataklık etmekten suçlu buldu ve 12 yıl hapis cezasına çarptırdı.
Ancak temyiz hakimleri, duruşma dairesinin sanıkların rollerini değerlendirirken "hata yaptığına" karar verdi ve iki adamın "ortak suç amacına ulaşmak için ortak niyete sahip olduğunu" söyledi.
Mahkeme başkanı Graciela Gatti Santana, iddia makamının, Sırp Devlet Güvenlik Teşkilatının kötü şöhretli savaş ağası Zeljko 'Arkan' Raznatoviç'in başkanlığındaki paramiliter güç olan Sırp Gönüllü Muhafızlarına liderlik eden kişilere ödeme yaptığına dair her türlü şüpheyi de ortadan kaldırdığını belirtti.
Santana, Devlet Güvenlik Teşkilatının önemli miktarda para dağıttığını ve Arkan'ın Kaplanları olarak bilinen birime yapılan bu ödemelerden Stanisiç ve Simatoviç'in sorumlu olduğunu söyledi.
Stanisiç karar için mahkemedeydi, ancak Simatoviç duruşmaları BM'nin gözaltı biriminden video bağlantısıyla izledi.
Karar, yetkililerin yıllarca inkar etmesine rağmen Sırbistan'ın Bosna ve Hırvat ihtilaflarında doğrudan bir rol oynadığını ortaya koyması açısından önemli görülüyor.
Başsavcı Serge Brammertz daha sonra mahkeme dışında basına verdiği demeçte, kararın en önemli kısmının, Sırp yetkililerin de dahil olduğu savaş zamanı ortak suç örgütünün Bosna-Hersek ve Hırvatistan'ın büyük bir bölümünü kapsadığını ortaya koyması olduğunu söyledi.
Brammertz, "Bu, bunun bir iç savaş olmadığını, komşu ülkelerin siyasi liderliğinin önemli bir rol oynadığı uluslararası bir çatışma olduğunu gösteriyor" dedi.
Duruşma, iki kişinin 2003 yılında suçlanmasıyla başlayan Yugoslav savaşlarının en uzun süredir devam eden savaş suçları davası olan yirmi yıllık bir mahkeme sürecini getiriyor ve bitiriyor.
Başlangıçta 2013 yılında beraat ettiler, ancak daha sonra mahkemenin temyiz dairesi beraat kararını iki yıl sonra bozarak ciddi hukuki ve olgusal hatalar yapıldığına karar verdi. Yeniden yargılanmaları 2017'de başladı.
(Balkaninsight.com)
