Anca DOCE & EBEDİ LİDER - Mustafa Kemal Atatürk: Türklerin Atası

*Bugün, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve kurulduğu 1923 yılından 10 Kasım 1938 tarihindeki ölümüne kadar ilk cumhurbaşkanlığını yapan Mustafa Kemal Atatürk’ün ölüm yıldönümü

Gazi Mustafa Kemal, Türk milleti için ebedi liderdir ve her ölüm yıldönümünde Türk milleti hakettiği hürmeti sunmaktadır. 10 Kasım günü, Türk milleti ile Türkiye Cyumhuriyeti’nin kurucusuna ve 20’nci Yüzyılın en önemli devlet adamlarndan birisi olan Atarürk’e saygısını göstermek isteyen tüm insanlar için zaman durur. Türk milleti sabah 09.05’de, yani ebedi yolculuğuna başladığı saatte, tüm ülkede çalan sirenlerin sesiyle Atatürk’e saygı duruşunda bulunarak onu anar.

GENÇ MUSTAFA

Atatürk 1881 yılında, o dönem Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli bir liman şehri olan Selanik’te doğdu ve ailesi ona Mustafa adını verdi. Annesi Zübeyde Hanım Selanik’in batısında yaşayan çiftçi bir aileye mensuptu; babası Alı Rıza Bey ise 1877-1878 Osmanlı Rus Harbi döneminde yerel bir milis gücünde teğmen rütbesi ile yer almıştı.

Babası Ali Rıza Bey, Mustafa yedi yaşında iken vefat etti ancak erken ölümüne rağmen oğlunun kişiliğinin gelişiminde çok önemli etkisi olacaktı. Genç Mustafa, bürokraside kariyer sahibi olabilmesi için dönemin modern kabul edilen seküler bir okuluna kayıt ettirilmişti. Ancak, o, yaşadığı mahalleden olan subayların giydiği üniformaya hayrandı ve askeri bir kariyeri tercih etti. Mustafa, daha sonraları Matematik dersindeki başarısından dolayı öğretmeninden Kemal - "Mükemmele Ulaşmış" ikinci adını alacağı askeri lise sınavlarına girdi. 1895 yılnda, bugünün Kuzey Makedonya’sında Manastır şehrinde, askeri lise eğitimine başladı. Oradaki öğrenciliği sırasında Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında ve geliştirilmesinde yanında olacak Ali Fethi (Okyar) ile arkadaş oldu. Manastır Askeri Lisesi’nden mezun olan Mustafa Kemal, 1902 yılında teğmen rütbesi ile mezun olacağı, İstanbul’da bulunan, Harp Okulu’nda öğrenimine 1899 yılı Mart ayında başladı. Harp Okulu’nu müteakiben girdiği Harp Akademisi’ni 1905 yılında bitirdi ve imparatorluğun en genç kurmay subaylarından birisi oldu.

ASKERİ KARİYERİ

1911 yılında, Trablus’da İtalyanlara karşı yer aldığı ve askeri beceri ve tecrübesinin gelişimine çok önemli katkılar sağlayan savaş, Atatürk’ün hayatında dönüm noktalarından birisi oldu. Başarısı 1912 yılında başlayan Balkan Savaşı’nda da devam etti. Sofya’da Askeri Ataşe görevini yaparken 1914 yılında, 1’nci Dünya Savaşı çıktı ve Mustafa Kemal, önce itilaf devletlerinin yığınak yapıp saldırıya geçtiği Gelibolu’da, daha sonra, 1918’de, Britanya ordusuna karşı Şam’da savaştı. Askeri kariyeri 1920-1922 yılları arasında Türk Kurtuluş Savaşı ile sürdü. 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu tarihe karışmış ve yeni Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştu.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ – MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN ESERİ

Atatürk sıradan bir lider değildi ve onun aziz hatırası halihazırda halkının kalbinde bugün de yer etmektedir. Mustafa Kemal’in önderliğinde Türk halkı, işgal kuvvetlerini mağlup ederek ülkeden göndermiş, özgürlüğünü yeniden kazanmış ve Osmanlı İmparatorluğu’na son vermek suretiyle 1923 yılında yeni devleti, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurmuştu. Atatürk bu tarihten sonra ekonomik, sosyal, politik ve kültürel bir devrim hareketine girişmişti.

