‘ABD için Rusya AB’den daha önemlidir’
*Soydaş tarihçi Prof. Dr. Tasin Gemil, "Çin, Rusya için ABD'den daha büyük bir tehlike" dedi
Romanya’nın Azerbaycan ve Türkmenistan eski büyükelçisi tarihçi Prof. Dr. Tahsin Cemil, Adevarul gazetesinde yer alan açıklamalarında önemli iddialarda bulundu.
O çıklamalarda bazı satır başları şöyle:
2009 yılında, Orta Asya, Hazar Havzası ve Volga dahil olmak üzere tüm Türk dili konuşan coğrafyanın tarihini, dilini, kültürünü ve medeniyetini, mevcut siyasi ve ekonomik sistemini, kaynaklarını ve geleceklerini inceleyen Romanya'daki tek enstitü olan Türkoloji ve Orta Asya Araştırmaları Enstitüsü'nün müdürü olarak atanan Profesör Tasin Gemil, küresel bir ABD-Çin çatışmasının yaklaştığını iddia ediyor ve Batı'da İslamofobi'nin yeniden canlanması bağlamında, Avrupa'daki 50-60 milyon Müslümanın bir kısmının, asimetrik savaş da dahil olmak üzere Batı karşıtı eylemlerde kullanılacağına dikkat çekiyor.
Tarihçi Tasin Gemil, "Üç yıl önce, daha doğrusu 1 Şubat 2022'de, Ukrayna'daki kanlı savaşın patlak vermesinden üç hafta önce, Rusya'nın güvenliğinin ancak NATO tarafından garanti edilebileceğini ve Rusya'nın Ukrayna'ya saldırması halinde kendisini tarihi bir tehlikeye maruz bıraktığını yazmıştım. Basında ve medyada herhangi bir yankı bulmadığım için bana inanılmamış gibi görünüyor. Ancak öngörülerim gerçekleşiyor ve daha da gerçekleşecek. Olayların seyri böyledir. Ben sadece Putin'in mantığı konusunda yanılmışım. O an Rusya'nın imkânlarını ve çıkarlarını göz önünde bulunduracağını düşündüm. Ama Putin, Büyük Petro ve Büyük Katerina'yı geride bırakma yolundaki imparatorluk hayalinin inatla peşinden gitti. Belki de Pasifik'ten Atlantik'e kadar bir imparatorluk kurma hedefinden vazgeçmemiştir" diye yazıyor.
"İki milyon insan öldü"
Ukrayna'daki savaşta her iki taraftan da yaklaşık iki milyon insan öldü. Ukraynalıların acısı çok büyük. Yaklaşık 10 milyon Ukrayna vatandaşı yabancı ülkelere sığındı. Ukrayna mahvoldu. Başkan Donald Trump'ın bu tür gerekçeleri öne sürmesi haklı. Ama bunlar sadece kamuoyuna yönelik. Tarihçi, "Büyük şansölyelikler bu tür duygusal düşünceleri görmezden gelir" iddiasında bulunuyor.
Putin'in Ukrayna savaşındaki kazanımlarını şöyle özetliyor: "Çok az şey başardı! Elbette, iddialı hedeflerine ve yol açtığı yıkıma bağlı olarak. Kanaatimce Ukrayna'nın bağrından koparılan topraklar, yüzyıllardır Rusya'nın yanında saf tutan büyük kardeş bir halkın kaybını asla telafi edemeyecek. Bu derin yara Ukraynalıların Rusya'ya ve Ruslara karşı nefretini ve düşmanlığını sonsuza dek körükleyecektir. Rusya, her türlü yöntemle yaptığı sert propagandaya rağmen uluslararası alanda imajını büyük ölçüde kaybetti."
