Avrupa’da emeklilik yaşı 70'e mi çıkacak?

*Avrupa'da emeklilik yapıları oldukça karmaşık. Birçok ülkede dağıtım, sermaye birikimi ve asgari güvence modelleri iç içe geçmiş durumda. Dokuz AB ülkesi emeklilik yaşını yaşam beklentisine bağlıyor; Danimarka, Hollanda, Estonya ve Slovakya bu ülkeler arasında bulunuyor

Portekiz'de 2014'ten beri yaşam beklentisi her bir yıl arttığında çalışma süresi yaklaşık sekiz ay uzuyor. Böylece emeklilik yaşı 66 yıl 7 aya çıktı. Covid-19 pandemisi döneminde yaşam beklentisi düştüğü için emeklilik yaşı da geçici olarak düşmüştü.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın (OECD) verilerine göre, bu tür otomatik modeller, uzun vadede birçok ülkede emeklilik yaşını 70'in üzerine taşıyabilir.

Otomatik ayarlamanın olmadığı ülkelerde emeklilik yaşının yükseltilmesinin ne kadar zorlu olduğu Fransa örneğinde yeniden görüldü: Hükümet, siyasi partiler ve sendikalardan gelen tepkiler üzerine emeklilik yaşını 62'den 64'e çıkarma planını bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimine kadar askıya aldı.

İsviçre de "sihirli 65 yaş" sınırını aşmakta zorlanıyor. Halk, 2017'de yapılan referandumda emeklilik yaşının 66'ya çıkarılmasını reddetmişti.

-Hollanda ve Danimarka örneği

Hollanda ve Danimarka'daki emeklilik modelleri ise çalışan ve işveren primlerinin mevcut emeklilere ödenen maaşları karşıladığı paydaş finansmanlı emeklilik sistemine alternatif olarak gösteriliyor. Her iki ülke de, ülkede ikamet eden herkese devlet tarafından temel bir emekli maaşı ödeniyor. Bu emeklilik sistemi primlerle değil vergilerle finanse ediliyor. Hiçbir meslek grubu sistemin dışında tutulmadığı için de sisteme katkı sağlayanların sayısı düşmüyor.

Örneğin Almanya'da serbest meslek sahipleri ve memurlar devletin emeklilik fonuna katkı sağlamak zorunda değil. Amerikan CFA Enstitüsü, yıllık emeklilik endeksinde Hollanda ve Danimarka'yı en sürdürülebilir finansmana sahip AB ülkeleri olarak gösteriyor.

(Andreas Noll / DW)