25’inci yılda: Rumen-Amerikan stratejik ortaklığı

*Romanya- ABD stratejik ortaklığı anlaşmasının imzalandığında 10 yaşında olan yazarın yazdığı kitap tartışmaları da beraberinde getirdi

ABD ve Romanya arasında 11 Temmuz 1997 tarihinde imzalanan Stratejik Ortaklık anlaşması bu yıl 25 yaşında.

Bu anlaşmanın imzalandığında 10 yaşında olan Alexandru Cristian, bugün tarihçi sıfatı ile yazdığı “Geçmiş, şimdi, gelecek” adlı kitap tartışmaları da beraberinde getirdi.

Ülkenin en büyük fuar alanı Romexpo’da geçtiğimiz günlerde tanıtımı yapılan kitap hakkında

Romania Libera gazetesi yazarlarından Marius Ghilezan, ABD- Romanya Stratejik ortaklığının 25’inci yılını değerlendiren kitabı eleştirirken, “Başlangıçta her iki tarafın gelecekteki çıkarlarına saygı ilkesine dayandırılmayan anlaşma sayesinde 25 yıl sonra henüz iki devlet arasında temel bir anlaşmamız yok ve ‘tarafların çıkarlarına saygı’ kavramının modası geçmiş durumda.” diyor.

Ghilezan’ın aktardığına göre:

Yazar, Romanya'nın bu ortaklığa hegemonik çıkarlar için alındığını kabul ediyor.

Ancak yazardan alıntı yapmak gerekirse: “Stratejik Ortaklık, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra bölgedeki jeopolitik boşluğu doldurmaya yönelik ABD stratejisinin bir parçasıydı. Romanya'nın jeopolitik hesabı, düşmanca bir güvenlik ortamında bütünlüğün ve bölgesel ve idari egemenliğin korunması ve aynı zamanda iç konsolidasyondur. Amerika Birleşik Devletleri'nin jeopolitik hesabı küresel hegemonyayı sürdürmektir."

Ghilezan, anlaşma ile amaçlanan “eşit taraflar” ortaklığının şimdi bir himayeye dönüştüğünü, bu değişimin eski Cumhurbaşkanı Traian Basescu zamanında olduğunu, görev süresinden bu yana ABD büyükelçileri siyasi emirler vermeye ve askeri tedarik gündemleri dayatmaya alıştığını, yaklaşık 25 yıllık "Stratejik Ortaklık"tan sonra Romanya’nın, Amerikan ekonomisine Romen ekonomisinden daha fazla yatırım yaptığını, sadece son dört yılda 6 milyar doların üzerinde "askeri altyapı" satın alındığını, Romanya ekonomisindeki toplam Amerikan doğrudan yatırımlarının bir milyarın altında kaldığını, Romanya Merkez Bankası (BNR) tarafından yapılan yabancı yatırımcı sıralamada ABD’nin yalnızca 15. sırada yer aldığını yazdı.

Ayrıca, herhangi bir Rumen hükümeti maaşları artırmayı veya Dışişleri Bakanlığı direktiflerine uymayan herhangi bir yasayı değiştirmeyi planladığında, AmCham (Romanya'daki Amerikan Ticaret Odası) hemen protestoya geçiyor.

Kitabın yazarı, ABD ile 140 yılı aşan tüm ilişkilerinde ABD'nin yaptığı en büyük yardımdan bahsediyor ki, bu iki nükleer santralin bedeli 8 milyar dolar. Ki, “reklamcının bize söylemediği şey, paranın geri ödenebilir bir kredi olduğu.”