Bizdeki deprem Romanya’yı da korkuttu
*Kahramanmaraş merkezli deprem, Romanya’da 1977 depreminden önce yapılan binaların değerini düşürdü
Romanya'daki konut stokunun, özellikle 1977'den önce inşa edilen binaların durumu, Türkiye ve Suriye'deki depremlerin ardından kamuoyunun dikkatini çekti.
Emlakplatformu imobiliare.NET tarafından toplanan verilerin analizine ve Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün (INS) ulusal düzeyde konut stokunun durumuna ilişkin raporuna göre, uzmanlar 1977'den önce inşa edilen konutlar ile 2010'dan sonraki yenileri arasındaki fiyat farkında önemli bir artış olduğunu tahmin ediyorlar. Bazı durumlarda, yeni daireler neredeyse yüzde 20 daha pahalı.
INS'ye göre, 2021 yılı sonunu itibarı ile, Romanya'da 9.587.000 konut vardı, bunlara 2022'de 43.990 yeni konut için verilen inşaat izinleri de eklendi ve çıkan sonuç bir önceki yıla göre yüzde 14,9 daha azdı. imobiliare.NET hesaplamalar, 4,5 milyondan fazla evin yürürlükteki mevzuata göre kullanıma sunulmasından bu yana 50 yıl olan direnç yapısının garanti süresinden çıktığını gösteriyor.
Romanya'nın konut stokunun yılda yaklaşık 200.000 adet konutun yenilenmesine ya yeni birimlere ya da 1977 depreminden önce inşa edilenlerin konsolidasyonuna ihtiyacı olduğundan bu ihtiyaca ayak uydurmakta başarısız olmaktadır. Örneğin, 2022 yılında, direnç yapısının güvenlik garantisi dışında bina sorununu ortadan kaldırmak için yıllık gereksinimden (200.000) beş kat daha az yeni inşaat ruhsatı (43.990) verildi.
Ev fiyatları ile ilgili olarak, 1977'den önce inşa edilen Bükreş'teki konutların ve 2010'dan sonra inşa edilenlerin satış fiyatlarının karşılaştırmalı analizi, belirli konut türleri için fiyat farklılıklarının arttığını göstermektedir. Böylece, 1977'den önce inşa edilen binaların, Türkiye ve Suriye'deki son depremlerin bir sonucu olarak, özellikle Bükreş'tekilerin fiyatlarının düşmesi ile sonuçlanacak.
Eski bir evin satış fiyatı, mülkün sigortalanabilir zorluğu ve satın alma için banka kredisi alma olasılığının düşük olmasından olumsuz etkilenecektir. Bir bina ne kadar eskiyse, artık binaları sigortalamayı reddeden sigorta şirketleri tarafından da bilinen direnç yapısı o kadar sallantılı olur ve bankalar afet ve depremlere karşı sigortalanamayan binalara kredi vermekten kaçınır.
Yeni konut projeleri çok daha düşük fiyatlara sahip olabilir:
imobiliare.NET platformunun ayrıntılı istatistiklerine göre, Bükreş'teki tüm daire kategorileri için önemli fiyat farklılıkları var, stüdyo evler, 2, 3 veya 4 odalı daireler. Örneğin, 1997'den önce inşa edilen 34 metrekarelik bir stüdyo ortalama 49.616 avroya mal olurken, benzeri, ancak son on yılda inşa edilen bir stüdyo, ortalama olarak 52.696 avroya satılıyor. İki, üç ve dört yatak odalı daireler hakkında konuştuğumuzda aradaki farklılıklar artar.
78 metrekareden fazla bir alana sahip olan Bükreş'teki dört odalı daireler için, 1977'den önce inşa edilenler ile 2010'dan sonra inşa edilenler arasındaki fiyat farkı 30.000 Euro'nun üzerindedir (+% 18). Genel olarak, 1977'den önce inşa edilen evler ile yenileri arasındaki fiyat farkı artmaya devam ediyor.
Emlak Komisyoncuları Derneği'nin kurucusu Dragoș Vîlceanu, sigorta şirketlerinin ve bankaların sismik ve yapısal risk nedeniyle eski binalardan kaçındığına ve bunun da inşaat yılına bağlı olarak büyük bir fiyat açığına yol açtığına dikkat çekiyor.
Sonuç olarak, Romanya'daki konut stokunun, özellikle 1977'den önce inşa edilen binaların durumunun istikrarsız olduğu görülmektedir. 1977'den önce inşa edilen evler ile yenileri arasındaki fiyat farkları önemlidir ve fark büyümeye devam etmektedir. Ek olarak, sigorta şirketleri ve bankalar, sorunu daha da kötüleştiren eski binalardan kaçınmaktadır. Türkiye ve Suriye'de son dönemde yaşanan depremlerin Romanya'da, özellikle de Bükreş'te eski binaların fiyatlarını olumsuz etkileyeceği ve etkilerinin önümüzdeki dönemde hissedileceği tahmin ediliyor.
(financial.ro)