Mustafa Kemal Cumhurbaşkanı olmasını müteakip, hedef olarak belirlediği Batılı devletler gibi 20’nci yüzyıın muasır medeniyetler seviyesine ulaştırmak için ülkede reformlara başladı. Bunda da temel aracı 09 Ağustos 192’de kurulan Cumhuriyet Halk Partisi oldu ve ortaya koyduğu program zamanla partinin sembolü olan "Altı Ok: Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik (devlet maharetiyle sanayileşerek, Türkiye’nin kendine yeten bir 20’nci yüzyıl devleti haline gelmesi), Laiklik ve İnkilapçılık ile bütünleşti.

Reformlar kapsamında yaptığı en önemli değişiklikler; 03 Mart 1924 tarihinde Halifelik (16’ncı yüzyıl başlarından itibaren Osmanlı sultanları tüm Müslümanların halifesi olduklarını ilan etmiştir.)’in kaldırılması, dini okul ve mahkemelerin kapatılması olmuştur. Kıyafet Kanunu ile modern kıyafetlerin benimsenmesi amaçlanmıştır. Kadınların özgürleşmesi ve hayatın içerisinde daha fazla yer alması desteklenmiş ve Mustafa Kemal, Batı tarzı eğitim almış Latife hanım ile evlenerek bizzat buna örnek oluşturmuştur. 1934 yılı Aralık ayında yapılan yasa değişikliği ile kadınlara, meclise milletvekili seçimi için yapılan seçimlerde, seçme ve seçilme hakkı sunulmuştur.

1926 yılı Şubat-Haziran ayları arasında yapılan değişikliklerle dini esaslara dayalı hukuk sistemi yerine Yeni Medeni Kanun (İsviçre modeli), Ceza Kanunu (İtalyan modeli) ve Ticaret Kanunları (Alman Modeli) kabul edilmiştir. Kasın haklarında önemli değişiklikler olmuş, çok eşlilik kaldırılmış ve evlilik medeni yasal bir kontrat haline getirilerek kadının hakkı korunmuş ve boşanma Medeni Kanun kapsamında bireylem haline gelmiştir.

Devrim niteliğinde diğer bir reform ise Osmanlı Türkçesinde yüzyıllardır kullanılan Arap alfabesinin Latin alfabesi ile değiştirimesi olmuştur. Resmi olarak 1928 yılı Kasım ayında olan bu değişim kısa sürede Türk halkının tüm Ortadoğu’da okur-yazar oranı en yüksek ülke olmasına sebep olmuştur.

Diğer önemli bir adım ise soyisimlerin oluşturulmasını sağlayan kanunun 1934 yılında kabul edilmesidir. Mustafa Kemal’e Millet Meclisi tarafından Atatürk adı soyadı olarak verilmiştir.

Atatürk yaşamı boyunca önce askeri bir kahraman daha sonra cumhuriyetin kurucusu olarak Türk halkının saygı ve hayranlığına mazhar olmuştur. Dahası Atatürk şahsi olarak belirlediği yolda milletinin yürümesini sağlamış ve ünlü Nutuk’unda da bunları dile getirerek halkına miras olarak bırakmıştır.

Atatürk, 10 Kasım 1938 tarihinde ebediyete intikali sonrasında da Türklerin hatıralarında ve kalplerinde yer etmeye devam etmektedir. Yaptığı bir konuşmada “Benim içimde iki Kemal Mustafa vardır; birisi bedenen ben ve yok olacaktır; diğeri ise milletle bütünleşerek sonsuza dek onunla yaşayacaktır! " sözleri ile belirttiği gibi: Türklerin atası onyıllar sonra bile, Türk milleti ile bütünleşmiş şekilde ebedi lider haline gelmiştir.