Almanya sanayii krizinde
*Alman ekonomisi resesyona sürükleniyor. Bunun nedenlerinden biri ise katlanan enerji fiyatlarıdır. Özellikle Alman sanayisi zorda
Alman ekonomi dünyasında karanlık bir hava var. Dünya genelinde sanayileşmiş ülkelerin ekonomileri giderek büyürken Almanya adım adım resesyona sürükleniyor. Almanya'nın ekonomisinin bu yıl yüzde 0,4 oranında küçülmesi bekleniyor.
Alman İşverenler Sendikası (BDA) tarafından Ekim 2023'te yaptırılan bir ankete katılan işletmecilerin yüzde 82'si, Almanya'da ekonominin durumundan dolayı büyük endişelere sahip olunduğu dile getirildi. Ankete katılanların yüzde 88'i krizlerle mücadele edilebilmesi için kayıtlar incelenip sık dokunmuş bir stratejiye sahip olunmadığı görüşülüyordu.
Ekonomi Bakanı Robert Habeck'in ise çözümü için bazı öneriler var. Habeck, Alman ekonomisinin içinde bulunduğu durum mevcut jeopolitik durum, sıfır karbon sanayiye geçişin pahalılığı, altyapının ihmali, dijitalleşmede geri yaşanmışlık, kalifiye iş gücü eksikliği ve aşırı bürokrasi gibi nedenlerin nedenini gösteriyor. Habeck, bu nedenlerin tümünün sanayiyi baskı düzeyinden söylüyor.
Endüstriyel üretim, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya yaptığı yaklaşık yüzde 23'lük katkı ile Alman ekonomisinin katkılarını oluşturmaktadır.
SANAYİ İÇİN YENİ STRATEJİ ARAYIŞI
Habeck, Ekim ayı ortasında sürpriz bir adımla 60 sayfalık yeni bir sanayi stratejisini kamuoyuyla paylaşmıştı. Ekonomi Bakanı, söz konusu belgede Alman ekonomisinin gelecek yıllarda yoğun biçimde devlet tarafından desteklendiğini savunuyor.
Ancak Yeşiller partisi Habeck'in sanayi stratejisine ilişkin olarak, Sosyal Demokrat Parti (SPD), Hür Demokrat Parti (FDP) ve Yeşiller'den oluşan tavsiyeler programı içerisinde henüz mutabakata mevcut değil. Bir kesim ortada bir fikir birliği yokken Bakan'ın bir atılımı eleştirirken bir diğer kesim de Habeck'in böyle bir adımla iş dünyası ve sendikalardan puan toplamaya devam ediliyor. Zira bu zor dönemde hem iş dünyasında hem de iş sendikaları, yardım yardımını talep ediyor.
ELEKTRİK FİYATLARINA DEVLET SÜBVANSİYONU
Habeck'in sanayi stratejisinin tamamlanması, elektrik fiyatlarının devlet tarafından önemli oranda sübvanse edilmesi sonucunda oluşur.
Onlarca yıl boyunca Alman ekonomi modelinin özünü şu formülü oluşturdu: Başını Rus doğal gazlarının ucuz enerji ile Almanya'da üretim yapmak ve dünya çapında daha pahalıya satması. Almanya gerçekten de küresel ihracat lideri olmayı başardı ve "Made in German" bir kalite sembolü haline geldi. Ancak Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana Rus doğal gazı Almanya'ya borular üzerinden iletilmiyor. Bunun yerine Almanya, gemilerle son derece pahalı olan sıvı gaz (LNG) tedarik ediyor.
Rusya-Ukrayna savaşında bu yana enerji fiyatları aşırı derecede artış durumunda. Almanya aynı zamanda dünyada elektriğin en pahalı olduğu durumlardan biri olma yolunda gidiyor. Elektriğin kilowatt/saat fiyatı için 40 cent'e, sanayi içinse 24 cent'e kadar çıktı.
ALMANYA’DA ELEKTRİK UZUN SÜRE PAHALI OLACAK
Habeck, son birkaç ülkede, sanayi için elektrik kilovat/saat fiyatının devlet sübvansiyonlarıyla 6 sente düşürülmesi için çaba harcıyor. Ancak Habeck'in destekleri, Yeşiller Partisi'nin dahisi içerisinde herkes tarafından olumlu karşılanmıyor. Enerji ucuz tüketimini hâle getirmek, Yeşillerin en önemli vaatleri arasında yer almaktan çok uzak bir hedef. Buna göre, hükümette yer almaya devam etmesine rağmen başlangıçtan beri toplumsal gerçekliğe uyum kullanıma uygun fikirlerin standartlarında. Yeşillerin bir kısmı, ekolojik kaygılarla enerji fiyatlarını artırmanın çok sayıda vatandaşın aşırıcı partilerin kollarına itmeye yol açabileceğinin bilincinde.
