Almanya'da doğal gaz depoları boşaldı
*Almanya'da çetin geçen kış ve uzun süren soğuk hava dalgaları ülkedeki doğal gaz depolarındaki doluluk oranını yüzde 35'e kadar düşürdü. Kamuoyunda endişe hâkim
Almanya'da 2022 yılından bu yana yeni bir fenomen var: Kış başında ve ortasında ülkenin doğal gaz depolarının doluluk oranı sıklıkla gündeme geliyor. Bu sene de öyle oldu. Haftalık haber dergisi Focus, 1 Şubat'ta "Soğuk hava dalgası rezervlerimizi tüketiyor" başlıklı haberiyle dikkat çekti. Ntv haber kanalı ise, "Alman gaz stokları teorik olarak sadece altı hafta yetecek seviyede" diye alarm zillerinin çalmasına yol açan bir haber yaptı. Kanal, "İlave durumlar yaşanması halinde hareket alanı neredeyse yok" diyerek olası soğuk hava dalgaları için esnekliğin de kalmadığına dikkat çekti.
Son verilere göre Avrupa ve Almanya'da gaz depolarının doluluk oranı geçen yılın aynı dönemine göre düşük. Avrupa Birliği'nde yüzde 44, Almanya'da ise yüzde 35 ve kış sonuna kadar bunun daha da düşecek olması nedeniyle oluşacak arz-talep dengesinin yazın yüksek fiyattan ithalata yol açması bekleniyor.
Almanya'daki doğal gaz depolarındaki durumla bu kadar yakından ilgilenilmesi, Rusya'nın Ukrayna'ya savaş açmasıyla Moskova'nın Almanya'ya doğal gaz akışını durdurması sonucu başladı. Berlin, Moskova'an petrol ve doğal gaz almamaya karar verince tedarik için yeni kaynak arayışına girdi. O zaman hâkim olan en büyük endişe, "Enerji açlığımızı Rus gazı olmadan giderebilir miyiz?" oldu. Bir yıl sonra ise sorunun cevabı netleşti: Evet, giderebiliriz.
Rusya'dan gelen gazın yerini büyük ölçüde ABD ve Norveç gibi ülkelerden yapılan ithalatlar aldı. Aynı zamanda ithalat güzergâhları da yeni duruma uyarlandı. Böylece deniz yoluyla sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatı artırıldı. Bunun için gerekli terminaller de Almanya için rekor sayılabilecek kısa bir sürede planlandı, onaylandı ve kurularak işletmeye açıldı.
Almanya'da bu sene kış, uzun yıllardır görülmemiş sertlikte geçiyor. Ancak Federal Ekonomi ve Enerji Bakanlığı (BMWK) mevcut durumda herhangi bir sorun görmüyor. Bakanlık Basın Sözcüsü Susanne Ungrad, DW'ye yaptığı açıklamada, "Gaz arzı güvence altında" dedi ve bu durumun "Almanya ve Avrupa'daki iyi yapılandırılmış LNG altyapısı" ile "ana tedarikin Norveç boru hattı gazıyla sağlanmasıyla" başarıldığını vurguladı.
-Doğal gaz dağıtımından sorumlu Federal Ağ Ajansı (Bundesnetzagentur) Basın Sözcüsü Fiete Wulff da endişeye mahal olmadığı görüşünde. DW'ye verdiği demeçte Wulff, "Şu an itibarıyla gaz arzında bir tehlike görmüyoruz" dedi ve "Gaz depolarındaki doluluk oranları önemli bir gösterge, ancak baz alınan tek gösterge de değil" dedi." Arzın, şu an yaşanandan daha sert bir kış için bile güvence altında olduğunu söyleyen Wulff'a göre gerçek anlamda tehlike oluşturabilecek durum, "terör saldırıları veya büyük ithalat hatlarının devre dışı kalması" gibi öngörülenin dışında yaşanabilecek gelişmeler olabilir.
Sorumlu bakanlık ve kurum temsilcileri gibi Arthur D. Little strateji danışmanlık şirketinin Almanya ve İsviçre Enerji Uygulamaları Bölüm Başkanı Olaf Geyer de mevcut durumda paniğe gerek olmadığı görüşünde. Geyer, "Evet. Normal koşullar altında sorun yok. Olur da aşırı soğuk dönemler bir veya iki haftadan uzun sürmezse stoklar yeterli olacaktır" öngörüsünde bulunuyor.
Bu iyimser öngörüler ve açıklamalar kamuoyunu sakinleştirecek mi bilinmiyor; zira ülkede bu yıl yaşanan çetin kış koşulları uçuşlardan nakillere kadar hayatı büyük ölçüde felce uğrattı. Son olarak kuzey bölgelerindeki sert koşullar nedeniyle başkent Berlin'in havalimanı tüm çabalara rağmen Cuma günü uçuşlara açılamadı; zira pistlerin "ayna gibi kaygan" olmasının engellenemediği belirtildi.
Yüzde 90'ı Alman doğal gaz ve hidrojen depolama şirketlerinden oluşan ve Avrupa Birliği'ndeki kapasitenin dörtte birini elinde tutan şirketlerin yer aldığı Enerji Depolama Girişimi (INES) Genel Müdürü Sebastian Heinermann; DW'ye gaz depolama sisteminin mevsimlerden bağımsız, yaz-kış sürekli ithalatla çalıştığını, depolamanın bu şekilde süreklilik arz ettiğini belirtiyor.
Uzman, ithalat süreklilik arz ederken depolama tesislerinin doluluğunun mevsimsel dalgalanmalara tabi olduğunu belirtiyor ve yaz aylarında kış mevsimine göre çok daha az doğal gaz tüketildiğinin altını çiziyor. "Normal bir yaz gününde 3,1 terawatt saat (TWh) ithal edip örneğin sadece 1,3'ünü tüketiyorsak geri kalan miktar kalıyor" diye aktarıyor ve bu miktarın bir kısmını ihraç ettiklerini ancak büyük bir kısmını depoladıklarını da ifade ediyor. Terawatt saat (TWh), 1 trilyon watt-saatlik devasa enerji miktarını ifade ediyor ve büyük ölçekli veriler için kullanılıyor.
Sebastian Heinermann, fiyatlandırmanın burada bir sorun teşkil ettiğini de belirtiyor: "Geçtiğimiz yaz gaz fiyatlarının olağanüstü yüksek olduğu konusunda sektörde fikir birliği var. Fiyat o kadar yüksekti ki yazın gaza, kışın satılabileceğinden daha fazla ödeme yapmak gerekti. Buna 'negatif yaz/kış farkı' (negative summer/winter spread) deniyor."
Bunun bir doğa kanunu değil, arz ve talebin bir sonucu olduğu belirtilirken gaz tedarikçilerinin muhtemel devlet yardımlarına ise ancak sınırlı ölçüde güvenebildiği ifade ediliyor. (DW)