Tarihçi, Rusya'nın kayıplarının ise çok daha fazla olduğunu söylüyor. "Tarihin genel yargısında, II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan uluslararası hukuk ve düzenin zorla ihlal edilmesine yol açtığı gerekçesiyle suçlanacaktır diye düşünüyorum. Zaten bir başka büyük güç, hiçbir utanca kapılmadan, diğer devletlerden ve halklardan toprak talepleri çıkarıyor. Yakında başkaları da ortaya çıkacak, sınırların yeniden düzenlenmesini talep edecekler, bu da yeni çatışmalara ve savaşlara yol açabilir…”
Tasin Gemil, üç yıl önce Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ederek güç ve imaj kaybedeceği düşüncesini vurgulamıştı: "Gerçekten de Ukrayna'daki savaş, Rusya'nın sonunda elde edeceği toprak kazanımına rağmen, bu olguyu daha da ağırlaştırdı. Rusya içeriden zayıfladı ve hiçbir zaman büyük bir güç olabileceğini düşünmüyorum, çünkü olmasına izin verilmeyecek! Bana göre bu savaşta kazanan Rusya değil, kenarda duran, hatta savaşanlara sınırlı destek sağlayan diğer güçlerdir."
Ukrayna, ABD-Çin küresel savaşının sınavı
Tarihçi, Ukrayna'daki savaşın, ABD ile Çin arasındaki küresel çatışmanın bir sınavı ve eğitimi olduğunu, her iki tarafın da uzun zamandır bu çatışmaya büyük bir gayretle hazırlandığını düşünüyor. "Şimdi, mevcut teknolojik koşullar altında yalnızca küresel değil, aynı zamanda evrensel olan ve tüm İnsanlık tarihinde bu büyüklükteki ilk çatışmanın açıkça patlak vermesinin zamanıdır." Tüm dünya artık, ABD ile Çin arasındaki uzun süredir devam eden şiddetli çekişmenin belirleyici olacağı yepyeni bir döneme giriyor. Umarız bu "titanların çarpışması" barışçıl rekabet sınırları içinde kalır, aksi takdirde dünyanın sonu gelir!"
Rusya'nın burada sadece yan etken olduğunu düşünüyor. "Ancak jeostratejik konumu ve Avrasya'daki toprak genişliği göz önüne alındığında, Rusya'nın bu küresel bağlamda ABD için Avrupa Birliği'nden çok daha önemli olduğu anlaşılıyor. Üç yıl önce yazdığım bir yazıda, Batı'nın, özellikle de ABD'nin, Rusya'nın yıkılmasını istemediğini, sadece zayıflatılmasını istediğini, böylece Batı'nın Doğu ile çatışmasında Rusya'nın kendisine faydalı olmasını istediğini yazmıştım."
Tarihçi, ABD, Ukrayna'nın olmadığı bir ortamda bile Ukrayna'da barış konusuna müdahil olarak, Rusya'nın Batı safındaki pozisyonunu gerekirse zor kullanarak da olsa zayıflatmak istiyor. "Bu anlamda Rusya'nın NATO'ya çekilmesine kadar gidebileceğini düşünüyorum." Ancak Rusya'nın tarihi ve siyasi-diplomatik geleneği göz önüne alındığında, Rusya'nın Başkan Donald Trump'ın istediği sadık müttefik olacağını düşünmüyorum. "Rusya'nın liderleri ne yemin ne antlaşma, ne de uluslararası anlaşma anlamında verdikleri sözleri hiçbir zaman tutmadılar."
"Çin, Rusya için ABD'den daha büyük bir tehlike"
Öte yandan Çin, Rusya için ABD'den çok daha büyük bir tehdit oluşturuyor. "Rusya, Asya'daki uçsuz bucaksız topraklarının bir kısmını, hatta tamamını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya." Tasin Gemil, "Zaman perspektifinden bakıldığında Rusya'nın doğu toprakları Çin için ideal bir yaşam alanını temsil ediyor" diyor.
ABD ve Çin henüz ittifak sistemleri kurma aşamasında. Asya ve Güney Amerika'nın büyük ülkeleri, yarışmacıların her biri için cazip bahisler sunuyor. "Büyük ihtimalle Latin Amerika ve Kanada ABD'nin ayrıcalığı olacak." Başkan Trump'ın Meksika, Panama, Kanada ve Grönland'a yönelik acımasız tutumunun da bu prizmadan değerlendirilmesi gerektiğine inanıyorum. Tarihçi, "Şimdilik AB Trump için büyük bir sorun değil, çünkü Batı Avrupa zaten ABD'den uzaklaşmaya cesaret edemez ve NATO da Washington'ın kontrolü altında" diye açıklıyor.