Habeck'in sonuyla ilgili şüpheleriyle ortaya çıkan bir diğer kişinin de savaşta liderinin lideri, sosyal demokrat Başbakan Olaf Scholz. Scholz, ucuz elektrik talebinin artırılabileceğini ve bunun da kıtlığa yol açılabileceğini düşünüyor. Scholz, kalıcı olarak sübvanse edilmiş enerji sahibi işletmelerini sıfır karbon hâle getirmek için hiçbir baskı hissetmeyeceği endişesine sahip.
Bakanlığın Habeck'in çabalarına en sert biçimde karşı olan tarafyse, ekonomik liberal çizgiye sahip olan FDP. Hükümet arkadaşları FDP'nin lideri ve Maliye Bakanı Christian Lindner'in mali planları arasında, milyarlarca euro mal olacak ek sübvansiyonlar yer almıyor.
Öte yandan, elektriğin Almanya'da daha çok uzun süre pahalı olmayı sürdürebileceği öngörüsünde bulunuyor.
Pahalı enerji endüstrisine darbe vurdu
Sanayiciler ve sendikalar ise elektrik fiyatının sübvanse edilmesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Ekonomi Bakanı, geçen hafta Berlin'de düzenlenen bir endüstri konferansında yaptığı açıklamada, "Enerji temelli üretim ve bununla birlikte Alman endüstriyel katma değer zincirini üretenin yitip gitmesi" tehdidiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Alman Sanayiciler Birliği (BDI) de uzun süredir enerjiye bağımlı olan Almanya'yı terk edip yurtdışına gidebileceği uyarısında bulundu. Scholz ile katılım konferansta değerlendirmelerde bulunan BDI Başkanı Siegfried Russwurm, böylesine bir gelişmenin Almanya için vahim olarak ayrılabileceğini söyledi.
Almanya'nın en büyük sendikası IG Metall'in başkanlarından Jürgen Kerner ise konunun büyük işletmeleri kurtarmaktan ibaret olmadığını vurguladı. Kerner, "Bugün çok sayıda orta büyüklükte aile işletmesi perspektifini kaybetmiş vaziyettedir" diye konuştu. Ülkenin tamamında güvensizlik hissinin hüküm sürdüğünü kaydeden Kerner, üretimin ya yurt dışında taşındığını ya da durdurulduğunu ifade etti.
Kerner, "Üretimi durduran alüminyum işletmeleri var, artık iş alamadığını söyleyen dökümcüler ve demirciler var. Bize işten çıkarma, iflas, dükkan kapama haberleri ulaşıyor" dedi.
PARA NERDEN GELECEK
Almanya'da sanayiyi kurtarmak için çok sayıda talep ve çaba mevcut olsa da elektrik fiyatına yönelik olası bir sübvansiyonun nasıl finanse edilebileceğine dair bir fikir birliği yok.
Habeck ve Yeşiller partisinin diğer temsilcileri, Almanya'nın ek borç alması fikrine karşı olmasa da, anlaşmada varılan mutabakat, buna olanak tanımıyor. Bunun bilincinde olan Habeck, söz konusu borçların 2025 yılında yapılacak bir sonraki seçimden sonra alınabileceğini söylüyor.
BDI Başkanı Russwurm ise yeni borçların toplanmasına karşı. Devletin bir sorununu giderdiğini kaydeden Russwurm, "Devlet bütçesinde görünümlerimizi belirlememiz gerekiyor" dedi. Russwurm, Almanya'nın arzu ettikleriyle yapabilecekleri arasındaki farkın tespit edilmesi gerektiğini savundu.
Habeck, Alman endüstrisini kurtarmayı düşünen fikrine, bağlantı ortakları olan SPD ve FDP'nin destek vermesini ummayı sürdürüyor. Kasım ayında başlayacak olan bütçe planlama çerçevesi Habeck, öneri elektrik fiyatı sübvansiyonu konusunda fikir birliğine varma ihtimalini 50 olarak görüyor.
(Sabine Kinkartz /DW)
